Ukrainë, rusët nisin të largohen nga qyteti Kherson

Dhjetëra mijëra civilë dhe zyrtarë të emëruar nga Rusia po zhvendosen nga rajoni jugor Kherson i Ukrainës, përpara fillimit të një ofensive ukrainase. Vladimir Saldo tha se të gjitha departamentet dhe ministritë e emëruara nga Rusia do të kalojnë lumin Dnieper.

“Rreth 50-60,000 civilë do të largohen në një “zhvendosje të organizuar, graduale”,- tha ai.

Ukraina u ka bërë thirrje banorëve të injorojnë masën ruse. Kreu i administratës rajonale të Kherson tha se Rusia dëshironte të merrte peng civilët dhe t’i përdorte ata si mburoja njerëzore. 

Transferimi ose dëbimi i civilëve nga një fuqi pushtuese nga territori i pushtuar konsiderohet një krim lufte.

Në një zhvillim të veçantë, Vladimir Putin i Rusisë tha se ai kishte nënshkruar një dekret për vendosjen e ligjit ushtarak në katër rajone të Ukrainës, duke përfshirë Kherson, të cilin Moska e aneksoi muajin e kaluar nëpërmjet një referendum fals të vlerësuar nga komuniteti ndërkombëtar si i paligjshëm.

Putin i tha Këshillit të Sigurimit të Rusisë se do t’u jepte liderëve rajonalë kompetenca shtesë për të ruajtur rendin shoqëror dhe për të mbrojtur objektet e rëndësishme.

Të martën mbrëma, banorët në Kherson filluan të merrnin mesazhe me tekst, duke u kërkuar atyre që të evakuoheshin menjëherë për të shmangur granatimet e zonave të banuara nga forcat ukrainase.

Mesazhet thanë se transporti përtej lumit Dnipro do të jetë i disponueshëm nga ora 07:00 e së mërkurës.

“Atyre u thuhet të evakuohen sepse ukrainasit e këqij do të bombardojnë qytetin,”- tha një banor për BBC, duke kërkuar të mbetet anonim.

“Njerëzit janë në panik për shkak të propagandës”.

Pamjet televizive ruse të së mërkurës treguan një numër njerëzish që mblidheshin pranë bregut perëndimor të Dnieper-it. Ndërsa ata ishin në radhë për varkat, nuk ishte e qartë se sa po largoheshin.

Por zyrtarët ukrainas kanë vënë në dyshim nëse një numër i madh njerëzish janë duke u evakuuar, duke sugjeruar se imazhet e një turme të mbledhur buzë lumit janë kryesisht për shfaqje.

Serhiy Khlan, një ndihmës i kreut të rrëzuar të rajonit Kherson, sugjeroi se “teatri i dëbimeve” mund të jetë mbulesë për një lëvizje shumë më të madhe ruse: një evakuim të plotë ushtarak nga bregu perëndimor i lumit.

“Unë parashikoj tërheqjen e trupave,” tha ai, duke shtuar se ai priste që forcat ruse të përpiqeshin të shkatërronin qytetin pas largimit.

Rusia, tha ai, po planifikonte të krijonte një kryeqytet të ri për rajonin Kherson në Henichesk, afër gadishullit të Krimesë, duke shtuar se bankat dhe zyrat në lidhje me pushtimin e Khersonit tashmë ishin evakuuar.

Një banore e Khersonit i tha Shërbimit Botëror të BBC-së se ajo nuk do të shkonte askund derisa Kherson të çlirohej nga trupat ukrainase: “Njerëzit nuk janë në panik, askush nuk dëshiron të evakuohet”.

Ajo tha se ushtarët rusë tani ishin të shqetësuar se si mund të mbijetonin në qytet. “Ka shumë prej tyre këtu; ata janë të veshur si civilë. Ne mund t’i shohim – ata janë të ndryshëm nga njerëzit e Khersonit. Ata ecin në grupe, flokët e tyre të shkurtuar, ata janë të veshur kryesisht me të zeza.”

Zyrtarët ukrainas kanë paralajmëruar se kjo mund të përfaqësojë fillimin e një dëbimi me forcë në Rusi.

Në fillim të shtatorit, OKB-ja tha se tashmë kishte akuza të besueshme për dëbim të detyruar të fëmijëve ukrainas nga zona të tjera të pushtuara nga Rusia. Ambasadori i Rusisë në OKB, Vasily Nebenzia, i quajti akuzat “të pabaza”.

Si pjesë e dekretit, Presidenti Putin njoftoi tre nivele shtesë të sigurisë së shtuar brenda Rusisë. Niveli më i lartë vlen për Krimenë e aneksuar nga Rusia dhe zona të tjera pranë kufirit me Ukrainën, si rajonet e Belgorodit, Kurskut dhe Krasnodarit.

Në këto zona do të ketë më shumë siguri, urdhra të mundshëm evakuimi dhe disa kufizime në udhëtim. Autoriteteve rajonale do t’u jepen më shumë kompetenca për të siguruar zbatimin e masave, krijimin e mbrojtjes territoriale dhe “mobilizimin” e ekonomisë për përpjekjet e luftës.

Në Moskë dhe në rajonet qendrore dhe jugore përreth, autoritetet rajonale kanë fuqinë të vendosin kufizime të ngjashme, por më pak të rënda.

Këshilltari presidencial ukrainas Mykhailo Podolyak theksoi se kishte më pak se një muaj që nga koha kur Rusia kishte mbajtur një ceremoni për të aneksuar Kherson: “Realiteti mund të dëmtojë nëse jetoni në një botë imagjinare fantazie”.

Të hënën vonë, komandanti i ri ushtarak rus në Ukrainë, gjenerali Sergei Surovikin, e kishte përshkruar situatën në qytetin Kherson, kryeqytetin rajonal, si të vështirë.

Një zyrtar i instaluar nga Rusia, Kirill Stremousov, paralajmëroi banorët e Khersonit se forcat ukrainase do të nisnin një sulm ndaj qytetit “në të ardhmen shumë të afërt”. 

“Askush nuk do të tërhiqet, por ne duam gjithashtu të shpëtojmë jetën tuaj. Ju lutemi lëvizni sa më shpejt të jetë e mundur në bregun e majtë,” shtoi ai.

Saldo, i cili u emërua guvernator i rajonit nga Moska, i tha TV rus se askush nuk do të dorëzohej, por ishte “e padëshirueshme” që banorët të qëndronin në një qytet që përballet me veprime ushtarake. “Në dy ditët e fundit, më shumë se 5,000 njerëz janë larguar nga Kherson,” citohet të ketë thënë ai.

Kreu i zyrës presidenciale të Ukrainës tha se Moska po përpiqej të frikësonte banorët me lajme të rreme se ushtria e Ukrainës po bombardonte qytetin e tyre. 

“Është një taktikë mjaft primitive, duke marrë parasysh që AFU [Forcat e Armatosura të Ukrainës] nuk bombardojnë qytetet,” shkroi Andriy Yermak në Telegram.

Në fillim të këtij muaji, nënkryetari i bashkisë në mërgim të Kherson tha se vetëm 100,000 banorë mbetën në qytetin Kherson, me një popullsi prej 320,000 banorësh të paraluftës, të cilët ikën nga pushtimi rus.

Kryetari i Melitopolit të pushtuar nga Rusia, Ivan Fedorov, paralajmëroi se civilët e Khersonit po përballeshin me dëbim të detyruar dhe privim nga shtëpitë e tyre në mënyrë që Rusia të mund ta popullonte qytetin me “ushtarë dhe tradhtarë”. 

Muajin e kaluar, Ukraina tha se 2.5 milionë njerëz ishin dëbuar me forcë nga Ukraina në Rusi. Guvernatori i emëruar nga Rusia akuzoi Ukrainën se po planifikonte një ofensivë në shkallë të gjerë dhe të shkatërronte digën Kakhovka në lumin Dnieper, duke përmbytur zonën.

Kherson ishte qyteti i parë i madh që ra në duart e forcave ruse kur ata pushtuan Ukrainën në shkurt. Megjithatë, në vetëm pak javë, ushtria ukrainase ka rimarrë territorin në veri të rajonit dhe është shtyrë deri në 30 km në jug përgjatë Dnieper, duke kërcënuar të bllokojë trupat ruse.

Zyrtarët ukrainas thanë javën e kaluar se 400 km katrorë territor ishin rifituar në më pak se një javë.  Forcat ruse janë goditur nga dëmtimi i urës që lidh Krimenë e aneksuar me Rusinë. Një shpërthim në fillim të këtij muaji ka ndikuar rëndë në aftësinë e Rusisë për të rifurnizuar trupat e saj. BBC

/rtsh.al/