Te gjithe bejne si amerikane

Ne fund del se asgje qe behet nuk eshte per shqiptaret as per Shqiperine po per te huajt qe zakonisht jane te shqetesuar per ne me shume sesa ne per veten

Nga Ylli Manjani

Nje cope leter publike qe doli nga zyrat e Ambasades Amerikane ne Tirane ku behej thirrje per miratimin e ligjit per Gjykaten Administrative angazhoi shume personazhe dhe grupime politike shqiptare ne nje seri deklaratash publike. Te gjithe deklaruesit u shfaqen te shqetesuar per shqetesimin e amerikaneve dhe ne emer te tyre amerikaneve akuzuan njeri-tjetrin per te gjitha te palarat qe bejne si shqiptare. Fillimisht foli Gramoz Ruci i ngarkuar nga Partia Socialiste tash ne pleqeri te mbuloje marredheniet me amerikanet. Gjuha qe perdori dukej si e perkthyer nga anglishtja krejt e pazakonte per Rucin. Ne pergjigje te tij duke ruajtur protokollin e replikes foli Patozi i Partise Demokratike me po te njejten shqipe te perkthyer. Nderkohe gazetat u ndane sipas perkatesise ku nje pjese e cituan deklaraten e ambasades si kercenim per PSne dhe pjesa tjeter si kambane per PDne.

Ne vijim u perforcua ideja publike se PSja e ka pisk punen me amerikanet dhe se keta te fundit do na marrkan hak kunder kesaj partie. Se si do shprehet hakmarrja askush nuk e di por na qenka e sigurt se nje gjeme e madhe pritet ti ndodhe kesaj partie qe nuk voton Ligjin per Gjykaten Administrative shqiptare me urdher te Ambasades Amerikane. Me kete rast Qeveria nxiton ta perforcoje kete teze te palogjikshme sigurisht me synim te fshije nga memoria e njerezve ne Shqiperi perplasjet qe pati vete me Ambasaden Amerikane gjate tri viteve te fundit. Lloj-lloj teorish e deklaratash shpiken e sajohen por te gjitha dalin nen shqetesimin e Ambasades Amerikane per punet qe nuk ecin ne Shqiperi. Ky eshte kulmi i budallallekut.
shte me vend te kujtojme te gjithe teoricienet qe bejne si amerikane se Sali Berishes qe i kundershtoi amerikanet sa here i desh qejfi ne keto 20 vjet nuk i hyri gjemb ne kembe. Pa i hyre fare te shkuares vetem dy a tre muaj me pare Ambasada Amerikane reagoi per ligjin e SHISH dhe Qeveria se pyeti fare. U desh ardhja e Sekretarit te Pergjithshem te NATOs thone me nje kercenim goxha te madh qe ndalonte ajo nisme me thene te drejten aspak ne kundershtim me parimet e NATOs. Ne kishte ndonje gje per te bere Amerika ishte largimi i Berishes nga pushteti ne Shqiperi por nuk e beri sepse nuk e ben dot ata se hoqen dot Enverin. E kur nuk u heqka Qeveria nuk besoj se amerikanet do heqin opoziten.

Por le ti leme per nje moment ata qe bejne si amerikane ne politiken tone. Ne menyre te perseritur dhe me ton patetik beri goxha thirrje edhe Nenkryetari i Keshillit te Larte te Drejtesise i cili konstatoi se shqetesimi i vete amerikaneve ishte real. Madje Nenkryetari i drejtesise sone nuk ngurroi te thoshte se gjykatat qe ai qeveris nuk funksionojne dhe se per kete ua paska fajin politika vecanerisht opozita. Natyrisht nuk e perjashtoj aspak fajin e politikes madje edhe te vete opozites por nuk mund te pranoj qe drejtuesi i nje institucioni pergjegjes te shpalle kapitullimin e institucionit te tij per shkak se nuk eshte ne gjendje ta drejtoje ashtu sic duhet. Se me thene te drejten ligji shqiptar i derisotem nuk e ka lene vendin pa gjykata administrative. Seksionet administrative duhet te funksionojne ne cdo gjykate te shkalles se pare e madje deri ne Gjykaten e Larte. Sipas logjikes me te thjeshte te mundshme nese keto seksione nuk funksionojne sic thote Nenkryetari i Keshillit te Larte te Drejtesise dikush duhet te mbaje pergjegjesi. Po sipas te njejtes logjike njeri prej pergjegjesve eshte edhe KLDja qe drejton ne menyre te perditshme nenkryetari Kryetari ne menyre te perditshme eshte Presidenti i Republikes.

Rendja per te bere zedhenien e ambasadave te huaja tregon ne fakt se sa joserioz eshte shteti yne. do gje qe ky shtet ben e justifikon me faktin se kete na e kerkon Amerika kete tjetren Europa nje gje tjeter na duhet per vizat me ne fund na i hoqen e ndonje tjeter per NATOn. Ne fund del se asgje qe behet nuk eshte per shqiptaret as per Shqiperine po per te huajt qe zakonisht jane te shqetesuar per ne me shume sesa ne per veten. Edhe kur bejme ndonje reforme apo ligj qe nuk na kerkohet gjithmone shitet si pervoje e marre nga ndonje vend tjeter zakonisht nga Amerika ose Anglia gjithnje e me rralle nga Europa. Kjo eshte arsyeja se perse ligjet e ketij vendi nuk arrijne te trupezohen me realitetin dhe as te kodifikohen me njeri-tjetrin. Modelet e ndryshme nga ku jane marre ligje te ndryshme te miratuara e bejne substancialisht te veshtire perpjekjen kodifikuese te ligjeve koncepteve dhe terminologjise se perdorur.
shte bere mode shfaqja publike e cdokujt qe mundet me gjeste e veprime amerikane. Partite politike p.sh. marrin kompani nga amerikane per te mesuar se si flitet amerikanisht me cdo shtetas tjeter joamerikan. Shume prej folesve publike qe drejtojne institucionet publike ose jo nuk ngurrojne te bejne edhe ekzibicion me zanoren Aaaaaaa te ekzekutuar me gojen gjysme te hapur ne perpjekje per ti dhene me shume besim rrenes se radhes qe gatuan truri ne gjuhen shqipe. shte qesharake shpeshhere e shpifur te degjosh gra e burra qe dalin ne televizor per te rrejtur apo per te thene nje te vertete per te cilat gjejne mbeshtetje tek imitacione te shemtuara gjestesh qe vijne nga amerikanishtja moderne nuk ka lidhje me gjuhen angleze.

eshte me e keqja pas ketyre gjestikulacioneve mediatike po tentohet te fshihet mungesa e pergjegjesise per detyrat publike te marra persiper. shte bere ves ne praktiken administrative qe sa here deshtohet te permbushet nje detyre ose sa here ndryshohet drejtimi i institucioneve ndryshohet ligji ose hidhet ideja per ndryshimin e tij. Nuk do te ishte ves i kritikueshem nese ndryshimi behet e studiuar dhe behet per te permiresuar ndonje gje. Por ne te shumten e rasteve zyrtaret tane qe flasin si amerikane kerkojne te ndryshojne ligjet e fushes ku kryejne detyrat sepse kjo eshte pune me e lehte per tu bere dhe se eshte nje alibi interesante per te fshehur deshtimet personale. Kur ky ves financohet edhe nga ndonje projekt i ndihmes se huaj qartesisht drejtuesit e paafte te institucioneve tona kthehen ne zedhenes te ndihmes se huaj dhe nuk dine ti vene fre arsyetimit pa logjike kunder cdo gjeje qe ka te beje me punen e perditshme te tyren.

Nuk do te isha aspak kunder futjes ne realitetin tone politik e shteteror te nje kulture amerikane. Nuk kemi asnje arsye te jemi kunder kultures shteterore amerikane dhe perendimore ne teresi.

Te berit si amerikan per te justifikuar budallalleqet e jetes shqiptare eshte nje realitet grotesk. Te pakten nje gje te mire e ka kjo gje sepse na ben te qeshim.