Te perndjekurit, shtetit: Asnje lek s'po na jep

Rozeta Rapushi
Shoqatat e ish-te perndjekurve politike do te kerkojne nga Gjykata Kushtetuese shpalljen si antikushtetues te ligjit te qeverise per demshperblimin e tyre. Kreu i shoqates, Kurt Kola, tha per gazeten "Koha Jone" se ish-te perndjekurit jane duke pergatitur dosjen per te kerkuar shfuqizimin e ligjit, qe, sipas tyre, u mohon te drejtat dhe nuk demshperblen vuajtjet e sistemit. Beteja, sipas tij, do te nise me ankesen ne Kushtetuese, ku kjo shtrese e shoqerise pret te marre drejtesine e mohuar. Por reagimi nuk do te ndalet me kaq. "Ne do te ngreme zerin deri ne Gjykaten per te Drejtat e Njeriut ne Strasburg, nese vazhdohet te na mohohen te drejtat tona", tha Kola. Kjo iniciative, sipas kreut te shoqates, do te vije, pasi ligji i ri mohon te drejtat e ish-te perndjekurve dhe u heq padrejtesisht perfitimin e demshperblimit shume prej tyre. Sipas Koles, ligji i ri i miratuar muajt e fundit te vitit qe shkoi mohon te gjithe te pushkatuarit e te vrare ne lufte para vitit 1944. "Ligji i meparshem i njihte, ndersa ky jo", shtoi Kola.
Kryetari i te perndjekurve politike, Kurt Kola, u shpreh se ligji i ri u mohon te drejten e perfitimit te demshperblimit mbesave, motrave dhe vellezerve te ish-te perndjekurve. Kur dihet se nje pjese e madhe e ish-te perndjekurve kane vdekur. Me keto menyra, sipas Koles, numri i personave qe mund te perfitojne demshperblim nga shteti ulet shume. "Ne pretendojme ne baze te dokumenteve qe behet fjale perreth 30000 ish-te perndjekur ne te gjithe vendin. Me shkurtimet dhe perjashtimet qe ka bere ligji i ri, mund te demshperblehen rreth 15000. Po keshtu si eshte nisur, qe ende nuk eshte marre asnje lek, as 10000 nuk do te mund te perfitojne para nga shteti", vijoi Kola.
Kreu i shoqates u shpreh pesimist, nese do te arrijne ish-te perndjekurit te marrin ndonjehere leke nga shteti si forme demshperblimi per vuajtjet e kaluara nga sistemi komunist. Sipas tij, prej 16 vitesh, kjo kategori shpreson me kot per demshperblim se asnje lek nuk ka mundur te marre. "Vazhdojne e njejta psikologji, qe kur u permbys komunizmi. Nuk eshte me lufte klasash, por dicka tjeter me e kamufluar", tha Kola. Ai kritikoi ashper te gjitha forcat politike, qe deri me sot vetem kane folur pa bere asgje per ta, perkundrazi vetem po i sorollatin cdo dite e me shume. "Ne se mendonim kurre se do te dilnim gjalle nga burgjet, jo me te presim prej ketyre demshperblim. Keto as kane deshire dhe as lek me na dhene", theksoi Kola.
Te dhena
Shoqatat e ish-te perndjekurve pretendojne se ne shkalle vendi jane 30000 ish-te perndjekur, internuar e te pushkatuar qe duhet te demshperblehen.
6000 jane vetem te pushkatuar. Por, me rregullat e ligji te ri per "Demshperblimin e ish te perndjekurve", vetem 2000 te tille perfitojne.
15000 ish-te perndjekur pretendojne demshperblim, pasi plotesojne te gjithe dokumentacionin e kerkuar nga qeveria per te.
23000 dosje po pergatiten per t'u depozituar nga kjo kategori ne institucione, per perfitimin e demshperblimit.
Dy muaj nga hyrja ne fuqi e ligjit, jane depozituar vetem 900 dosje, 300 prej te cilave jane kthyer nga institucionet, per mungese dokumentacioni.
Ligji per "Demshperblimin e ish-te denuarve politike"
Te drejten e demshperblimit financiar do ta kene te denuarit padrejtesisht nga sistemi komunist qe kane fituar pafajesine.
Rrethi i perfituesve te demshperblimit qe jane te internuar nuk do te kufizohet deri ne vitin 1954, por do te shtrihet deri ne periudhen pas komunizmit. Mundesi per demshperblim do te kene te internuarit deri ne vitin 1991.
Vendoset kriteri i pafajesise per demshperblimin
Rrethi i trashegimtareve perfitues se demshperblimit do te jete ai i familjar. Demshperblimi mund te merret nga bashkeshorti/ja si dhe femijet e te perndjekurit.
Nga masa e demshperblimit qe i takon nje personi te denuar padrejtesisht nga sistemi komunist do te zbriten te gjitha perfitimet qe ish te perndjekurit kane marre nga statusi deri me sot.
Demshperblimi per ish-te perndjekurit do te zgjase per nje periudhe tetevjecare.