Ylli Kllezi Ju tregoj ditet e tmerrshme te 74-es kur Enveri shpertheu mbi babane tim byroist
Ishte i papritur casti kur Enver Hoxha deklaroi se bashke me Koco Theodhosin do te shqyrtojme dhe Abdyl Kllezin
I biri i Abdyl Kllezit tregon per ngjarjen qe shokoi Shqiperine. Nata kur i ati i tij udheheqes i famshem u gdhi nen survejim te eger si armik i popullit. Si percilleshin ne familje castet kur atij i pergatisnin situaten e pushkatimit
Isha bere i verdhe ne fytyre dhe tentoja te shfletoja e te rishfletoja leksionet qe kisha ne duar per te lexuar. Dhe tani e perjetoj ate cast te tmerrshem aq sa me rreqethet trupihellip
Deri ne mesin e majit te vitit 1975 kur im ate mori goditjen fatale duke u shkarkuar nga te gjitha funksionet partiake dhe shteterore une nuk dija gje per ate qe mund te na ndodhte madje nuk kishim asnje sinjal apo frike
Ka qene krejt i papergatitur edhe vete ai per ate veprim te Byrose. Atje menjehere pas Kocos u mor ne shqyrtim edhe ai dhe menjehere u shkarkua nga te gjitha funksionet shteterore dhe politike qe mbante. Nga ajo mbledhje doli jo vetem si nje njeri i thjeshte pa funksione por edhe me akuzen mbi supe te sabotimit te qellimshem ne ekonomine shqiptare
Mamaja sic me ka treguar edhe me vone nuk e priste absolutisht nje goditje te tille ndaj te shoqit keshtu qe dhe ne ate moment derisa i erdhi krejt befasishem u trondit sa nuk mund ta pershkruash dot.
Pas ketij lajmi i mendoja te gjitha. Ne Shqiperi diheshin tashme se si venin keto pune kur merrnin nje rruge te tille. Une mund tju kujtoj juve se si kishte perfunduar praktika e goditjeve ne ushtri ku u fashiten njerezit me te shquar te saj te cilet kishin mbajtur peshe jo vetem ushtrine por edhe Luften Nacionalclirimtare.
KUSH EumlSHTEuml ABDYL KLLEumlZI
Ngjitje e shkelqyer deri ne zevendeskryeminister
dhe...
ndeshkim absurd me vdekje pushkatim
Abdyl Kellezi u lind ne Tirane ne vitin 1919.
Arsimin fillor dhe ate te mesem te pergjithshem i ka kryer ne Vendlindje. Ne vitin 1938 si perfundoi arsimin e mesem ai shkon per studime ushtarake ne Rome te Italise. Ne vitin 1939 kur kishte perfunduar vetem nje vit ne shkollen ushtarake italiane u pushtua Shqiperia nga fashizmi italian. Ne keto momente ai ishte njeri nga organizatoret kryesore te protestave te medha qe u zhvilluan ne ate shkolle per te denuar aktin e pushtimit te Shqiperise. Ne keto momente ai ishte i vetmi student i asaj shkolle qe u internua ne kampet e famshme te internimit ne ishullin Ventotene Itali. Ne ate ishull te internuarit ishin vendosur ne dy kampe. Ne njerin ishin nacionalistet dhe ne tjetrin ishin vendosur komunistet. Konkretisht Abdyl Kellezi u vendos ne grupin e komunisteve. Tre vjet me vone pra ne vitin 1942 me rastin e 20-vjetorit te vershimit fashist mbi Rome u ndermor nje amnisti per te internuarit e ishullit. Ndermjet atyre qe perfituan nga kjo amnisti ishte edhe Abdyl Kellezi. Mes te internuarve gjate atyre tre vjeteve ne ate ishull ai kishte njohur shume miq italiane por me te afertit prej tyre me te cilet e ruajti miqesine deri vone ishin edhe dy udheheqesit e luftes dhe qe me vone do te merrnin pozicionet e larta ne shtetin italian Maruo mbas clirimit ka qene senator ne parlamentin italian dhe Pietro Sechja udheheqes i larte i PK-se italiane.
Pas amnistise se vitit 1942 Kellezi kthehet ne Tirane ku menjehere behet anetar i PKSh-se dhe zgjidhet anetar i Komitetit Qarkor te Tiranes ne ilegalitet. Ne vitin 1944 ai caktohet komisar i zones se Pezes dhe jo shume me mbrapa emerohet nga Shtabi i Pergjithshem i Ushtrise komisar i Zones se Pare Operative Vlore - Gjirokaster. Ndersa ne gushtin e vitit 1944 ai emerohet komisar i Brigades se 16-te sulmuese te cilen e mbajti deri ne clirimin e plote te Shqiperise.
MBAS CLIRIMIT
Menjehere ne periudhen e mbasclirimit Abdyl Kellezi kreu studimet ne Fakultetin e Ekonomise ku ishte me grupin e pare te ekonomisteve qe mbaruan ne vendin tone. Qe ne fillim emerohet me pune ne Banken e Shtetit Shqiptar ne te cilen pati funksione qe nga drejtor personeli dhe deri te Drejtor i Pergjithshem i saj. Pas ketyre detyrave emerohet zevendesminister i Financave te Shqiperise. Nderkohe qe ne fillim paralelisht me detyrat e permendura ishte dhe ne pozicionin e anetarit te Komisionit te Perhershem Ekonomik te Shqiperise me kryetar Nako Spirun i cili funksiononte ne interes te marreveshjeve ekonomike me Jugosllavine.
Nga detyra e zevendesministrit te Financave rrezohet ne periudhen para Kongresit te Pare te PKSH-se dhe emerohet serish jo shume kohe pas atij kongresi. Me vone Abdyl Kellezit i besohet detyra e larte dhe nga me te rendesishmet per kohen ajo e ministrit te Financave. Ne vitin 1956 emerohet zevendeskryeminister per Ekonomine detyre te cilen e kreu per dhjete vjet me radhe pra deri ne vitin 1966 kur u emerua kryetar i Komitetit Ekzekutiv te Tiranes te cilen e ushtroi per tre vjet. Ne vitin 1969 ai emerohet Kryetar i Komisionit te Planit te Shtetit nderkohe ne vitin 1974 paralelisht me kete detyre emerohet serish edhe zevendeskryeminister.
DETYRAT PARTIAKE
Paralelisht me detyrat shteterore qe i ishin ngarkuar Abdyl Kellezit ne vitin 1956 ai eshte zgjedhur ne KQ te PPSH si anetar i tij. Dhjete vjet me vone ne vitin 1966 zgjidhet kandidat i Byrose Politike te KQ te PPSH-se dhe ne 1971-shin behet anetar i Byrose Politike.
PEumlRFUNDIMI EKZEKUTIM
Ne majin e vitit 1975 Abdyl Kellezi shkarkohet nga te gjitha postet shteterore dhe partiake dhe internohet ne fshatin Kote te Vlores. Ne 4 shtator te atij viti arrestohet nen akuzen e sabotimeve te qellimshme dhe armiqesore ne fushen e ekonomise.
Nje vit me pas ai denohet dhe ekzekutohet me pushkatim.
HYRJE
Abdyl Kellezi nje nga njerezit e njohur dhe shume te pushtetshem deri ne vitet 1975 ka hyre ne historine e Shqiperise komuniste si simbol i armiqve te zbuluar nga partiandashshtet e atyre viteve ne fushen e ekonomise. Ne ate periudhe ai se bashku me mikun e tij te hershem dhe nje nga ministrat me te fuqishem te qeverise se atehershme Koco Theodhosi u denuan dhe u ekzekutuan nen nje zhurme propagandistike te papare duke u trumbetuar ky eliminim jo vetem ne ato vite por gjate gjithe epokes se qeverisjes komuniste si nje fitore me vlera te medha per popullin dhe atdheun. Ai eshte shtetari i rralle i asaj historie qe gjithe emri aftesite dhe levdatat e panumerta qe kishte marre per vite e vite te tera ne shume detyra qe ishte ngarkuar iu fashiten dhe iu shkelen me kembe vetem ne nje mbledhje disaoreshe byroje ne fundin e se ciles ai doli i etiketuar si sabotator i qellimshem i ekonomise se popullit. Pikerisht per ato momente tragjike per shume e shume kuadro ne te gjithe vendin te cilet beheshin viktima te vales goditese qe nisi papritur edhe ne fushen e ekonomise flet sot per standardin vete i biri i tij Ylli Kellezi i cili aktualisht eshte inxhinier prane Bankes se Shtetit Shqiptar.
Kush ishte ne te kaluaren Abdyl Kellezi dhe si arriti ai te ngjiste majat me te larta te hierarkise shteterore dhe partiake duke u bere zevendeskryeminister dhe anetar i Byrose Politike.
Si filloi fushata paraprake kunder Koco Theodhosit dhe mbledhja e befasishme e Byrose per analizat ne ekonomi.
Cudia e perfshirjes se emrit te Kellezit ne listen e planifikuar per tu viktimizuar dhe si u shkarkua ai ne menyren me te menjehershme nga te gjitha funksionet qe mbante.
Venia ne survejim e shtepise dhe ankthi i familjareve duke pritur me ore makinen e internimit etj. Gjithcka qe lidhet me kete figure aq shume te lakuar nga propaganda e djeshme por dhe shume te njohur per aftesite e tij profesionale
lexuesi i standardit do ta ndjeke pikerisht ne intervisten e meposhtme te dhene nga i biri i tij Ylli Kellezi.
Zoti Kellezi kur kishte filluar goditja kunder babait tuaj
Deri ne mesin e majit te vitit 1975 kur im ate mori goditjen fatale duke u shkarkuar nga te gjitha funksionet partiake dhe shteterore une nuk dija gje per ate qe mund te na ndodhte madje nuk kishim asnje sinjal apo frike. Cdo gje deri ne ate dite kishte ecur normalisht deri ne momentin qe u shkarkua.
Cfare funksionesh kishte Abdyl Kellezi deri ne ate moment
Ai qe prej vitit 1969 mbante postin e Kryetarit te Komisionit te Planit te Shtetit dhe nje vit me pare pra ne 1974-en i ishte ngarkuar serish edhe detyra e zevendeskryeministrit te vendit per Ekonomine. Gjithashtu qe pas goditjes se grupit te Beqir Ballukut ai ishte caktuar edhe anetar i Keshillit te Larte te Mbrojtjes. Ndersa mbante dhe pozicionet partiake si anetar i Komitetit Qendror te Partise dhe Anetar i Byrose Politike te saj.
Mund ta pershkruani castin kur ju moret vesh lajmin e rende
Une atehere kam qene ne vitin e dyte te Fakultetit te Inxhinierise dhe isha ne sezon provimesh. Madje kisha perfunduar dy provime nderkohe qe kisha dhe dy te tjere per te hedhur. Mbaj mend qe deri diten qe u shkarkua im ate nuk ishte lakuar asnje here. Vetem Koco Theodhosi kishte pasur disa atakime paralajmeruese madje ai ishte permendur edhe ne Buletine apo dhe ne disa analiza ekonomike ne gazeten organ te partise Zeri i Popullit. Pra dicka zhurme po behej per Kocon nderkohe qe im ate nuk permendej ne asnje vend dhe as nuk diskutohej per gje. Aty nga mesi i majit duhet te kete qene daten nuk e mbaj mend kur u mblodh Byroja Politike ne nje takim te vecante per te diskutuar problemet ne ekonomi e cila pasi goditi Koco Theodhosin befasisht mori ne shqyrtim edhe tim ate. Ky nga sa kam mesuar edhe me vone ka qene krejt i papergatitur edhe vete ai per ate veprim te Byrose. Atje menjehere pas Kocos u mor ne shqyrtim edhe ai dhe menjehere u shkarkua nga te gjitha funksionet shteterore dhe politike qe mbante. Nga ajo mbledhje doli jo vetem si nje njeri i thjeshte pa funksione por edhe me akuzen mbi supe te sabotimit te qellimshem ne ekonomine shqiptare.
Kur e moret vesh ju kete fakt
Menjehere si erdhi ne shtepi. Mbaj mend qe une isha ne dhomen time dhe po studioja per provimin e radhes qe kisha ne fakultet. Ne shtepi ne ato momente ishte dhe nusja e vellait Leonit e cila merresh me punet e zakonshme.
Ne Bllok e kishit shtepine
Jo ne nuk jetonim ne Bllok. Shtepine e kishim afer Rruges se Elbasanit qe sot i bie perballe piramides. Ishim pikerisht ne shtepine e Erebarajve madje ishim komshinj me Adil Carcanin.
Cfare tha ai kur erdhi ne shtepi nga mbledhja e Byrose
Cfare te thoshte Bisedoi vetem disa caste me mamane duke i treguar teper shkurt per ate qe i kishte ndodhur dhe u mbyll ne dhomen e tij. Mamaja sic me ka treguar edhe me vone nuk e priste absolutisht nje goditje te tille ndaj te shoqit keshtu qe dhe ne ate moment derisa i erdhi krejt befasishem u trondit sa nuk mund ta pershkruash dot.
As ai vete nuk kishte parandier gje me pare
Po qe se do ta priste ate goditje nuk kishte si te mos e kishte biseduar me mamane qofte edhe shkarazi
Ajo ne ato momente teper e tronditur nga befasia e lajmit te kobshem erdhi ne dhomen time dhe na tregoi se bashku me kunaten per ate qe na kishte ngjare.
Duhet ta quani te kobshem ate moment
Ishte tamam ashtu pasi im ate ishte etiketuar Armik. Pas kesaj dihej se cfare pasojash mund te kishte qofte ai dhe qofte familja jone. Keshtu qe edhe kur me njoftoi mamaja ime per ate qe na kishte ndodhur ne moment u shokova dhe nuk po mblidhja dot veten. Gjithsesi ne pamje te jashtme mundohesha te dukesha i qete por serish me tradhtonte fytyra. Isha bere i verdhe ne fytyre dhe tentoja te shfletoja e te rishfletoja leksionet qe kisha ne duar per te lexuar. Dhe tani e perjetoj ate cast te tmerrshem aq sa me rreqethet trupihellip Nuk dija se cfare po beja. Nuk po perqendrohesha dot. Mbaj mend vetem se i beja pyetje vetes se kur u stis ai skenar i menjehershem qe me shkaterroi tim ate. Si kishte mundesi qe per nje cast te rrezoheshin si me frymen e shenjte gjithe ato aktivitete e detyra te cilat i kishte marre fale perkushtimit dhe vendosmerise se tij qe kishte treguar qe ne momentin e pushtimit te Shqiperise nga Italia pas te ciles ai ishte nga te paret qe u internua ne kampet famekeqe te fashizmit. Si kishte mundesi qe ai brenda nje mbledhjeje te konsiderohej Armik i Partise Atdheut dhe Popullit
E menduat goditjen e metejshme te babait tuaj pas kesaj
Pas ketij lajmi i mendoja te gjitha. Ne Shqiperi diheshin tashme se si venin keto pune kur merrnin nje rruge te tille. Une mund tju kujtoj juve se si kishte perfunduar praktika e goditjeve ne ushtri ku u fashiten njerezit me te shquar te saj te cilet kishin mbajtur peshe jo vetem ushtrine por edhe Luften Nacionalclirimtare. Keshtu qe une tashme po mendoja nen nje trysni te madhe dhimbjeje gjithe sa mund te na ndodhte si familje. E para mendoja per fatin personal te babait i cili sdihej ku do ti perfundonte goditja. E dyta mendoja per fatin e te gjithe familjes sone i cili pas kesaj qe po mesonim dihej pak a shume se cfare drejtimi do te merrte. E treta mendoja dhe per fatin personal pasi do te me duhej qe pas kesaj te mesohesha me nje tjeter jete. Te cilesohesha madje dhe te fyhesha si Djali i Armikut. Do te perjashtohesha nga shkolla dhe do te internohesha kushedi se ku ku do tu nenshtrohesha pa as me te voglin pretendim puneve me te rendomta dhe me te veshtira etj.
Nga cilet perbehej familja juaj atehere
Mamaja ime e cila quhej Safete ishte 53 vjece. Nderkohe qe ne ishim tre vellezer ku une isha me i vogli. Vellai i madh Maksimi ishte 29 vjec Leoni qe ishte 28 vjec dhe une qe atehere isha 21 vjec.
Kur e moret vesh lajmin a shkuat ne dhomen e babait per ta takuar
Nuk mundesha. Ai nuk duhej te shqetesohej. Pastaj cfare do ti thoshnim Ai sic te thashe sa erdhi ne shtepi dhe si bisedoi vetem pak caste me mamane u mbyll ne dhomen e tij.
Ju kishte zene ndjenja e frikes per te ardhmen
Jo akoma jo. Kisha ankth dhe trysni por jo frike. Me shume me librin e leksioneve ne duar duke e shperdredhur vazhdimisht mendoja se cfare po ndodhte dhe cfare pritesh pas kesaj por cuditerisht nen ate trysni nuk po e ndieja akoma friken. Madje nuk mbaj mend gje se si ka vijuar ajo dite deri ne darke. Ishim nen nje gjendje te perhumbur sa qe nuk dinim se cfare te benim.
Kur e takuat babain per here te pare pas atij lajmi
Vetem nga mbremja por nuk bisedova asgje me te. Cfare do te thoshnim. Pastaj ai pergjithesisht i kishte bisedat e punes shume te mbyllura ne shtepi. Kishte krijuar ate monotonine e vet te punes dhe rralle kontaktonim me te per vete ngarkesen e madhe qe kishte.