Studime te reja per pesticidet organofosfate shtatgjatesine dhe kujtesen
Kerkime te reja tregojne se ekspozimi ndaj pesticideve qe permbajne nje lloj kimikati te caktuar lidhet me pasojat negative afatgjate tek femijet e palindur. Kimikati i quajtura OrganoPhosphate ose OP gjendet ne pesticidet dhe insekticidet me te zakonshme dhe me helmuese qe perdoren sot. Ato japin rezultate duke sulmuar sitemin nervor te insekteve.
Efektet e organofosfateve tek njerezit jane te ndryshme dhe varen nga nje numer faktoresh. Por keto efekte mund te trajtohen ose mund te rishfaqen. Tre studime mjekesore nga grupe te ndryshme shkencetaresh maten nivelet e organofosfatit ne urinen ose ne plazmen e kordonin umbilikal te grave shtazena per te vleresuar efektet e pesticideve ne inteligjencen e femijeve.
Nje prej studimeve zbuloi se femijet 7 vjecare nenat e te cileve kishin patur nivele te larta te pesticidi OP ne urine gjate periudhes se shtazenise kishin nje shkalle inteligjence ose IQ 7 pike me te ulet sesa femijet nenat e te cileve kishin patur sasi te vogel organofosfati ne sistemin e tyre. Rezultate e studimeve qe u botuan ne revisten Environmental Health Perspectives treguan se nderkohe qe studimet u kryen ne menyre te pavarur nga njeri tjetri dhe krahasimi i nje studimi me tjetrin ishte i pamundur te tre studimet treguan nje lidhje midis ekspozimit paralindjes ndaj pesticidit organofosfat dhe shkalles se ulet te inteligjences tek femijet.
Shtatgjatesia dhe mpiksja e gjakut
Dihet se mbipesha eshte nje faktor i rrezikshem per krijimin e grimcave ose mpiksje te gjakut. Por tani thuhet se edhe shtatlartesia mund te jete nje tjeter faktor. Autoret e studimit mblodhen te dhena nga me shume se 26 mije burra per gati 13 vjet. Per kete studim u perzgjodhen burra te gjate 1 meter e 80 cm dhe te shkurter 1 meter e 60 cm. Grate ishin te gjata 1 meter e 70 cm ndersa ato shtatshkurtra 1 meter e 50 cm. Gjithashtu mes pjesmarresve kishte mbi peshe dhe me peshe normale trupore.
Studiuesit zbuluan se burrat shtatlarte me peshe normale ishin 2 here e gjysme me ne rrezik te prekeshin nga mbiksja e gjakut ne krahasim me burrat shtatshkurter. Por tek grate shtatlarte ky rrezik nuk ishte me i madh ne krahasim me grate shtatshkurtra perderisa te gjitha kishin peshe trupore normale.
Megjithate rreziku per mpiksje gjaku shtohej per cdo grup pavaresisht nga shtatlartesia apo gjinia nese ishin mbi peshe.
Ekspertet thone se rezultatet e studimit nuk mund te pergjithesohen per te gjithe njerezit sepse pjesmarresit ne studim ishin perzgjedhur nga nje qytet i vetem. Sudimi u krye nga shkencetare te Universitetit Tromso ne Norvegji.
Studim mbi kujtesen
Nje studim i ri i kryer nga shkencetare ne kliniken Mayo te Klevelandit tregon se burrat harrojne me shpejte sesa grate. Ata ka gjasa te preken me shume nga humbja e kujteses ndersa moshohen.
Vitet e fundit Leif Bollesen e kuptonte se shpesh harronte data te caktuara si ditelindje e pervjetore por nuk i kushtonte rendesi. Tani kujtesa e tij eshte perkeqesuar.
Leif thote se eshte turp qe dikush vjen ne dhome te pershendet dhe ti nuk e di se kush eshte. Leif ishte nje mes 2 mije personave mbi 70 vjec qe moren pjese ne studim ne kliniken Mayo. Autoret e studimit vune re se 19 perqind e burrave u preken nga humbja e lehte e kujteses. Mes grave kjo shifer ishte 14 perqind. Humbja e lehte e kujteses MCI eshte e demshme por jo aq sa te ndikoje ne jeten e perditeshme te personit. Shkencetaret nuk e kane te qarte perse burrat preken nga humbja e kujteses me shume sesa grate. Ata mendojne se kjo mund te kete lidhje me semundjet e zemres. Gjate studimit u vu re se burrat qe kishin gjasa te prekeshin nga humbja e kujteses ishin te prirur per te patur me shume faktore per semundje ne zemer sesa grate. Presioni i gjakut diabeti pirja e duhanit konsiderohen si faktore rreziku per semundje ne zemer dhe qe ndeshen me shpesh mes burrave.