Tirana, jo Praga e re por një pikë për udhëtarët aventurierë
Në "Le Caffe" në Tiranë kamarierët veshin bluza të kuqe dhe shumë elegante,lëvizim në një shpejtesi shigjete perreth brendësisë minimaliste perfekte të Le Caffe-së.Dritaret nga murret në tavan janë investiguese të mira te një pishine ornamlentale përtej të ciles shtrihet gjelberimi i Parkut Rinia-"young People's Park"- ku familjarët shijojnë rezatimet e diellit. G&T(Gin and Tonic) mi ishte ne ftohtesinë e akullit, e shërbyer me bli. Jo keq për një qytet që përgjithësisht konsiderohet të ketë bërë emër si qyteti i pashpresë që ecën vetëm mbrapsh. Kur u thashë të njohurve të mi se unë do të kaloja një pushim të shkurtër në Shqiperi, reagimi në përgjithesi ishte :mosbesimi. E shkëputur nga bota për rreth 50 vjet nën diktaturën e diktatorit Enver Hoxha; dalë nga kjo gjëndje me një revoulucion më 1990,vetëm për të rënë në anarki e violence-"depresiv", "i rrezikshëm" dhe "korrupsion" ishin një pjesë e përshkrimeve që merja nga të njohurit.Por para dy javësh Linja Ajrore Britanike(BA) filloi një servis të ri fluturimesh drejt Tiranës, dhe operatoreët e udhëtimeve turistike po tregojnë një interes përkundrejt kësaj. Dinë ndonjë gjë ata që ne nuk e dimë? Impresioni i parë që më la Shqipëria nuk mund të them se ishte i mirë. Rruga nga aeroporti ishte gjithë gropa dhe mund të them që e kishte zënë "veba" nga përdoruesit e "cmendur" të makinave. Në vitet e Hoxhës egzistoni vetëm 600 makina në vend, të gjitha keto prona të krerëvë komunistë; tani ka me mijëra, por përsëri ka dicka të re krahsuese midis drejtuesve të automjeteve dhe këmbësoreve.Ndërkohë që "zvarritemi" në errësirë,makinat parakalojnë me shpejtësi dhe me boritë e tyre ulëritese ndërsa këmbësoret ecin nëpër rrugë pa asnjë destinacion pa asnjë qëllim.Pluhur dhe egzoz ngrihet mbi qytet si re. Ç'katraurë e përgjakshme. Gjërat filluan te regullohen disi në hotelin Brillant,i vogel, në një rrugice familjarësh afër ndërteses së parlamentit të vendit,me dhoma të pastërta të rregullta dhe me një restorant në katin përdhes që mu duk shumë familjar. Të nesërmen u ngrita me një tjetër Tiranë,me një Tiranë komplet ndryshe.
Një qytet i gjallë, plot ngjyra.Karizmatiku Edi Rama,kryetari i bashkisë, një ish-artist, ka ngjyrosur qytetin në te kuqe dhe blu, jeshil dhe portokalli. Me ndihmën e studentëve lokalë, grimi i blloqeve të apartamenteve të periudhës komuniste është shndëruar në ngjyra të zjarrta duke u dhënë atyre një efekt te cuditshëm, lodrues."Qëllimi është efekti shokues," ka thënë Rama."ambjenti rrethues ka qenë gjithmonë gri."Ai gjithashtu ka mbjellë me mijra pemë dhe uk a vënë bulldozierin dhe ka rënuar shtëpitë ilegale dhe shtëpite publike që kishin shtrirje në parqet e Tiranës.Tani horizonti shkurtohet nga projektet në ndërtim.S'është cudi ata e rizgjodhen ate.Por përseri Tirana qëndron si nje pikë studimi për prishjen e planifikimit urban të qytetit.Gjysma e qytetit është ndërtuar nën periudhën fashiste të Musolinit i cili qëndroi në vend për katër vjet.Ata ngritën disa ndërtesa të këndëshme të stilit neo-klasik,por e shkatëruan këtë efekt me ndërtimin e bulaevardeve të stërmedha dhe të shesheve bosh.Gjysma tjetër është punë e Hoxhës dhe e pasueseve të tij. Në sheshin Skënderbej shkatëroi pazarin e qytetit të vjetër dhe në vend të tij vendosi putrat e frikshme të një betoni brutal.Iu shkul zemra një qyteti Osman tepër elegant.
Peërsëri kudo shihen dritat jeshile të një semafori shprese dhe rigjallërimi. Qeveria ka krimin nën kontroll, ekonomia po vjen në vete dhe qytetarët e Tiranës po luftojnë me forcat e tyre,me hapat e tyre që dridhen por optimistë.Ti pengohesh nëpër parqet e vegjël poshte pallateve;zbulon kafenetë që hapen jashtë në cdo vend. Piramida e padurueshme e muzeut Hoxha është shndëruar në një qendër kulturore ku adoleshntet zbaviten duke rrëshqitur poshtë murreve të pjerrët të saj. Tiranasit vendas po shpëtojnë qytetin.Më bukur dhe më këndshëm kjo duket në zonën e Bllokut,në fillim me ish-aneëtarët e partisë komuniste.Vilat e elitës drejtuese,duke përfshirë dhe atë të Enver Hoxhës,tani i shikon si restorante,dyqane,kafene e klube.Piva një birrë Tirana te 70p pop,duke parë paradën e vajzave këmbegjata e djemve me flokë-perpjete.Sytë nuk të shohin asnjë MC Donald's, Starbucks apo ndonjë dyqan suveniresh.Respekti im për shqiptarët sa vinte e shtohej. Zgjuarsi dhe kapshmëri e lartë,e folur e shpejtë, ata janë flegmatikë,të ftohtë, për statusin e tyre pariah(të pa pranuar nga popullsitë)."Tirana nuk është Shqiperia" thotë një barmen te Quo Vadis."Ata që kërkojnë azil dhe kriminelët e rëndomtë që njeh pjesa tjeter e Europes janë kryesisht nga fshatrtat"
Shumë e drejtë,por një sasi e madhe shmangje,vecimi,zhytje shohim dhe në Tiranë.Kambistë të "rrezikshëm" bllokojnë njerën anë të sheshit Skeënderbej;nga Blloku mund të blini CD dhe DVD pirate për një kacidhe.Mesa duket është dhe një dyqan që shet vetëm telefona celularë të vjedhur.Shqipëria është një vend Musliman dhe rregulli i hekurt i mikëpritjes duket që mbijeton.Hoqa dorë nga ideja e të dhënit dicka për të pirë të panjohurve dhe u mesova me gjestin e të vënit të një dore në zemër të cilin ata e bënin kur blinin një pije për mua. Islami në Shqipëri është i bazuar ne jashtë dhe shumë tolerant,Kishat Ortodokse dhe Katolike janë në largesinë e peshtymës me Xhaminë e Tiranës."Në fillim jemi patriotikë,pastaj besimtarë" thotë dikush. Xhamia e Ethem Beut që i perket shekullit të 18-të është një nga pikat e pakta turistike të Tiranës.Të tjerat perfshijnë një kullë ore(e cila tregon orën e gabuar),një urë e periudhës së mesjetës.Muzeu Historik Kombëtar ka disa ekspozita "të ftohta" të periudhës së Enver Hoxhës.por Tirana më të vërtetë që po vetpërthith atmosferen e një qyteti të shpejtvendosur duke rizbuluar veten përapa syve tuaj.Kalon kohen nëper kafene,pi me ngadalë e shtruar kefenë tënde, bisedon dhe ngop veten me cmime "shkatëruese".
Në një restorant të quajtur Emblema morra rreth një dyzinë e gjysëm porcion që përfshin dhjathë të skuqur kackavall dhe në gjyvec mish qingji me erëza.Mbi tavolinë qëndronin dy qypa njëra, cuditërisht me verën më të mirë të vendit dhe tjetra me dhallë, pije e berë nga kosi e kudogjendëshme në Ballkan.Kostoja totale: £6. Në ditën time të fundit vendosa të vizitoj Dhoma e Ndenjes.Bari më i mirë i Trianës,është një shtëpi e madhe e viteve 1920 me një tarracë në cati dhe me një restorant modern.Por restoranti ishte i mbyllur dhe pronari po drekonte me miqtë e tij.Sidoqoftë ata më ftuan brenda, ndanë ushqimin e tyre me mua dhe nuk pranuan qe unë te paguaj përcka hëngra. A mund te më thoni një qytet tjetër në Europe ku kjo situatë mund të përseritet?Ajo ndoshta nuk është Praga e re por Tirana po zhvillohet dukshëm dhe këndshëm.
Përgatiti: Odeta Durmishi
Një qytet i gjallë, plot ngjyra.Karizmatiku Edi Rama,kryetari i bashkisë, një ish-artist, ka ngjyrosur qytetin në te kuqe dhe blu, jeshil dhe portokalli. Me ndihmën e studentëve lokalë, grimi i blloqeve të apartamenteve të periudhës komuniste është shndëruar në ngjyra të zjarrta duke u dhënë atyre një efekt te cuditshëm, lodrues."Qëllimi është efekti shokues," ka thënë Rama."ambjenti rrethues ka qenë gjithmonë gri."Ai gjithashtu ka mbjellë me mijra pemë dhe uk a vënë bulldozierin dhe ka rënuar shtëpitë ilegale dhe shtëpite publike që kishin shtrirje në parqet e Tiranës.Tani horizonti shkurtohet nga projektet në ndërtim.S'është cudi ata e rizgjodhen ate.Por përseri Tirana qëndron si nje pikë studimi për prishjen e planifikimit urban të qytetit.Gjysma e qytetit është ndërtuar nën periudhën fashiste të Musolinit i cili qëndroi në vend për katër vjet.Ata ngritën disa ndërtesa të këndëshme të stilit neo-klasik,por e shkatëruan këtë efekt me ndërtimin e bulaevardeve të stërmedha dhe të shesheve bosh.Gjysma tjetër është punë e Hoxhës dhe e pasueseve të tij. Në sheshin Skënderbej shkatëroi pazarin e qytetit të vjetër dhe në vend të tij vendosi putrat e frikshme të një betoni brutal.Iu shkul zemra një qyteti Osman tepër elegant.
Peërsëri kudo shihen dritat jeshile të një semafori shprese dhe rigjallërimi. Qeveria ka krimin nën kontroll, ekonomia po vjen në vete dhe qytetarët e Tiranës po luftojnë me forcat e tyre,me hapat e tyre që dridhen por optimistë.Ti pengohesh nëpër parqet e vegjël poshte pallateve;zbulon kafenetë që hapen jashtë në cdo vend. Piramida e padurueshme e muzeut Hoxha është shndëruar në një qendër kulturore ku adoleshntet zbaviten duke rrëshqitur poshtë murreve të pjerrët të saj. Tiranasit vendas po shpëtojnë qytetin.Më bukur dhe më këndshëm kjo duket në zonën e Bllokut,në fillim me ish-aneëtarët e partisë komuniste.Vilat e elitës drejtuese,duke përfshirë dhe atë të Enver Hoxhës,tani i shikon si restorante,dyqane,kafene e klube.Piva një birrë Tirana te 70p pop,duke parë paradën e vajzave këmbegjata e djemve me flokë-perpjete.Sytë nuk të shohin asnjë MC Donald's, Starbucks apo ndonjë dyqan suveniresh.Respekti im për shqiptarët sa vinte e shtohej. Zgjuarsi dhe kapshmëri e lartë,e folur e shpejtë, ata janë flegmatikë,të ftohtë, për statusin e tyre pariah(të pa pranuar nga popullsitë)."Tirana nuk është Shqiperia" thotë një barmen te Quo Vadis."Ata që kërkojnë azil dhe kriminelët e rëndomtë që njeh pjesa tjeter e Europes janë kryesisht nga fshatrtat"
Shumë e drejtë,por një sasi e madhe shmangje,vecimi,zhytje shohim dhe në Tiranë.Kambistë të "rrezikshëm" bllokojnë njerën anë të sheshit Skeënderbej;nga Blloku mund të blini CD dhe DVD pirate për një kacidhe.Mesa duket është dhe një dyqan që shet vetëm telefona celularë të vjedhur.Shqipëria është një vend Musliman dhe rregulli i hekurt i mikëpritjes duket që mbijeton.Hoqa dorë nga ideja e të dhënit dicka për të pirë të panjohurve dhe u mesova me gjestin e të vënit të një dore në zemër të cilin ata e bënin kur blinin një pije për mua. Islami në Shqipëri është i bazuar ne jashtë dhe shumë tolerant,Kishat Ortodokse dhe Katolike janë në largesinë e peshtymës me Xhaminë e Tiranës."Në fillim jemi patriotikë,pastaj besimtarë" thotë dikush. Xhamia e Ethem Beut që i perket shekullit të 18-të është një nga pikat e pakta turistike të Tiranës.Të tjerat perfshijnë një kullë ore(e cila tregon orën e gabuar),një urë e periudhës së mesjetës.Muzeu Historik Kombëtar ka disa ekspozita "të ftohta" të periudhës së Enver Hoxhës.por Tirana më të vërtetë që po vetpërthith atmosferen e një qyteti të shpejtvendosur duke rizbuluar veten përapa syve tuaj.Kalon kohen nëper kafene,pi me ngadalë e shtruar kefenë tënde, bisedon dhe ngop veten me cmime "shkatëruese".
Në një restorant të quajtur Emblema morra rreth një dyzinë e gjysëm porcion që përfshin dhjathë të skuqur kackavall dhe në gjyvec mish qingji me erëza.Mbi tavolinë qëndronin dy qypa njëra, cuditërisht me verën më të mirë të vendit dhe tjetra me dhallë, pije e berë nga kosi e kudogjendëshme në Ballkan.Kostoja totale: £6. Në ditën time të fundit vendosa të vizitoj Dhoma e Ndenjes.Bari më i mirë i Trianës,është një shtëpi e madhe e viteve 1920 me një tarracë në cati dhe me një restorant modern.Por restoranti ishte i mbyllur dhe pronari po drekonte me miqtë e tij.Sidoqoftë ata më ftuan brenda, ndanë ushqimin e tyre me mua dhe nuk pranuan qe unë te paguaj përcka hëngra. A mund te më thoni një qytet tjetër në Europe ku kjo situatë mund të përseritet?Ajo ndoshta nuk është Praga e re por Tirana po zhvillohet dukshëm dhe këndshëm.
Përgatiti: Odeta Durmishi