Udhezimi, si do perdoren parate e Buxhetit 2012 Eglantina Nasi

Si do te vihet ne zbatim Buxheti i Shtetit 2012, i cili prej javesh ka marre miratimin jo vetem te Kuvendit, por edhe te Presidentit? Pergjigjen e detajuar te kesaj pyetje e jep nje udhezim i posacem i publikuar se fundmi nga Ministria e Financave. I titulluar "Per procedurat standarde te zbatimit te buxhetit", ai percakton me saktesi te gjitha rregullat, afatet dhe procedurat qe duhet te ndiqen ne zbatimin te Buxhetit nga njesite e qeverisjes qendrore dhe asaj vendore. "Gjithcka, ne kuader te permiresimit te sistemit te menaxhimit financiar dhe kontrollit, si dhe te rritjes se transparences te perdorimit te fondeve publike", citon ky udhezim. Konkretisht, ai percakton se viti buxhetor fillon me 1 Janar dhe mbaron me 31 dhjetor, dhe se buxheti vjetor perfshin buxhetin e shtetit, buxhetin vendor dhe fondet speciale. Ndersa leshon apelin per njesite e qeverisjeve qendrore, por edhe atyre vendore per administrimin, menaxhimin e risqeve, dhe raportimin e te ardhurave dhe shpenzimeve, me qellim perdorimin me ekonomi te ketyre fondeve publike. Udhezimi permban detyrimin se "cdo transaksion qe lidhet me shpenzimet publike, duhet te procedohet mbi bazen e te pakten tre niveleve te kontrollit ne cdo nivel te njesise publike". Nderkaq, i lihet ne dore te lire ministrise se Financave, te refuzoje ose pranoje kerkesat per fonde shtese te ketyre qeverisjeve. Nese ndodh kjo e fundit, atehere futen ne loje fondet rezerve, "hije ne buxhet", pra te parashikuara, por te perllogaritura si shtese jashte tij. Nderkaq, percaktohet edhe afati per paraqitjen e analizes per zbatimin e buxhetit te vitit ne vazhdim, i cili eshte saktesisht qershori te cdo viti. Kurse brenda muajit maj, thuhet se paraqitet per miratim raporti vjetor i konsoliduar i zbatimit te buxhetit, i shoqeruar nga nje informacion per arritjen e objektivave, si dhe kontrollin e brendshem financiar publik per vitin paraardhes. "Plani vjetor i buxhetit, perfaqeson limitin maksimal te lejuar per t'u shpenzuar nga njesite shpenzuese dhe struktura pergjegjese per thesarin. Gjate detajimit te planit te buxhetit, njesite e qeverisjes qendrore me pare shperndajne fonde per te paguar detyrimet e prapambetura te viteve te kaluara per te gjitha llojet e shpenzimeve", citon nder te tjera ky udhezim. Duke perfunduar se "cdo kerkese per fonde shtese ose rishperndarje fondesh shoqerohet me analize ku identifikohet arsyeja, rezultatet e pritshme, kontributi ne arritjen e qellimit dhe objektivave dhe risqet e lidhura, pakesimet e mundshme dhe pasojat".

Buxheti Vendor, si duhet qe t'i perdore fondet publike?

"Cdo njesi e qeverisjes vendore rishikon dhe pergatit buxhetin perfundimtar per miratim ne keshillin e saj dhe e dergon ne prefekture", eshte rregulli i pare per buxhetin vendor. Duke vijuar me faktin se "njesite vendore autorizohen te kryejne cdo muaj shpenzime deri ne 1/12 e shpenzimeve faktike te buxhetit vendor ne vitin buxhetor paraardhes, por brenda totalit te grantit, te te ardhurave te arketuara gjate vitit korent dhe atyre te trasheguara nga viti paraardhes". Duke shtuar se cdo ndryshim i buxhetit gjate vitit, do ndjeke te njejten rruge proceduriale te miratimit te buxhetit ne fillim te vitit. Gjithashtu, njesite e qeverisjes vendore, kane te drejte, te bejne rishikimin e buxhetit te miratuar ne perputhje me realizimin e te ardhurave dhe me ndryshimin e prioriteteve gjate vitit.