Vetëvendosja - si parim dhe kusht
Heqja e emblems s Lidhjes Shqiptare t Prizrenit, n kt qytet historik dhe djep i shtetformimit t kombit ton, rihapi edhe nj her debatin pr identitetin e kombit shqiptar, si dhe pr vlern e pavarsis s Kosovs. Peshn e rnd t prballjes me kt rrezbitje serioze t vlerave kombtare, gjithnj n emr t kushtzimit t pavarsimit t Kosovs, srish po e mban shoqata atdhetare “Vetvendosja”, kur n fakt problemi sht m i gjer sesa kaq dhe m shum ka t bj me vetdijen kombtare t do shqiptari. Kur preket Lidhja e Prizrenit, preket bazamenti i Rilindjes Kombtare, pra i aspirats s shqiptarve, n jug dhe veri, n lindje dhe perndim, n diaspor dhe n trevat e dheut am, pr t drejtn e tyre natyrale dhe t sanksionuar n t drejtn ndrkombtare. Rrekja q t paraqitet ky problem fondamental, i kombformimit dhe shtetformimit t shqiptarve, thjesht si nj shtje e shoqats s Albin Kurtit sht m tepr se sa provokim i radhs, sht prpjekja m e hapur pr t realizuar dhe sanksionuar ndarjen e shqiptarve n dy kombe, pasi i ndan npr disa shtete, sht realisht nj qasje integruese, kinse n emr t integrimit evropian t tyre, sht nj e vrtet si drita e diellit, q nuk mundet t mbulohet me shosh. Qysh me shpalljen e pavarsis s Kosovs, nj ngjarje shum e madhe e kombit shqiptar, madje n shum tregues e nivelit t aktit t pavarsimit t vitit 1912, e sidomos e shqiptarve t atyre trevave, q n fakt solli edhe humbjen e flamurit, t himnit, mbase edhe pr disa koh edhe t idealit t bashkimit t trojeve, situata ka ecur n dy drejtime:
A – T njohjes s pavarsis s Kosovs, nga pjesa drrmuese e bots s qytetruar, si nj realitet i ri, e cila jo n t gjitha pikat ka zbatuar parimin e vetvendosjes, si nj themel i realizimit dhe materializimit t pavarsis s nj vendi.
B – T lshimeve t shumta dhe t kohpaskohshme, administrative, kulturore dhe politike, interesave t Serbis, pra t ndrrs s Serbis s Madhe, t cilat burojn nga shpallja e pavarsis me kushtzime t pranuara.
Me prpjekjen e radhs, q pason gjendjen e mungess s ushtrimit t pushtetit q buron prej pavarsimit, n veri t Mitrovics, me krijimin e disa enklavave serbe, nn hundn e EULEX-it dhe UNMIK-ut, t shpallura dhe t pashpallura si t tilla, n disa rajone t Kosovs, tashm duke cenuar dhe prekur Lidhjen e Prizrenit, simbolin e bashkimit t shqiptarve, t shpalosjes s aspirats s tyre pr prparim, ngjarjen me madhore n historin moderne t kombit shqiptar, pavarsia e Kosovs vihet n dyshim dhe mbase edhe n zgrip t ekzistencs s vet:
S pari: Kushtzimet e shpallura pr qndrimin ndaj flamurit dhe himnit kombtar, bashkimit t trojeve etj., po shoqrohen me situata t pranis s disa kushtzimeve t pashpallura, t cilat e rrezikojn seriozisht ekzistencn e qenies shqiptare, si identitet kombtar.
S dyti: Kushtet e shumta, madje q po shpallen gradualisht n realitetin politik dhe mediatik, n shumicn e tyre kundr interesave t popullit shqiptar t Kosovs, madje pavarsisht etnis dhe besimit fetar, por edhe kudo q jetojn, po godasin sistematikisht edhe parimin e vetvendosjes.
S treti: Simbolika shumetnike, nj realitet tipik n kt gadishullin ton, megjithat e pranishme dhe funksionale n Maqedoni, Shqipri, Mal t Zi dhe n Kosov, m tepr duket si nj dritare kushtzimesh vetm pr trojet dhe pr qenie shqiptare. Teoria e shumetnicitetit n hapsirat shqiptare, s paku mnyra se si po zbatohet, po ushtron diversion t hapur mbi kulturn dhe vet ekzistencn e qenies shqiptare.
Edhe n nivelin e pavarsis s kushtzuar, pra me ato forma t njohura tanim si realitet i prekshm, fondamenti i saj ka n themel vetvendosjen si parim dhe kusht baz pr sendrtimin e nj shteti t pavarur. Nj realitet, q ka ardhur si pasoj e lufts s shqiptarve, por edhe e mbshtetjes madhore t faktorve euroatlantik, ndonse sido q t vijn punt, fati i simbolikave sht dhe duhet t mbetet n duart e shqiptarve, n dshirn dhe aspiratn e tyre, pr t mos u tretur si kripa n detin e globalitetit. Pavarsia sht nj kusht q nse bindemi q kemi fuqi dhe ideal, nse kemi dshir dhe besim tek e nesrmja e shqiptarve, ka gjasa q t shfrytzoj t gjitha hapsirat e vetvendosjes, pra t thellimit t bazamentit t shtetit t pavarur t Kosovs, i cili nse nuk do t mbshtetet tek rrjedhat e prpjekjeve kombtare pr ekzistenc, ku Lidhja e Prizrenit, prbn pa mdyshje gurin kilometrik t hedhjes s shtatit t shteti dhe kombit shqiptar, si hapsir universale e parimeve t vetvendosjes, ka mundsi q t nis zhbrja e radhs, madje pa e kuptuar se far po ngjet.