Si mund ta zgjojmë ekonominë botërore

Në vitin 1990 Suedia u godit nga një krizë të rëndë financiare, e shkaktuar nga shpërthimi i një flluskë banesore (e zëvendësuar pjesërisht me vendosjen e disa bankave të këqija për shkatërrimin e aseteve toksike). Në atë kohë qeveria u aktivizua për të mbrojtur bankat me probleme, të cilit humbjet ishin të barabartë me 12 për qind të PBB-së. Kriza financiare u pasua nga një recesion ekonomik që reduktuar rritjen e vërtetë (inflacion i kalibruar) prej 4 për qind. GDP-ja suedeze iu deshën  katër vite përpara se të kthehej në nivelet e para-krizës.
Shembulli suedez tregon se nuk mund të ketë prosperitet pa një sistem financiar që funksionon normalisht (duke gjeneruar kredi për individë dhe biznese), por thjesht për të stabilizuar sistemin financiar nuk është e mjaftueshme për të siguruar prosperitetin. Ne gjithashtu kemi nevojë për një plan shpëtimi për ekonominë reale, për të rritur produktivitetin dhe të krijojmë vende pune, të përcaktuara dhe ambicioze sa ajo për sektorin financiar.
Problemi është se gjatë dy viteve të fundit, Evropa duket s’e ka harruar. Dhe rezultatet janë të pamohueshme: Spread (ose diferenca mes bonove të një shteti me bonot gjermane) në vendet në vështirësi nuk ishte i kontrolluar, dhe deficiti i tyre nuk u pakësua siç ishte shpresuar, dhe pothuajse të gjithë kanë rritur borxhin publik, papunësia, kriza e kompanive dhe varfërimi i shtresës së mesme është rritur në mënyrë eksponenciale.
Vendet e G8, të mbledhur në Camp David, premtojnë për të shmangur katastrofën e plotë dhe për të ndihmuar bankat dhe qytetarët. Klima intelektuale e kohës sonë është me të vërtetë duke ndryshuar? Ne jemi duke u larguar logjika e kursimit  duke synuar drejtim e rritjes ekonomike? Duket se po, duke gjykuar nga deklarata finale  e Samitit. Ne duhet të vënë një fund të fazës Minski (të emërtuar kështu sipas ekonomistit Hyman Minsky), ku debitorët nuk janë në gjendje të paguajnë, dhe kreditorët nuk duan të paguajnë dhe të gjithë po përpiqen të eliminojnë borxhin.
Komunikata e G8 njeh në terma të përgjithshme fazat e ndryshme të ciklit, në të cilën gjenden zona të ndryshme të botës. "Ne do të marrë të gjitha masat e nevojshme për të forcuar ekonomitë tona dhe për të luftuar stresin financiar, duke pranuar se masat e duhura nuk janë të njëjta për të gjithë”. Kjo vlen për Shtetet e Bashkuara, ashtu si për Evropën, por edhe për vendet e tjera të BE. Ekonomia gjermane, për të dhënë vetëm një shembull, është e ndryshme nga ajo spanjolle.
Rruga e treguar nga G8-a duhet të ndërmerret menjëherë nga secili nga rajonet – duke përfshirë ato në zhvillim - në fillim bëri thirrje për rritjen e samitit të Bashkimit Evropian të 23 majit dhe G20 e ardhshëm, i cili do të jetë i shtati që nga fillimi i recesionit të madh. Në tre të parët (Uashington, Londra, Pittsburg) është mbrojtur nga një qëndrim i përbashkët ekonomik: politikat e kreditit të lirë, stimulimet tatimore dhe ndihmat për bankat për të parandaluar një kolaps të përgjithshëm të sistemit financiar të ngjashëm me atë që ndodhi në vitet e para të Depresioni të madh të viteve tridhjetë.
Por veprimi politik nuk ishte mjaft e fortë për të parandaluar rritjen e vazhdueshme të papunësisë, për rënien e prodhimit dhe kërkesës për zvarritje. Në G20 e Torontos, Seul dhe Kanë nuk i është njohur mungesa e përgjigjeve adekuate dhe një politikë e stimulit efektiv, dhe bota është e ndarë në dy pjesë: nga njëra anë, ata të cilët ishin të bindur se mungesa e rritjes ishte ende problemi kryesor, dhe të tjerët që kërkonin stabilizim fiskal dhe kursim për të rivendosur ekuilibrat makroekonomikë. Rezultatet janë aty për të gjithë sytë.
Së shpejti vendet e G20 do të mblidhen, këtë herë në Meksikë. Mbetet për tu parë nëse liderët botërorë do të aplikojnë për ekonominë reale të njëjtin parim të Rusvelt (Presidenti, i cili e shpëtoi botën nga Depresioni i Madh), të miratuar për rikapitalizimin e financave sa herë është e nevojshme. Koncepti themelor është e thjeshtë. Nëse keni dështuar herën e parë, provojeni sërish.