Zgjerohen zonat arkeologjike gjoba shkelesve
Zgjerohet zona arkeologjike qe mbrohet me ligj ne qytetet e Shkodres Lezhes Elbasanit dhe Vlores. Agjencia e Shpetimit Arkeologjik ka rishikuar kufijte bazuar ne gjetjet e fundit arkeologjike. Miratohet rregullorja e administrimit dhe ndeshkimi i shkelesve te ligjit
Zgjerohet zona arkeologjike qe mbrohet me ligj ne qytetet e Shkodres Lezhes Elbasanit dhe Vlores. Agjencia e Shpetimit Arkeologjik ka rishikuar kufijte bazuar ne gjetjet e fundit arkeologjike. Drejtori Roland Olli shprehet se e rendesishme eshte miratimi prej disa muajsh i rregullores per administrimin e ketyre zonave. Ne parim kjo do te thote parandalimin e ndertimeve pa leje apo te nderhyrjeve ne zonat qe kane potencial te konsiderueshem arkeologjik. Ne fakt mbrojtja ne terren gjate ketyre viteve ka treguar te kunderten. Jane jo te pakta rastet e ndertimeve apo nderhyrjeve te paligjshme edhe ne zonat A. Vete Olli thote se ne Lezhe nje nder qytetet me problematike jane rreth 47 ndertime pa leje ne Parkun Arkeologjik e po kaq problematik shfaqet Elbasani me ndertimet brenda mureve te kalase. Sipas Ollit deri me tani ka pasur nje boshllek ligjor qe korrigjohet me rregulloren e administrimit te zonave arkeologjike dhe me rritjen e nivelit te gjobave per shkelesit deri ne 500 mije euro qe parashikon drafti i ri me amendimet Per ligjin e trashegimise kulturore.
Pak muaj me pare jane rishqyrtuar zonat arkeologjike te qyteteve kryesore. Eumlshte shtuar territori arkeologjik qe mbrohet me ligj
Pergjithesisht ne rishikimin e zonave arkeologjike jemi bazuar ne rezultatet e germimeve te fundit arkeologjike dhe gjetjet e reja qe jane bere qofte si rezultat i germimeve shkencore te drejtuara nga Instituti i Arkeologjise qofte si gjetje rastesore si efekt i ndertimit apo zhvillimit te zonave urbane. Zgjerimi i kufijve te zonave arkeologjike eshte bere mbi kriterin e gjetjeve arkeologjike. Rastet me tipike jane qytetet e Shkodres Lezhes Vlores dhe Elbasanit. Ne Shkoder ka nje rishikim total te zones arkeologjike B dhe marrjen ne mbrojtje te pjeseve qe ishin lene jashte me zonifikimin e bere ne vitin 2004. Ne Vlore eshte bere perfshirja e rrenojave arkeologjike te kalase se Skeles e cila ishte lene padrejtesisht jashte me zonifikimin e vjeter. Po ne kete qytet eshte bere rishikimi i kufijve te vjeter te zones B qe perfshin edhe qendren historike te Vlores. Ne Elbasan pjese e zones arkeologjike eshte tashme edhe bazilika e zbuluar se fundmi. Por pervec rishikimit jane miratuar per here te pare rregulloret e administrimit te zonave arkeologjike. Mungesa e deri me tanishme e tyre ka qene nje shteg i hapur qe pushtetet lokale apo strukturat qe monitorojne ndertimet ne keto zona te kishin boshllek ligjor. Duke perfituar nga kjo ne shume raste jane dhene leje ndertimi ose jane bere nderhyrje ne zona arkeologjike A ne kundershtim me ligjin.
Cfare parashikohet ne rregulloret e administrimit te zonave arkeologjike Cilat jane masat parandaluese
Percaktojne rregulla te qarta e te prera se cfare nderhyrje lejohet ne zonat arkeologjike A dhe ne zonat B. Ne nje citim te permbledhur ne zonen A lejohet vetem rikonstruksioni i banesave ekzistuese dhe rrjetet inxhinierike te ketyre zonave ujesjelles kanalizime infrastrukture telefoni dhe energji elektrike. Ne zonat arkeologjike B lejohen nderhyrje me karakter ndertimor por vetem me Miratim te Keshillit Kombetar te Arkeologjise. Ne rastet kur gjate zhvillimit te punimeve ne zonat B do te kete gjetje te rendesishme unike arkeologjike parashikohet nderprerja perfundimtare dhe pengimi i ndertimeve.
Cfare ndodh per rastet kur veprimet e kunderligjshme jane kryer ne zonat arkeologjike. A kane fuqi prapavepruese keto rregullore
Deri me tani eshte perdorur forca e ligjit Per trashegimine kulturore qe te minimizohen nderhyrjet ne zonat A dhe B. Per sa i perket fuqise prapavepruese ne rregulloren e re nuk eshte parashikuar asgje sepse veprimi ne raste te tilla eshte detyre e strukturave te kontrollit te territorit si Inspektorati i Ndertimit Urbanistik Kombetar Agjencia e Legalizimit te Ndertimeve Informale e cila per cdo legalizim qe ben ne zonat arkeologjike merr miratimin tone.
Vetem nje muaj me pare z. Gjergj Bojaxhi drejtori i Inspektoratit te Ndertimit foli per ndertimet e shumta pa leje ne zonen arkeologjike te qytetit te Lezhes. A eshte bere verifikim edhe per qytetet e tjera
Ne rastin konkret te qytetit te Lezhes ne kemi bere identifikimin e te gjitha nderhyrjeve pa leje qe jane bere ne zonen arkeologjike dhe lista i eshte derguar Inspektoratit Ndertimor. Brenda Parkut Arkeologjik te Lezhes jane konstatuar rreth 47 ndertime pa leje dhe ky qytet mbetet nje nga rastet me tipike. Elbasani po ashtu. Brenda mureve te kalase se ketij qyteti ka nje sasi te konsiderueshme ndertimesh te ndara ne dy kategori ndertime qe jane bere me leje te Institutit te Monumenteve te Kultures qe ishte pergjegjes ne ate kohe per ndertimet brenda zonave arkeologjike dhe qendrave historike edhe ne kete rast ka shkelje te kritereve te caktuara dhe ndertime pa leje totale. Ketu ne kemi kundershtuar totalisht legalizimin e ketyre dy kategorive.
Si Agjenci e Shpetimit Arkeologjik ju keni te drejten te denonconi rastet e shkeljeve ne dem te trashegimise arkeologjike. A jane ndermarre veprime te tilla
Per sa i perket ndertimeve ne zonat arkeologjike per te cilat drejtoria jone eshte pergjegjese ne kemi bere denoncimet perkatese duke filluar nga ndertimet qe u bene ne kalane e Tiranes ne Durres dhe disa qytete te tjera ku jane bere kallezime penale ne prokurori per te gjithe shkelesit e ligjit. Keto raste jane ende ne proces por do te merren masat perkatese.