Taksa e shitjes së makinave, formula e llogarisjes
Makinat e targuara, si llogariten taksat në shitjen e tyre
Nse ke nj makin t vjetr dhe krkon ta shessh pr t bler nj m t re, duhet t mendohesh mir se taksa q i detyrohesh shtetit, sht e konsiderueshme. Madje, sa m e vjetr t jet makina n vit-prodhimin e saj, aq me e lart sht taksa q paguan. Taks paguhet n rastin kur makinn e ke t targuar dhe krkon ta shessh tek nj blers tjetr, por edhe n rastin kur makina vjen nga importi. Llogaritja e takss q duhet t paguaj do individ, i cili krkon t shes nj makin bhet mbi bazn e nj formule t bazuar n vitin e prodhimit, n vitin e importit dhe fuqis motorike t automjetit. Po ashtu, llogaritja ndryshon kur nj automjet sht futur n Shqipri vite m par dhe sht paguar dogan pr t, n shitje taksa llogaritet edhe mbi bazn e dogans s paguan n vitin e q sht importuar. Me hyrjen n fuqi t ligjit pr taksimin e shitjes s makinave, ktij ligji i nnshtrohen si makinat e importuara q hyjn n territorin ton, ashtu edhe makinat q jan t targuara me vite dhe jan shitur nga nj blers tek nj tjetr.
Taksa e mjeteve t prdorura t transportit
Taksa e mjeteve t prdorura t transportit llogaritet si m posht:
Cilindrata n cm3 x koeficienti fiks pr do vit prdorimi x taksa fikse pr llojin e karburantit. Taksa fikse pr llojin e karburantit sht 25 lek pr naftn dhe 20 lek pr benzinn. Koeficienti pr vitet e prdorimit sht: a) pr autoveturat (e kreut 8703): 0,5 pr do vit prdorimi; b) pr mjetet e tjera (t Kapitullit 87): 0,25 pr do vit prdorimi.
“Vit prdorimi” sht diferenca ndrmjet vitit, kur mjeti hidhet n qarkullim t lir n territorin doganor t Republiks s Shqipris me vitin e prodhimit. Detyrimin pr pagimin e takss e ka importuesi n astin e importimit dhe shitsi n rastin e shitjes brenda vendit. Drejtorit Rajonale t Shrbimeve t Transportit Rrugor llogarisin taksn dhe e derdhin at n organet tatimore.
Mnyra e llogaritjes s takss s mjetit t prdorur t transportit, n vitin 2010 dhe n vitet n vijim. Pr t gjitha mjetet e prdorura t transportit (t kapitullit 87 t NKM) q importohen pas hyrjes n fuqi t ligjit dhe shitjet q do t psojn kto mjete brenda vendit, taksa e mjetit t prdorur t transportit do t llogaritet me formuln e prcaktuar me ligjin 5037. N rastin e importimit: Cilindrata n cm3 x koeficienti fiks pr do vit prdorimi x taksa fikse pr llojin e karburantit. N rastin e shitjeve brenda vendit: Taksa pr t’u paguar n momentin e shitjes = taksa e mjetit t prdorur t transportit n vitin e shitjes minus taksn e importimit t mjetit t hedhur n qarkullim t lir n territorin doganor t Republiks s Shqipris.
N import:
Shembull :
N rast se nj individ importon n gusht 2010, nj makin tip autovetur (kreu 8703 i NKM) me cilindrat 1700 cm3, q punon me naft dhe vite prdorimi 4 vjet (e prodhuar n vitin 2006), taksa e mjetit t prdorur n momentin e importimit sht:
= Cilindrata n cm3 x koeficienti fiks pr do vit prdorimi x taksa fikse pr llojin e karburantit= 1700*25*0.5*4 = 85 000 lek.
N shitjet brenda vendit: N rast se ky mjet do t shitet pas 2 vitesh, n vitin 2012, taksa pr t’u paguar n momentin e shitjes do t jet:
Taksa e mjeteve t prdorura t transportit = taksa e mjetit t prdorur t transportit n vitin e shitjes – taksn e importimit t mjetit n momentin e hedhjes n qarkullim (sipas tabels nr. 1 m posht) = 1700*25*0.5*6 minus 1700*25*0.5*4 = 127 500 lek – 85 000 lek = 42 500 lek. N rast se individi do ta shes makinn n nj nga vitet e mtejshme, 2013 ose 2014, llogaritja e formuls bhet duke u spostuar n tabeln e msiprme sipas viteve t prdorimit t mjetit.
Shembull 2
N rast se n vitin 2006, nj individ ka importuar nj autovetur t re (kreu 8703 i NKM) me cilindrat 2500 cm3, q punon me benzin, e prodhuar po n at vit, dhe n nntor 2010, kjo makin do t shitet, qytetari do t paguaj taksn e mjetit t prdorur t transportit si m posht : Taksa e mjetit t prdorur t transportit = taksa e mjetit t prdorur t transportit n vitin 2010
– taksn e importimit t mjetit n vitin 2006
Taksa e mjetit t prdorur t transportit = 2500*20*0.5*4 – 0
Taksa e mjetit t prdorur t transportit = 100 000 lek
Shnim. N vitin 2006, n momentin e importimit individi nuk ka paguar taksn e importimit t mjeti,t sepse sht autovetur e re e prodhuar n 2006 dhe e hedhur n qarkullim t lir n Shqipri po n vitin 2006. Sipas shembullit 2 do t veprohet edhe n rastet e shitjes s mjeteve t blera me 0 (zero) km
brenda vendit nga koncesionart. Pr t gjitha mjetet e prdorura t transportit (t kapitullit 87 t NKM), t cilat jan importuar para hyrjes n fuqi t ligjit nr. 9769, dat 9.7.2007, n rastin e shitjes s mjetit brenda vendit , taksa e
mjetit t prdorur pr t’u paguar do t llogaritet me formuln e mposhtme.
5038 Taksa pr t’u paguar n momentin e shitjes = taksa e llogaritur e mjetit t prdorur t transportit n vitin e shitjes minus taksn e importimit t mjetit t prdorur , t llogaritur me formuln e ligjit nr. 9769, dat 9.7.2007, pavarsisht nga viti i importimit.
Shembull :
N rast se nj individ ka importuar n vitin 2006, nj makin tip autovetur (kreu 8703 i NKM) me cilindrat 1700 cm3, q punon me benzin dhe vite prdorimi 4 vjet dhe do ta shes n gusht 2010, pagimi i takss s mjetit t prdorur do t jet si m posht.
Taksa e mjetit t prdorur t transportit = taksa e mjetit t prdorur t transportit n vitin e shitjes – taksn e importimit t mjetit t prdorur, llogaritur me formuln e ligjit nr. 9769, dat 9.7.2007. N vitin e shitjes, autovetura ka 6 vite prdorimi.
Taksa e mjetit t prdorur t transportit n vitin e shitjes = 1700*20*0.5*6 = 127 500 lek
Autovetura n momentin e importimit ka pasur 4 vite prdorimi, pr kt arsye, si koeficient pr vitet prdorimi merret 0.0024.
Taksn e importimit t mjetit llogaritur me formuln e ligjit nr. 9769, dat 9.07.2007
=1700*20000*0.0024 = 81 600 lek.
Taksa pr t’u paguar = 127 500 lek minus 81 600 lek
Taksa pr t’u paguar = 45 900 lek
b. 1) N rast se mjeti i prdorur do t rishitet brenda vendit, taksa pr t’u paguar do t llogaritet me formuln: Taksa pr t’u paguar n momentin e shitjes = taksa e mjetit t prdorur t transportit n vitin e shitjes minus taksa e llogaritur e mjetit t prdorur n vitin e shitjes s mparshme. N vijim t shembullit 3, n rast se ky mjet do t shitet pas 2 vitesh, n vitin 2012, taksa pr t’u paguar n momentin e shitjes do t jet:
Taksa pr t’u paguar n vitin e shitjes 2012 do t jet: 1700*20*0.5*8 = 170 000 lek
Taksa e llogaritur n vitin e shitjes s mparshme (viti 2010) = 1700*20*0.5*6 = 127 500 lek Taksa pr t’u paguar n shitje n vitin 2010 = 170 000 lek minus 127 500 lek = 42 500 lek
Taksa q paguhen nga blersi i par tek blersi i dyt
Makinat n Shqipri kryesisht jan me vit prodhimi m shum se 10 vjet. Kshtu q taksa e shum prej tyre n shitje do t jet e lart. Por shitja e makinave bhet n shum raste pr makinat q jan t futura n Shqipri dhe t targuara prej vitesh. Kshtu nj person q ka bler makin nga importi e ka targuar at dhe do ta shes tek nj bler si dyt krkon t dij se sa do t paguaj. E gjith kjo procedura e ka nj formul q mjafton ti referohesh dhe e gjen vlern e takss q duhet t paguash. Vlera e pagess sht sa diferenca mes takss s re dhe dogans s paguar pr makinn. Por shitsi, nuk sht se e ka paguar vet dogann. Pr kt arsye, ai duhet t dij si llogaritet dogana pr makinn q ai do t shes.
Shembulli :
M e thjesht kjo llogari bhet po t marrim nj shembull.
Sipas statistikave, shumica e makinave n Shqipri jan mbi 10-vjeare. Kshtu nj individ ka bler nj makin me naft 2000 kubik, prodhim i vitit 1995. Makina ka hyr n Shqipri n vitin 2005 dhe sht zhdoganuar n at vit. Individi e ka bler makinn n vitin 2008, pasi sht prdorur n Shqipri. Sot, n vitin 2010 ai vendos ta shes makinn. Pr t gjetur sa para do t paguaj pr shtetin, atij i duhet t llogaris dogann e paguar n vitin 2005. Me ligjin e vjetr, dogana e nj makine nafte me motor 2000 kubik dhe me vit prodhimi 2000, do t llogaritej me formuln: taks fikse x cilindrat x koeficient pr vit prodhimi. N rastin ton, 25000 lek (taksa fikse pr naftn) x 2000 (kubatura e motorit) x 0.0048 (koeficienti pr makinat mbi 10 vjet). Me ligjin e vjetr, dogana q do t paguhej do t ishte 240 mij lek. Pra, kjo sht shuma e paguar nga blersi i par.
Me ligjin e ri, q ka hyr n fuqi, nuk ka m dogan, por taks pr automjetet e prdorura. Sipas formuls, kjo taks llogaritet, cilindrat x koeficient fiks pr vit prodhimi x taks fikse pr llojin e karburantit. N rastin ton do t kishim, 2000 (kubatura e motori) x 0.5 (koeficienti fiks) x 15 (vitet e prodhimit t makins) x 25 (koeficienti pr naftn). Me ligjin e ri, taksa e makins do t ishte 375 mij lek. Pagesa q duhet t bj individi pr shitjen e makins sht diferenca mes takss s re dhe dogans s paguar n vitin 2005. Pra, nga 375 mij lek q sht taksa e re, zbriten 240 mij lek q ishte dogana e vitin 2005. N rast shitjeje sot t makins, individi do t paguaj 135 mij lek pr llogari t shtetit. Me an t ktij shembulli, t gjith ata q kan bler makina me targa, mund t llogaritin vet se sa sht dogana e paguar nga shitsit e makins dhe sa do t jet taksa q do t paguajn ata vet, n rast t shitjes s makins. Nga llogaritje del qart se makinat e vjetra, nuk kan ndonj leverdi t madhe t shiten. Ligji i ri i financave prcakton qart se blerja e makinave t reja do t kushtoj m lir, por cenon rnd shitjen e makinave t prdorura. N nj vend si Shqipria, ku shumica e makinave jan mbi 10-vjeare, ka shum mundsi q njerzit t mbajn deri n pamundsi riparimi makinat e vjetra, sesa t’i shesin ato dhe t paguaj tarifa milionshe pr t mbushur arkn e financave.
Dy llojet e taksave
Dogana e vjetr e makinave
Taksa fikse x cilindrata e motorit x koeficienti i viteve t prdorimit; “Taksa fikse” pr do autovetur dhe mjet tjetr, me benzin, caktohet 20 000 lek dhe pr do autovetur dhe mjet tjetr, me naft, 25 000 lek; “Cilindrata e motorit” sht vllimi i dhoms s djegies s motorit, i shprehur n centimetr kub (cm3); “Koeficientt e viteve t prdorimit” jan si m posht: I) deri n 2 vite prdorimi 0,0016; II) mbi 2 deri n 4 vite prdorimi 0,0024; III) mbi 4 deri n 7 vite prdorimi 0,0029; IV) mbi 7 deri n 10 vite prdorimi 0,0032; V) mbi 10 vite prdorimi 0,0048.