Shumë maskilizëm në skulpturat e parqeve!

Dje, n mjediset e Muzeut Historik Kombtar, piktori Ermir Grezda ka hapur ekspozitn e tij si rishqyrtim i karriers, me pun nga krijimtaria e fundit, por dhe me skulptura t viteve ‘70, pr t cilat e konsideron fat fshehjen e tyre nn tok. Nga piktori, Qemal Grezda, i ati, Ermiri thot se ka trashguar butsin dhe ekspresivitetin. T ksaj natyre jan edhe punt e tij n ekspozitn q do t qndroj e hapur deri m 10 qershor. Grezda i ri e ka ndrtuar kt paraqitje edhe si nj sensibilizim urban, ku parqet tona n kt riformatim t ri jan bosh ose me heronj. “Ka shum maskilizm”, - thot ai.

Z. Grezda, far prfaqson n krijimtarin tuaj hapja e ksaj ekspozite?

Mbasi kam 60-vjetorin, mendova q ta prkufizoja me nj ekspozit, q prfshin gjith aktivitetin tim, prej viteve 1970 deri n 2010. Kjo ekspozit vjen edhe pas veprimtarive q kam
jasht vendit si n Firence apo Venecia. Kshtu e ndieja pr detyrim q t pasqyroja at pjes t krijimtaris. N prgjithsi punt jan skulptura. Por duke qen se n krijimtarin time ka qen bashkudhtare edhe piktura, pr shkak t tim eti, kto t dyja do t jen pjes e ekspozits. Jan rreth 70 punime gjysma n skulptur dhe piktur. Por kryesisht n skulptur jam marr me skulpturn e parkut, mbasi vendi yn ka mjaft personalitete n skulptur dhe ndien se q n t gjitha kto parqe kaq t bukura q po riformatohen n kto vitet e fundit, jan bosh. Kjo sht dhe nj thirrje audiencs zyrtare q n kto parqe t ket m shum vepra arti.

Skulpturat pothuaj kan nj imazh lirik, si vjen kjo natyr?

Kryesisht lirizmi, kjo m ka shoqruar gjat gjith jets. Duke qen se temat lirike jan gjithmon e afrt pr njeriun, jan pjest m sublime t njeriut si meditimi, dashuria pr nnn, familjen etj., q prbjn pjest m atraktive. Si t thuash kto kan qen dhe tematik, prej t cilave m shum i jam drejtuar skulpturs s parkut dhe asaj q jeton midis njerzve, duke pasur dhe shum udhtime vitet e fundit. Kjo m ka
t ndihem mir pr frymn q kam trajtuar n skulptur.

Jan skulptura lirike, kryesisht femrore, ndrkoh bn nj sensibilizm pr parqet bosh. Doni t hiqni m kt sens tabun mashkullore, heroike t parqeve?

Ka shum maskilizm dhe nga ana e skulpturs s socrealizmit ka qen m shum skulptur bufatorike dhe jasht sentimentit njerzor. Pr sa i prket natyrs femrore, ka vajza me flaut, me instrumente t ndryshme muzikore, jam prqendruar n gjra q jan shum m t afrta me njeriun. Por duke qen skulpturat e parkut pjes e publikut, kam ndier detyrimin pr t qen sa m dinjitoze, sa m intime, duke iu afruar m tepr realizmit q sht pa kufi.

Ju keni pasur babain artist, n plejadn e par t piktorve q studiuan n Itali. far mendoni se keni t prbashkt nga ky gjen pikture?

Ajo butsia q ndihet n skulpturn time, sht edhe ekspresive, e njjta gj ka ndodhur dhe n pikturn e tim eti. sht nj piktur e but, romantike dhe ekspresive njkohsisht, brenda natyrs njerzore dhe komunikimit me njeriun q sht pjesa m thelbsore e komunikimit.

Ju that se jan pun t viteve ’70. Si jan krijuar ato?

Jan disa pun q ne, si student t ri, n ato vite, kur Parami dhe Lubonja u futn n burg, me nj lloj modernizmi, ishim nj ndryshim q do ndodhnin n ato vite. Punimet n prgjithsi t brezit, ku sht Oseku, Gaz Leka, Edi Hila, un jam pjes e ktij grupimi dhe kto punime kan frymn e fazs s par t modernizmit q tashm sht shpalosur n momentin m ekstrem. Normalisht ne i ndrprem punimet dhe un pr fat disa i kisha ruajtur nn tok dhe kto kan mbetur dhe do t jen nj pjes, t cilat i takojn nostalgjin s arteve t fillim-shekullit t kaluar.