Standarde të dyfishta për turqit
Sipas nj studimi aktual integrimi i turqve n Gjermani l shum pr t dshiruar. Asgj e re. M e rndsishme do t ishte, sikur ata t ndihmoheshin dhe kjo krkohet nga Gjermania. Sapo sht prezantuar nj studim, q nxjerr n pah problemet m t mdha t integrimit t turqve n Gjermani. Rezultati nuk sht befasues: n t gjitha disiplinat duke filluar nga shkalla e analfabetizmit tek grat, dallimet sociale n baz t shkalls s prfitimit t ndihmave sociale Hartz 4, deri tek niveli i arsimimit shkollor dhe profesional turqit jan dhe mbeten n fund t tabels.
Ajo q bie n sy menjher tek kjo analiz, sht se gjendja nuk do t ndryshoj aq shpejt pr t mir. Nga njra an prgjegjse pr origjinn e mjerimit t sotm mund t prmendet faza e gjat e verbimit t politiks gjermane. Ajo nuk deshi pr nj koh t gjat ta pranonte se Gjermania sht vend i emigracionit. Ajo po jetonte me iluzionet se t ashtuquajturit "gastarbeiter" (puntort e huaj) pas prfundimit t puns s tyre do ta pranonin statusin e tyre si "mysafir" dhe do t ktheheshin n atdhe. N rastin e turqve ksaj iu shtua edhe toleranca e interpretuar gabimisht: Autoritetet gjermane injoruan t dhnat pr indoktrinimin e fmijve n kurset e Kuranit, qysh n ort e hershme t mngjesit para fillimit t msimit n shkoll.
Nga ana tjetr q prej 11 shtatorit t vitit 2001 feja e turqve shihet si kontradikt me rrnjt e krishtera dhe hebraike t Evrops, ndrsa Turqia si vend q "nuk bn pjes n familjen evropiane". Njkohsisht natyrisht q nuk mungojn fjalt sa pr t lar gojn pr "miqsin tradicionale dhe historike", pr "aleancn ushtarake besnike" dhe pr "partneritetin e besueshm ekonomik". Kjo dyfytyrsi sht msim pr turqit n Gjermani: ata vazhdojn t vetizolohen duke krijuar nj bot t tyren, edhe pa njohurit e gjuhs gjermane. Sot nj familje turke mund ta bj rrugn nga salla e lindjes deri n varreza pa pasur nevoj t flas gjuhn gjermane, apo t ket kontakte sa pr alibi me gjermant.
Por si mund t ndryshohet kjo gjendje?
Kjo duket t jet e mundur vetm nse nga durimi i dikurshm dhe toleranca e mvonshme prfundimisht turqit t pranohen si qytetar t barabart. Standardet e dyfishta n raport me turqit duhet t marrin fund. Grekt, italiant, spanjollt dhe qytetart e tjer t krishter nga vendet e BE-s nuk kan frik t kthehen e t vizitojn vendlindjet e tyre pr shkak se n do moment ata mund t kthehen srish n Gjermani. Kshtu pr shembull n mes t Italis dhe Gjermanis n ver dhe n dimr kemi nj zhvendosje sezonale. Ndrsa turqit pr shkak t regjimit t vizave, i cili sht prbuzs pr dinjitetin njerzor, nuk jan t lir t vendosin se ku dshirojn t jetojn dhe t punojn. Vetm kur kushtet pr turqit do t jen t barabarta me grekt, italiant apo spanjollt dhe jo vetm n aspektin e regjimit t vizave, studimet si ky i tanishmi mund t ken nj kuptim m t gjer, i cili nuk do t konfirmonte vetm dallimet e thella n mes t grupeve t ndryshme t popullsis n Gjermani.