Ulcera ne stomak, si ta kurojme

Intervistoi Sonila Isaku
Semundja e ulceres, nga e cila dikur njerezit vuanin gjate gjithe jetes, sot sherohet shume shpejt. Me problematike eshte ulcera qe krijohet nga mikrobet, por edhe ajo qe shkaktohet nga konsumi i madh i ilaceve, fenomen ky qe po behet gjithnje e me i shpeshte. Per kete arsye, mjekja gastro-hepatologe, Valdete Malaj, jep te gjitha keshillat qe duhet te ndjekin pacientet.
Cfare eshte ulcera dhe si shkaktohet ajo?
Me termin ulcere kuptojme nje demtim te mukozes dhe submukozes gastrike ose duodenale (pjesa poshte stomakut, fillimi i zorres se holle) qe shkakton gerryerje te thelle te ketyre shtresave nepermjet procesit te saj inflamator, aktiv. Shpeshhere, ky acarim arrin deri ne pjesen muskulore te stomakut apo duedenit. Ulcerat zakonisht kane natyre kronike dhe perseritese. Pergjithesisht, mukoza demtohet mbi 5 centimetra dhe thellesia deri ne submukoze. Ulcerat duedenale (afer zorres se holle) dhe ato gastrike (te stomakut) kane mjaft tipare te perbashketa ne drejtim te patogjenezes, diagnozes dhe trajtimit. Ashtu sikurse kane edhe shume elemente te ndryshem qe i dallojne midis tyre. Ulcerat duodenale zhvillohen me shpesh ne 95 per qind te rasteve ne segmentin e pare duodenal. Kurse ulcerat gastrike lokalizohen zakonisht ne kendin e stomakut kryesisht nga ana e kubatures se vogel.
Cilet jane faktoret kryesore favorizojne shfaqjen e ketyre ulcerave?
Tashme jane bere shume te qarte se cilet jane keta faktore te cilet ndikojne ne shfaqjen e semundjes. Nje nga me te rendesishmet eshte H-pylori (helikobakterpilori, lloj bakteri), si dhe perdorimi i preparateve anti-flamatore si aspirina dhe medikamentet per kurimin e reumatizmes. Por krahas ketyre shkaktareve, nje rol tjeter ka edhe predispozicioni gjenetik. Eshte vene re shpeshti e madhe e pranise te semundjes ulceroze te personat e shumices se familjes apo te se njejtes linje trashegimie gjenetike.
A ka faktore te tjere qe mund t'i quajme te dores se dyte, qe ndikojne ne shfaqjen se ulceres?
Po, kemi edhe faktore te tjere, te cilet jane me pak te rendesishem se te paret. Ketu futet duhani, shpeshtia e ulceres se duhanpiresit eshte me e larte te personat qe konsumojne duhan. Ky faktor ndikon edhe ne ecurine e semundjes, ku te semuret qe pine duhan kane me teper veshtiresi per kurimin e semundjes. Vete duhani nxit prodhimin e acidit te stomakut dhe super-aciditeti eshte nje nga shkaqet kryesore te zhvillimit te ulceres. Por mendohet qe duhani ndikon edhe ne rolin e zbrazjes se stomakut, si dhe ne krijimin e lendeve toksike. Nje tjeter faktor eshte edhe stresi si ai psikologjik ashtu edhe ai fizik, te cilet shkaktojne prodhim te shumte te acidit klorhidrik dhe demtim te funksioneve fiziologjike normale te stomakut. Po keshtu, nje rendesi te madhe ka edhe dieta, ku disa faktore dietike shkaktojne shqetesime me natyre dispektike. Keshtu jane kafeina, alkooli, ushqimet pikante etj. Ndaj mund te themi se ulcera shkaktohet si rezultat i prishjes se ekuilibrit midis faktoreve mbrojtes qe eshte barriera mukoziale dhe atyre agresive. Kur keta te fundit behen me te fuqishem se mbrojtesit atehere kemi shfaqje te ulceres.
Cilat jane simptomat kryesore qe shfaqen te nje pacient?
Shenja kryesore e ulceres eshte dhimbja. Kjo dhimbje shfaqet ne varesi te lokalizimit te ulceres, por mund te shfaqet edhe direkt mbas ushqimit qe eshte karakteristike tek ulcerat e stomakut. Por mund te shfaqet edhe dy ore pas ushqimit, e cila eshte karakteristike e ulceres se duodenit. Dhimbja eshte e forte, e cila zakonisht perhapet edhe ne kurriz mbrapa, ku ne pergjithesi e zgjon te semurin nga gjumi, rreth ores dy apo tre te nates. Kjo perkon me pikun me te madh te acarimit te aciditetit te stomakut. Krahas dhimbjes vijne edhe shenjat e tjera, ku te semuret kane urth, djegie te stomakut, gromesira, kthim te lengjeve ne goje. Po keshtu te semuret mund te kene te vjella, dhe kjo eshte me tipike ne ulceren kur eshte me aciditet, por vihet re nje stenoze nese ka gjithmone nxjerrje te ushqimit.
Cilat do te ishin keshillat kryesore per sa i perket mjekimit?
Ajo qe eshte e rendesishme pas shfaqjes se ketyre simptomave eshte vizita te mjeku specialist. Mjekimi qe duhet te merret eshte per zhdukjen e H-pylorit (bakter). Mjekim qe eshte futur prej 20 vjetesh ne vendin tone dhe ka dhene shume rezultat. I semuri duhet te ndiqet per nje vit, here pas here duhet te marre mjekim sepse ka plot raste qe ndodh riaktivizim i ulceres. Kjo per vete faktin se mikrobi eshte riaktivizues dhe mund te perseritet. Krahas mjekimit tipik per ulceren rendesi duhet t'i kushtohet i atyre faktoreve dytesore si duhani, stresi etj. Po keshtu, keshillohet qe keta persona te mos perdorin preparatet te cilat jane te demshme per stomakun. Keshtu nuk keshillohet perdorimi i aspirines, medikamenteve reumatizmale dhe nese keto te fundit jane te domosdoshem duhet te perdoren me nje shoqerues per te ndaluar dhimbjet e stomakut. Ose keshillohen forma te ndryshme si injeksione xhel etj.
Po per sa i perket ushqimit, cilat do te ishin keshillat?
Ne pergjithesi nuk ka nje rregull strikt qe i semuri nuk duhet te haje kete apo ate lloj ushqimi, cdo gje eshte individuale. Por, keshillohet qe te eliminohen ushqimet pikante, pijet me gaz, ushqimet djegese, pasi ngacmojne aciditetin e stomakut.
Pas ulceres
Ulcera gastroduodenale demton mukozen e stomakut ne nivelin e duodenit apo te stomakut. Dihet qe 70% e ulcerave kane si shkak bakteret "Helicobacter pylori". Perseritja e ulceres varet nga prania apo jo e ketij bakteri. Kur ulcera lidhet me pranine e ketij bakteri dhe kur ky bakter eshte eliminuar nga trajtimi mjekesor, mundesia e perseritjes eshte teper e vogel: 5 per qind ne 10 vjet. Megjithate, 1 nder 3 raste, trajtimi nuk arrin te zhduke plotesisht bakterin, pasi ai eshte rezistent ndaj antibiotikeve. Prandaj 30-40 per qind e ulcerave perseriten ne vit. Ka raste kur ulcera eshte shkaktuar jo nga ky bakter, por si shkak i perdorimit te aspirines apo ilaceve anti-inflamatore. Per te shmangur kete, mjeku mund te rekomandoje nje trajtim mbrojtes afatgjate, qe te pakesoje sekrecionet gastrike.

Simptomat
Shenja kryesore e ulceres eshte dhimbja
Dhimbja shfaqet edhe 2 ore pas ushqimit
Dhimbja e forte perhapet edhe ne kurriz
Krizat zgjojne te semurin nga gjumi
Te semuret kane urth
Po keshtu djegie te stomakut,
Gromesira ose kthim te lengjeve ne goje
Mund te kene te vjella

Keshillat
Vizita te mjeku specialist
Eliminim te duhanit dhe stresit
Te mos perdorin preparatet e demshme per stomakun
Jo aspirine dhe medikamenteve reumatizmale
Te eliminohen ushqimet pikante
Jo perdorim te pijeve me gaz
Nuk duhet te perdoren ushqimet djegese
Marrje e medikamenteve rregullisht