Thellohet kriza e Nigerit, Franca planifikon evakuuimin e shtetasve francezë dhe evropianë

Franca u përgatit të evakuuonte shtetasit francezë dhe ata evropianë nga Nigeri të martën, duke u thënë atyre që të mbanin jo më shumë se një çantë të vogël. Ky vendim erdhi pasi një grusht shteti ushtarak në Niger fitoi mbështetjen nga tre kombe të tjera të Afrikës Perëndimore të sunduara nga ushtarë rebelë.

Ministria e Jashtme franceze në Paris përmendi dhunën e fundit që synonte ambasadën franceze në Niamey, kryeqytet, si një nga arsyet e vendimit.

“Mbyllja e hapësirës ajrore të Nigerit, i lë bashkatdhetarët tanë të paaftë të largohen nga vendi me mjetet e tyre”,- tha ministria franceze.

Evakuuimi vjen pas një krize të thellë shkaktuar nga grushti i shtetit javën e kaluar kundër presidentit të zgjedhur në mënyrë demokratike të Nigerit, Mohamed Bazoum.

“Evakuuimi filloi të martën për shtetasit francezë dhe të tjerë evropianë që dëshirojnë të largohen nga Nigeri”,- tha ministria franceze në një deklaratë. 

Ajo nuk dha detaje të tjera. Disa qindra qytetarë francezë ndodhen aktualisht në Niger, një ish-koloni franceze.

Në hotelet e kryeqytetit, qytetarë francezë dhe të tjerë evropianë, përfshirë disa që kanë punuar në vend prej vitesh, paketuan valixhet në pritje të lajmeve se ku dhe kur do të ndodhte evakuimi.

“Puna ime nuk ka mbaruar, shpresoj se situata do të përfundojë dhe një ditë së shpejti ne mund të kthehemi”,- tha për Associated Press një ish-zyrtar ushtarak francez, i cili tani po trajnon ushtrinë nigeriane si civil. 

“Kjo ndodhi shumë shpejt dhe askush nuk e pa këtë. U befasova vërtet”,- tha ai, duke folur në kushte anonimiteti për arsye sigurie.

Organi rajonal i Afrikës Perëndimore i njohur si ECOËAS njoftoi sanksione udhëtimi dhe ekonomike kundër Nigerit të dielën dhe tha se mund të përdorte forcën nëse udhëheqësit e grushtit të shtetit nuk e rivendosin Bazoumin brenda një jave. Qeveria e Bazoum ishte një nga partnerët e fundit demokratikë të Perëndimit kundër ekstremistëve afrikano-perëndimorë.

Në një deklaratë të përbashkët, qeveritë ushtarake të Malit dhe Burkina Fasos thanë se “çdo ndërhyrje ushtarake kundër Nigerit do të konsiderohet si një deklaratë lufte kundër Burkina Fasos dhe Malit”.

Kol. Abdoulaye Maiga, ministri i shtetit i Malit për administrimin territorial dhe decentralizimin, lexoi deklaratën në TV shtetëror të Malit të hënën në mbrëmje. 

Të dy vendet, gjithashtu, denoncuan sanksionet ekonomike të ECOWAS si “të paligjshme, të paligjshme dhe çnjerëzore” dhe refuzuan t’i zbatonin ato.

ECOWAS pezulloi të gjitha transaksionet tregtare dhe financiare midis shteteve të saj anëtare dhe Nigerit, si dhe ngriu asetet e Nigerisë të mbajtura në bankat qendrore rajonale. 

Nigeri mbështetet shumë në ndihmën e huaj dhe sanksionet mund të varfërojnë më tej më shumë se 25 milionë banorët e tij .

Mali dhe Burkina Faso kanë pësuar secili nga dy grusht shteti që nga viti 2020, pasi ushtarët përmbysën qeveritë duke pretenduar se mund të bënin një punë më të mirë duke luftuar dhunën në rritje xhihadiste të lidhur me al-Kaedën dhe grupin Shteti Islamik. 

ECOWAS i ka sanksionuar të dy vendet dhe i ka pezulluar nga blloku, por asnjëherë nuk ka kërcënuar se do të përdorë forcën. Apnews

/rtsh.al/