Shkodranet, nuse në Serbi

Nuset e reja nga Shqipëria kanë nisur të vijnë në rrethin e lumit Drina. E para erdhi në fund të vitit 2008, në fshatin Paoçiçi, rreth pesëmbëdhjetë kilometra larg Vishegradit.

Është Vera Çardaku (31), nga rrethi i Shkodrës, ajo u martua me Darko Stjepanoviç (30).

Pas dasmës, sipas zakoneve tradicionale shqiptare, e pastaj edhe sipas atyre ortodokse, dy të sapomartuarit jetojnë në një pronë familjare në fshatin Paoçiçi, bashkë me prindërit e Darkos. Banorët e paktë dhe kryesisht të moshuar të fshatit pajtohen në një gjë, se Vera për një kohë të shkurtër arriti që ta rilindte shtëpinë e Stjepanoviçëve. Në shtëpi dhe përreth saj gjithçka është në vend. Fqinjët thonë se nusja e Darkos është përshtatur shumë mirë në Paoçiçi, si të ishte lindur atje.

“Një nuse e tillë mund vetëm të dëshirohet”, e lavdërojnë të gjithë, ndonëse as dhëndëri Darko nuk e fsheh kënaqësinë. Siç thotë, për shkak të dashurisë që ishte kësmet dhe të një jete më të mirë, Vera vendosi që të shkonte larg vendlindjes, ndërsa në rrethin e Vishegradit, gjegjësisht në fshatin Paoçiçi, ku edhe ndodhet prona e Stjepanoviçëve, ajo është pritur shumë mirë. Aq më tepër dihet se ka kohë që vajzat pa shumë dëshirë marrohen me meshkujt nga këto fshatra.

“Ka ardhur një kohë e çuditshme. Vajzat, sapo ndjejnë asfaltin nën këmbë, nuk duan të kthehen më në fshat, ku ka prona, mjaft kafshë shtëpiake, dhe gjithçka që na duhet për një jetë të mirë. Prandaj edhe vendosa që të merrja rrugën drejt Shqipërisë, të gjej një nuse për vete, për një jetë të lumtur në fshatin tim, Paoçiçi”, - tregon Darko.

Thotë se një shok i tij nga Ivanjica, i cili po ashtu është martuar me një shqiptare, e këshilloi që ta bënte këtë gjë, por edhe ku ta kalonte kufirin dhe në cilën pjesë të Shqipërisë të shkonte për nuse. Pasi gjeti një përkthyes, Darko, bashkë me edhe dy kushërinj nga Vishegradi, u nis me veturë për Shkodër përmes Malit të Zi, në fillim të vitit 2008.

“Kur arritëm në rrethin e Shkodrës, vizituam 15 shtëpi, të cilat kishin vajza për martesë. Mund të zgjidhja, filluar nga ato të moshës 16 e deri tek ato të moshës 40-vjeçare, por ja që unë e zgjodha Vera Çardakun, vajzën e Nocit dhe Zhelinës, të cilët kanë edhe tetë fëmijë”, - tregon Darko.

“Sipas zakoneve të atjeshme, për fejesë më është dashur që me vete të merrja një zinxhir ari, me një varëse me shkronjën e parë të emrit tim ose me një kryq, një unazë, një byzylyk dhe një palë vathë. Po të kishte munguar cilado nga këto, unë s’do të kisha mundur ta kërkoja. Dhe, edhe diçka, Verës s’do të mund t’i propozoja martesë i vetëm, kështu që bashkë me mua duheshin të ishin së paku edhe shtatë familjarë”. Herën e parë vetëm e kishte parë, ndërsa ajo po parakalonte para tij, si në ndonjë pasarelë mode.

“Herën e dytë e dhashë besën, e herën e tretë u fejova. Vetëm pas kësaj guxoja ta përqafoja. Herën e katërt shkova për t’u marrë vesh për dasmën me prindërit e saj, kurse herën e pestë munda që ta nxirrja jashtë shtëpisë”, - vazhdon Darko rrëfimin e tij interesant.

Tregon edhe për atë se si krushqve iu është dashur që të shkonin para orës 12, sepse po të vonoheshin nga dasma, s’do të kishte gjë. “Deri pas përfundimit të martesës në shtëpinë e saj, për herë të parë e përqafova dhe putha në veturë, pasi kaluam kufirin me Malin e Zi. Në Paoçiçi na priti i gjithë fshati dhe familja, që kishte ardhur enkas për këtë rast. Të gjithë donin ta shihnin nusen nga Shqipëria. Vera ua puthi të gjithëve duart, duke u përkulur para secilit prej tyre, posaçërisht para nënës dhe babës tim. Ishte ky momenti, kur isha njeriu më i lumtur në botë”, - tregon Darko.

Vera Çardaku tash tre muaj jeton në Paoçiçi me burrin dhe prindërit e tij. Gjuhën serbe e flet dobët por, siç thotë, kupton mjaft fjalë. Prandaj çifti dhe familjarët e shfrytëzojnë fjalorin e madh ‘Serbisht-Shqip’. Në pyetjet e shumta Vera zakonisht përgjigjet me: “super”. “Super Darko, super nëna dhe super baba, super fshati”, - janë përgjigjet dhe komentet e saj më të shpeshta në pyetjet e kureshtarëve.

Darko thotë se kalojnë shumë mirë mes tyre dhe se i pëlqen se si Vera i ka pranuar prindërit e tij dhe obligimet e shumta në shtëpi dhe në fushë. “Duhet të pranoj se nuk isha mësuar me këtë ritëm të punës. Por, për një kohë të shkurtër, sa jemi të martuar, Vera ka ndikuar shumë tek unë. Ajo insiston në kryerjen e përditshme të të gjitha punëve, që në fshat ka sa të duash”, - sqaron Darko.

Për shkak të migrimeve nëpër fshatrat e rrethit të Vishegradit, përreth lumit Drina dhe drejt Bajina Basta, një numër i madh meshkujsh mbeten të pamartuar. Por, edhe ata tani po mendojnë që të shkojnë pas gjurmëve të Darkos dhe të krijojnë familjet e tyre me kohë.