E Diel, 1 Nëntor 2026

Xi Jinping Nje i panjohur ne pushtet

Eumlshte zevendespresidenti kinez dhe mund te zere vendin e Hu Jintaos ne drejtimin e fuqise se dyte me te madhe te ekonomise boterore. Djali i nje heroi te revolucionit Xi mesoi shpejt artin e te qenit i rezervuar. Sot kjo eshte karta e tij fituese edhe pse askush nuk e di se cfare lideri mund te jete

Tregojne se nje dite kur isha akoma nje drejtues provincial pak i njohur Xi Jinping paska thene se shpesh per ti marre seriozisht ato qe thua eshte me mire te mos ti perplasesh duart mbi tavoline. Por per te pasur respektin e partise se tij dhe ate te opinionit publik qe duket shume skeptik sigurisht qe nuk do ti duhet te perplase duart mbi tavoline. Ne rrugen e ngjitjes se tij ne krye te Partise Komuniste Xi Jinping eshte cilesuar shpesh si nje princ perfaqesues i grupit te yjeve te se ardhmes qe ia atribuojne pjeserisht suksesin e tyre faktit se jane bij te heronjve te revolucionit. Xi djali i Xi Zhongxun njerit prej themeluesve te Partise Komuniste kineze eshte princi qe shume shpejt mund te jete mbret. Aktualisht zevendespresident dhe anetar i rendesishem i zyres politike te partise me 18 tetor u emerua zevendesdrejtues i Komisionit Ushtarak Qendror nje detyre qe sipas shume analisteve i jep mundesi te zere vendin e Hu Jintaos kur te largohet pas dy vjetesh. Por Xi nuk duhet ngaterruar me Kim Jong-un i destinuar te trashegoje pushtetin nga i ati i semure ne Korene e Veriut fqinje. Ne ndryshim nga familja Kim te qenit djali i Xi Zhongxun nuk ka qene gjithmone ne avantazh politik. Xi ishte 10 vjec kur i ati nje ish-shok i Mao Ce Dunit dhe nje hero i rruges se gjate legjendare per tu bere zevendeskryeminister u denoncua dhe u burgos si armik i revolucionit. Xi ne ate kohe adoleshent konsiderohej nje student reaksionar. Per shkak te te atit u dergua per te punuar si i persekutuar ne nje komune te larget ne provincen Shaanxi. U burgos kater here. Me eshte dashur te kapercej shume kafshata te hidhura gjate revolucionit kulturor pati deklaruar dukur. Pas vdekjes se Maos dhe ardhjes se Ten Ciao Pinit Xi Zhongxun u rehabilitua plotesisht madje iu besua edhe detyra e guvernatorit te provinces se Guangdong ne vitet lsquo80 nje periudhe kur ky rajon ishte nje laborator per eksperimentet e para kineze te reformave te tregut dhe te raporteve ekonomike me pjesen tjeter te botes. Por dhjete vjet me vone Xi Zhongxun u margjinalizua politikisht serish pasi ishte shprehur publikisht kunder vendimit te Ten Ciao Pinit per te perdorur ushtrine per shtypjen e protestave ne sheshin Tiananmen ne vitin 1989. Nese Xi 57 vjec ka te njejtat bindje me te atin ne fushen ekonomike dhe politike nuk eshte akoma e qarte por duket se tashme e ka mesuar leksionin eshte me mire ta mbash gojen mbyllur dhe te mos tregosh bindjet e tua politike. Eumlshte per tu habitur qe dihet ende shume pak per bindjet e nje njeriu qe shume shpejt do te drejtoje nje superfuqi boterore. Xi i cili ka lindur ne Pekin dhe ka studiuar inxhinieri kimike dhe drejtesi pelqehet nga te gjitha fraksionet e brendshme te partise edhe pse formalisht nuk i perket asnjeres prej tyre. Eumlshte nje nga te paktet qe pranohet si nga mbeshtetesit e Hu Jintaos ashtu edhe nga besniket e paraardhesit dhe rivalit te tij Jiang Zemin. Eumlshte kandidati i kompromisit princi ne gjendje te mbroje interesat e regjimit tregon Victor Shih docent i politikes kineze ne Universitetin e Cikagos. Nuk e ka bere ende te ditur. Nuk dihet se cfare propozimesh politike do te beje.

Armiku i korrupsionit

Nga sekretar i partise ne provincen e Zhejiangu Xi u be i njohur si armik i flakte i korrupsionit pervecse nje mbeshtetes i sipermarrjes private. Ai gjithmone ka qendruar larg polemikave qe kane demtuar te atin. Megjithate kjo nuk e shpjegon ngjitjen e tij te shpejte ne politike. I thirrur ne vitin 2007 ne drejtimin e partise ne Shangai disa muaj me vone hyri ne zyren politike te partise. Brenda pak viteve nga nje i panjohur u be pasardhesi i mundshem i Hu Jintaos. Iu caktua detyra per te vigjiluar Lojerat Olimpike te Pekinit dhe beri nje kurs te pershpejtuar te politikes se jashtme. U vendos ne krye te nje organizate te brendshme te partise qe ka rritur kontrollet mbi disidentet pervecse te dhenave te tyre te internet. Por para karrieres se tij te shpejte Xi njihej si burri i Peng Liyuan nje prej kengetareve me te shquara kineze dhe nje prej fytyrave me te njohura te emisioneve te vitit te ri. Ne fillim zonja Peng duket se nuk u prek shume nga Xi. Heren e pare qe e pa mbeti e zhgenjyer. Pastaj e kuptova se ishte nje njeri me zemer te mire tregon ajo.

I qete dhe karizmatik

Ne provincen kineze te Shannxi te gjithe banoret e fshatit te Liangjiahe mbajne ende mend ate djaloshin e ri qe erdhi ne zonen tyre dhjetevjecare me pare. Ata kujtojne nje njeri te qete por te vendosur dhe te prirur per te qene lider. Flasin me krenari per Xi Jinpingun qe ndoshta mund te jete presidenti i ardhshem i Kines. Ne fshatin e shpopulluar qe nuk ka me shume se 70 familje te rrethuar nga fusha misri e male shkembore Xi konsiderohet si nje punetor i palodhur i afte te kaloje cdo veshtiresi. Ne vitin 1969 ne moshen 17-vjecare shkoi ne Liangjiahe sipas deshires se Maos per ti cuar te rinjte te merrnin eksperience ne zonat e thella rurale. Lu Nengzhong qe sot eshte 80 vjec dhe ne ate kohe i ofroi strehim Xi dhe kater shokeve te tjere kujton se si lexonte nen driten e qiririt ne nje dhome te vogel ku rrinin dhjete veta. Ishte shume i qete tregon Lu por kur niste te fliste per idealet e tij ishte e veshtire ta ndaloje. Shume shpejt u be lider. Ne moshen 21-vjecare hyri ne parti dhe u zgjodh si kreu i brigades se prodhimit fshatar detyra me larte komunitetit. Megjithate Xi vazhdoi te shponte puse me banoret e tjere dhe ti perdorte pushimet per te shkuar ne provincen e Sichuanit per te mesuar si te prodhonte dhe te magazinonte metanin. Ne vitin 1975 u zgjodh mes tre te rinjve per te vazhduar universitetin. Pasi u largua nga Liangjiahe nuk hoqi dore kurre nga karriera partiake. U kthye ne fshat nje here ne vitin 1992 dhe vetem per tri ore. Ndersa disa kane frike se presidenti i ardhshem do ta harroje Liangjiahen Lu eshte optimist. Nuk e ka harruar dialektin tone. Si mund te mos e kujtoje jeten qe ka kaluar ketu.

Më shumë nga Sociale

Të gjitha ›