Shqiperia ne 5 vendet qe perfitojne ndihme
Shtetet e Bashkuara te Amerikes vleresojne progresin e Shqiperise dhe e rizgjedhin ne Sfiden e Mijevjecarit per periudhen 2009-2010. Drejtori ekzekutiv i Sfides se Mijevjecarit, Ambasadori John Danilovic ne nje interviste eskluzive per Televizionin Klan, rrefeu perfitimet qe vendi yne do te kete nga ky projekt. Danilovic vlereson arritjet ne luften kunder korrupsionit, por nga ana tjeter ve theksin se ka ende rruge per tu bere deri ne realizimin e reformave te kerkuara nga Shqiperia. Ashtu si kater vedet e tjera te rizgjedhura ne kete sfide edhe Shqiperia duhet te kaloje 17 tregues politike, ekonomike, shoqeror ne terma te mireqeverisjes. Vendi yne renditet mes 5 vendeve europiane per zbatimin e projektit qe synon ndihmen financiare ne kuader te reformave kryesisht ne sistemin gjyqesor dhe vazhdimin e luftes kunder korrupsionit.
Zoti Ambasador, cfare eshte Korporata e Sfidave te Mijevjecarit dhe ne c'menyre ben pjese ne te Shqiperia?
Korporata e Sfidave te Mijevjecarit eshte nje agjensi e qeverise se Shteteve te Bashkuara qe i perkushtohet uljes se varferise dhe zhvillimit te qendrueshem ekonomik. Per t'u bere pjese e ketij programi, duhet qe vendi te cilesohet i varfer dhe te tregoje zgjidhjet e veta per reduktimin e varferise, si dhe te kaloje 17 treguesit politik, ekonomik e shoqeror, ne terma te mireqeverisjes. Ne menyre te vecante angazhimi yne me Shqiperine, ne programin e pragut fillestar bazohet ne kontrollin ndaj korrupsionit dhe shtetit te se drejtes, cfare perbejne dy treguesit kyc ne hallkat e percaktimit te kategorive.
A do te thote kjo se mireqeverisja ne Shqiperi paraqitet me mire sot se ne 2005?
Po, ne jemi shume te kenaqur me progresin e bere gjate programit te pare te pragut qe perfundon tani ne nentor 2008. Ai bazohej ne kontrollin e korrupsionit dhe prokurimit publik, administrimit te taksave, dhe ceshtje te tjera te ngjashme te mireqeverisjes. Programi i dyte u ndertua mbi bazen e te parit dhe do te perkushtohet ndaj kapaciteteve gjyqesore, hetimit te rasteve te korrupsionit, dhe ne administraten publike. Ne vleresojme se te dy programet do te bejne te mundur qe Shqiperia te permiresoje dy treguesit kryesor, kontrollin e korrupsionit dhe shtetin e se drejtes.
Sa eshte fondi dhe per cfare vitesh behet fjale?
Po programi i pare ishte gati 14 milione dollare dhe perfundon ne nentor 2008, ndersa i dyti perfshin me shume se 15 milione dollare, sapo u miratua nga bordi ne Uashington dhe behet fjale per dy vitet e ardhshme, periudhe gjate se ciles ne shpresojme se Shqiperia do te permiresoje dhe treguesit e tjere, duke udhehequr ne menyree te duhur dhe kategorite korrupsion e shtet i se drejtes, per ti permiresuar ne menyre te atille qe te jete e pershtatshme dhe ne perputhje te plote me programin e Korporates se Sfidave te Mijevjecarit. Ne kete moment, Korparata e Sfidave te Mijevjecarit ka 18 komplekse ne gjithe boten, 3 ne Ameriken qendrore, nje ne Afriken e Veriut, ne Marok, dy ne Kaukaz, Armeni e Gjeorgji, ne Mongoli dhe pjesa me e madhe eshte perqendruar per vendet e Afrikes se Jugut si Madagaskar, Mozambik, Lesoto, Benin, Kongoli, Tanzani, jane 18 vende ne teresi.
Reduktimi i varferise apo pabarazia gjinore a perfshihet ne kete fond, dhe ne c'menyre?
Patjeter, vendet qe konsiderohen te pershtatshme per fondet e Korporates se Sfidave te Mijevjecarit, pra qe perfitojne grante, sepse jane te tilla, keto para nuk na kthehen mbrapsht, gjithsesi keto vende duhet te kene programet e tyre, zgjidhja e problemeve te tyre perpilohet nga vete keto vende. Ajo cfare ben Amerika, eshte qe jep para, por vendi perfitues duhet te gjeje vete problemet e te studioje zgjidhjen e tyre. Ne pergjithesi vendet ofrojne projekte per infrastrukturen, ndertimin e rrugeve, agrokulture, por ka vende qe fokusohen ne programe edukimi.
Cili eshte ne pergjithesi perceptimi per reduktimin e varferise ne Shqiperi?
Misioni i korporates se sfidave te mijevjecarit eshte reduktimi i varferise dhe zhvillimi i qendrueshem ekonomik. Projektet, propozimet qe vine tek ne duhet te kene terma relative ekonomik, cilat jane efektet, impakti ne popullsi, per sa kohe do te zbatohet, si do te mund ti permiresoje te ardhurat, dhe bujqesia per shembull ne shumicen e vendeve po tregon tashme frytet e saj, ne keto vende po shohim me sukses rezultate te prekshme, ne rritje te kapaciteteve, aksesit tregtar, cmime me te larta, pra keto programe funksionojne, projektet ne infrastrukture marrin pak me shume kohe.
Pjesmarrja ne kete fond si e ndryshon imazhin e Shqiperise?
Nuk mendoj se imazhi, por realiteti i Shqiperise eshte shume me i mire, sepse po deshmohet qe ka perpjekje konstruktive per reformat strukturore, ne vecanti, ju permendet barazine gjinore dhe Korporata e Sfidave te Mijevjecarit konsiderohet te jete ne krye te kornizes per barazine gjinore, per te drejtat e grave, per te marre pjese plotesisht ne zhvillimin ekonomik te vendit, ne disa vende aplikojme dhe termin e pronarit te tokes, ku grate ashtu si burrat mund te jene pronar te tokes me nje dokument ne emrin e tyre dhe qe kane te drejte per disa territore te jene pronar e qe mund ta perdorin per financime per te rritur permasat, apo per te permiresuar cilesine e tokes, per produkte ushqimore apo ceshtje te tjera jetese, pra ne jemi shume te perfshire ne ceshtjen e pjesmarrjes se gruas ne jeten ekonomike dhe demokratike te vendit.
Zoti Ambasador, cfare eshte Korporata e Sfidave te Mijevjecarit dhe ne c'menyre ben pjese ne te Shqiperia?
Korporata e Sfidave te Mijevjecarit eshte nje agjensi e qeverise se Shteteve te Bashkuara qe i perkushtohet uljes se varferise dhe zhvillimit te qendrueshem ekonomik. Per t'u bere pjese e ketij programi, duhet qe vendi te cilesohet i varfer dhe te tregoje zgjidhjet e veta per reduktimin e varferise, si dhe te kaloje 17 treguesit politik, ekonomik e shoqeror, ne terma te mireqeverisjes. Ne menyre te vecante angazhimi yne me Shqiperine, ne programin e pragut fillestar bazohet ne kontrollin ndaj korrupsionit dhe shtetit te se drejtes, cfare perbejne dy treguesit kyc ne hallkat e percaktimit te kategorive.
A do te thote kjo se mireqeverisja ne Shqiperi paraqitet me mire sot se ne 2005?
Po, ne jemi shume te kenaqur me progresin e bere gjate programit te pare te pragut qe perfundon tani ne nentor 2008. Ai bazohej ne kontrollin e korrupsionit dhe prokurimit publik, administrimit te taksave, dhe ceshtje te tjera te ngjashme te mireqeverisjes. Programi i dyte u ndertua mbi bazen e te parit dhe do te perkushtohet ndaj kapaciteteve gjyqesore, hetimit te rasteve te korrupsionit, dhe ne administraten publike. Ne vleresojme se te dy programet do te bejne te mundur qe Shqiperia te permiresoje dy treguesit kryesor, kontrollin e korrupsionit dhe shtetin e se drejtes.
Sa eshte fondi dhe per cfare vitesh behet fjale?
Po programi i pare ishte gati 14 milione dollare dhe perfundon ne nentor 2008, ndersa i dyti perfshin me shume se 15 milione dollare, sapo u miratua nga bordi ne Uashington dhe behet fjale per dy vitet e ardhshme, periudhe gjate se ciles ne shpresojme se Shqiperia do te permiresoje dhe treguesit e tjere, duke udhehequr ne menyree te duhur dhe kategorite korrupsion e shtet i se drejtes, per ti permiresuar ne menyre te atille qe te jete e pershtatshme dhe ne perputhje te plote me programin e Korporates se Sfidave te Mijevjecarit. Ne kete moment, Korparata e Sfidave te Mijevjecarit ka 18 komplekse ne gjithe boten, 3 ne Ameriken qendrore, nje ne Afriken e Veriut, ne Marok, dy ne Kaukaz, Armeni e Gjeorgji, ne Mongoli dhe pjesa me e madhe eshte perqendruar per vendet e Afrikes se Jugut si Madagaskar, Mozambik, Lesoto, Benin, Kongoli, Tanzani, jane 18 vende ne teresi.
Reduktimi i varferise apo pabarazia gjinore a perfshihet ne kete fond, dhe ne c'menyre?
Patjeter, vendet qe konsiderohen te pershtatshme per fondet e Korporates se Sfidave te Mijevjecarit, pra qe perfitojne grante, sepse jane te tilla, keto para nuk na kthehen mbrapsht, gjithsesi keto vende duhet te kene programet e tyre, zgjidhja e problemeve te tyre perpilohet nga vete keto vende. Ajo cfare ben Amerika, eshte qe jep para, por vendi perfitues duhet te gjeje vete problemet e te studioje zgjidhjen e tyre. Ne pergjithesi vendet ofrojne projekte per infrastrukturen, ndertimin e rrugeve, agrokulture, por ka vende qe fokusohen ne programe edukimi.
Cili eshte ne pergjithesi perceptimi per reduktimin e varferise ne Shqiperi?
Misioni i korporates se sfidave te mijevjecarit eshte reduktimi i varferise dhe zhvillimi i qendrueshem ekonomik. Projektet, propozimet qe vine tek ne duhet te kene terma relative ekonomik, cilat jane efektet, impakti ne popullsi, per sa kohe do te zbatohet, si do te mund ti permiresoje te ardhurat, dhe bujqesia per shembull ne shumicen e vendeve po tregon tashme frytet e saj, ne keto vende po shohim me sukses rezultate te prekshme, ne rritje te kapaciteteve, aksesit tregtar, cmime me te larta, pra keto programe funksionojne, projektet ne infrastrukture marrin pak me shume kohe.
Pjesmarrja ne kete fond si e ndryshon imazhin e Shqiperise?
Nuk mendoj se imazhi, por realiteti i Shqiperise eshte shume me i mire, sepse po deshmohet qe ka perpjekje konstruktive per reformat strukturore, ne vecanti, ju permendet barazine gjinore dhe Korporata e Sfidave te Mijevjecarit konsiderohet te jete ne krye te kornizes per barazine gjinore, per te drejtat e grave, per te marre pjese plotesisht ne zhvillimin ekonomik te vendit, ne disa vende aplikojme dhe termin e pronarit te tokes, ku grate ashtu si burrat mund te jene pronar te tokes me nje dokument ne emrin e tyre dhe qe kane te drejte per disa territore te jene pronar e qe mund ta perdorin per financime per te rritur permasat, apo per te permiresuar cilesine e tokes, per produkte ushqimore apo ceshtje te tjera jetese, pra ne jemi shume te perfshire ne ceshtjen e pjesmarrjes se gruas ne jeten ekonomike dhe demokratike te vendit.