ndodhi ne vilen e Beqir Ballukut mesnaten qe i trokiten per ta njoftuar se ishte shkarkuar nga te gjitha funksionet Nga Fatos Veliu

Zija Beqiri

Troket ne vilen e Ballukut per ta njoftuar se ishte shkarkuar

Ish-zyrtari i larte i Kryeministrise tregon momentin e vitit lsquo74 kur i derguar nga Mehmet Shehu i komunikonte njeriut te fuqishem vendimin e tmerrshem. Reagimet e Ballukut te zverdhur nga krizat e nje semundjeje te veshtire. Sekuestrimet e menjehershme ne vilen ku jetonte

Cndodhi ne vilen e Beqir Ballukut mesnaten qe i trokiten per ta njoftuar se ishte shkarkuar nga te gjitha funksionet

Ishte mesnate kur Zija Beqiri trokiti ne porten e njeriut qe kishte drejtuar historikisht ushtrine shqiptare

Se bashku me shokun Jaup shkuam ne shtepine e Beqir Ballukut i cili na priti ne dhomen qe perdorte si zyre pune. Ate ambient e njihja mire pasi kisha qene disa here. Pershtypja e pare qe pata ishte se para meje tani nuk qendronte ai Beqir qe njihja njeri babaxhan i thjeshte dhe mikprites tere gaz e me humor por nje Beqir krejt ndryshe i dobet i zbehte dhe shume i shqetesuar.

Duke mu drejtuar Balluku me tha se kishte dy pyetje per te cilat me miresjellje kerkonte qe tu jepej pergjigje. Se pari jam shume i semure dhe si i tille jam nen kontrollin dhe kujdesin e mjekeve. Prandaj dua te di nese edhe ketej e tutje e gezoj apo jo te drejten e trajtimit shendetesor ne polikliniken speciale te udheheqjes. Se dyti qe sipas mendimit ishte edhe pyetja me e rendesishme nese me eshte hequr apo jo imuniteti si deputet.

HYRJE

Zija Beqiri ish-kuader i larte i qeverise komuniste si dhe redaktor i kabinetit te Kryeministrit historik Mehmet shehu ka qene personi okular i ndodhur ne te gjitha takimet dhe bisedat e Kryeministrit te atehershem duke filluar qe nga mbledhjet e qeverise e deri te takimet ne rrethe. Keshtu ai eshte nje nga deshmitaret me te sakte mbi gjithcka qe lidhet me ish-kryeministrin. Por personi qe e ka ndjek ne cdo hap njeriun e hekurt dhe te cuditshem te asaj kohe na hedh drite edhe mbi ngjarje teper te medha te asaj periudhe te cilat jane akoma te shumediskutuara jo vetem nga historianet por edhe nga mbare opinioni i gjere. Konkretisht gjate rrefimeve te Zija Beqirit befasisht mesojme se ai si zyrtar i kabinetit qe autorizohej shume here nga Kryeministri te percillte gojarisht urdhra udhezime dhe porosi te tij ka qene edhe personi qe me autorizim personal te Kryeministrit Mehmet Shehu dhe si njeri i besuar i tij ka shkuar ne shtepine e Beqir Ballukut per ti komunikuar atij shkarkimin nga te gjitha funksionet shteterore. Gjithcka per ate dite te korrikut te vitit 1974 mesohet nga rrefimi qe vete ai ben keto dite per opinionin e gjere nepermjet gazetes Standard. Ne intervisten e numrit te sotem per here te pare tregohet se cfare situate gjeti kur shkoi ne mesnate ne shtepine e Beqir Ballukut.

Reagimi qe ka ardhur nga ky i fundit ne momentin e marrjes se informacionit tragjik per shkarkimin e tij nga te gjitha funksionet e larta partiake dhe shteterore duke filluar qe nga detyra e zevendesit te pare te Kryeministrit.

Procedurat e metejshme te njerezve qe Zija Beqiri kishte marre me vete per ti inventarizuar materialet e viles qe kishte perfituar nga funksionet qe kishte pasur deri ne ato minuta. Situata e krijuar para tij kur ish-drejtues te grupeve te njesiteve guerile te Tiranes dhe ish-autoritete te larta te shtetit i komunikuan se qe nga ai moment nuk do te kishte me te drejten te mjekohej ne kliniken e udheheqjes.

Keto dhe shume detaje te tjera te panjohura me pare mesohen nga lexuesi i Standard pikerisht ne intervisten e meposhtme te vete Zija Beqirit i cili ne ate kohe ka qene shef i Sektorit te Pergjithshem te Kryeministrise dhe redaktor i protokolleve te mbledhjeve te qeverise.

Vijon nga numri i kaluar

Zoti Beqiri ne ngjarjet e shumediskutuara te vitit lsquo74 kur eshte dhene goditja derrmonjese ne ushtri jane perfshire jo vetem Enver Hoxha por nje ekip i tere te cilet ne periudhen e tanishme jane cilesuar jo si ekip godites por si klan pushteti. A eshte e vertete se Mehmet Shehu ka qene protagonist ne ekzekutimin e dhjetera kuadrove te afte te ushtrise

Eumlshte nje e vertete historike qe duhet ta dine te gjithe se vete Mehmet Shehu nuk ka qene as inspirues as nxites dhe as ekzekutues i kuadrove kryesore te ushtrise te ashtuquajtur puciste. Perkundrazi ai i ka dashur i ka cmuar dhe i ka vleresuar ata ushtarake.

Ate cfare po them une jam gati ta konkretizoj edhe me shembuj te posacem.

Patjeter qe shembulli eshte fakti me i mire...

Behet fjale per kohen kur kishte kaluar me pak se nje jave nga mbledhja e Plenumit te Komitetit Qendror te PPSH-se ne te cilen ishte vendosur perjashtimi i Beqir Ballukut nga te gjitha funksionet politike. Ketu behet fjale kur ai u perjashtua nga Plenumi i KQ-se se Partise nga Byroja Politike dhe nga Partia me motivacionin e rrezikshem Armik i Partise dhe i Popullit.

Ne nje moment me merr ne telefon Adil Carcani ish-zevendeskryetar i Keshillit te Ministrave dhe me njofton se ne oren dhjete duhet ta prisja tek makina e tij ne oborrin e Kryeministrise.

Se bashku me Petrit Dumen ish-shef i Shtabit te Pergjithshem te Ushtrise dhe Mendu Backen zevendesminister per problemet e fortifikimit shkuam ne dy objekte te vecanta qe ishin ne perfundim. Pas shkembimit te mendimeve dhe disa verejtjeve e sugjerimeve qe u bene u kthyem ne Tirane. Kur mberritem tek shtepia e shokut Adil meqenese kishte kaluar orari zyrtar ai zbriti nga makina duke me njoftuar qe te ritakoheshim serish ne oren 1700 pasi Mehmet Shehu na priste ne zyren e tij.

Perse ju kerkonte

Nuk arrija te kuptoja perse une duhej te isha ne zyren e Kryeministrit madje u detyrova edhe ta pyesja shokun Adil meqenese edhe ai nuk me tha asgje.

Ne oren e caktuar se bashku me shokun Adil u futem ne zyren e Kryeministrit. Ne fillim pyeti shokun Adil se cmendime apo verejtje kishte per objektet qe inspektuam gjate paradites.

Pas kesaj me drejtohet mua duke me njoftuar se me autorizim te tij duhej te shkoja ne shtepine e Beqir Ballukut per ti komunikuar vendimin e Presidiumit te Kuvendit Popullor per shkarkimin e tij nga funksioni i zevendeskryetarit te pare te Keshillit te Ministrave duke vene edhe siglen per marrjen dijeni per vendimin e mesiperm.

Gjithashtu me porositi qe te merrja ne dorezim edhe materialet e Keshillit te Ministrave dhe te kryesise se tij qe mund te kishte ne kasaforten dhe te degjoja me vemendje duke mbajtur edhe shenimet perkatese per ndonje pretendim apo kerkese te vecante qe mund te kishte. Se fundi me tha se poshte me priste edhe shoku Jaup Dabulla ish-zevendesdrejtor i Drejtorise se Dyte i cili merrej me sigurimin e udheheqjes. Ai do te qendronte per te bere inventarizimin e materialeve qe i ishin dhene nga shteti fale funksioneve si anetar i Byrose Politike dhe si zevendeskryetar i pare i Keshillit te Ministrave.

Nuk do ti dorezonte Beqiri me procesverbal materialet e Keshillit te Ministrave

Ishin materialet e tjera te Keshillit te Ministrave apo te ministrise sic ishte p.sh. armatimi qe kishte ne kasaforten qe ndodhej ne ministri ato qe do te dorezoheshin me procesverbal te vecante nga personat e autorizuar.

Shkuat

Se bashku me shokun Jaup shkuam ne shtepine e Beqir Ballukut i cili na priti ne dhomen qe perdorte si zyre pune. Ate ambient e njihja mire pasi kisha qene disa here. Pershtypja e pare qe pata ishte se para meje tani nuk qendronte ai Beqir qe njihja njeri babaxhan i thjeshte dhe mikprites tere gaz e me humor por nje Beqir krejt ndryshe i dobet i zbehte dhe shume i shqetesuar.

Si e priti Beqiri njoftimin tuaj

Pasi i komunikova te gjitha ato porosi qe me ishin dhene e pyeta nese ishte i qarte dhe nese kishte ndonje pyetje a kerkese per sqarim te metejshem. Duke mu drejtuar me tha se kishte dy pyetje per te cilat me miresjellje kerkonte qe tu jepej pergjigje. Se pari jam shume i semure dhe si i tille jam nen kontrollin dhe kujdesin e mjekeve. Prandaj dua te di nese edhe ketej e tutje e gezoj apo jo te drejten e trajtimit shendetesor ne polikliniken speciale te udheheqjes. Se dyti qe sipas mendimit ishte edhe pyetja me e rendesishme nese me eshte hequr apo jo imuniteti si deputet. Nga pergjigjja e kesaj pyetjeje varej edhe marrja ose jo e tij ne pergjegjesi penale.

Cfare pergjigjeje i kthyet

I thashe se per pyetjen e pare duke pasur parasysh te gjitha masat e marra ndaj jush mendoj se nuk e gezoni me te drejten e trajtimit shendetesor ne kliniken speciale te udheheqjes por do te trajtoheni ne ambulancen e lagjes ne spitalin civil apo ushtarak njelloj si gjithe qytetaret e tjere. Ndersa per pyetjen e dyte i thashe se me sa dija une nuk i ishte hequr imuniteti qe sic e dini edhe ai ishte ne doren e vete zgjedhesit.

Cfare shijeje i lane ato qe i thate ju

Nga dhenia e kesaj pergjigjeje verejta ne fytyren e tij njefare lehtesimi qe te binte menjehere ne sy. Megjithate i them se keto dy pyetje do tia komunikoja shokut Mehmet. Sa te merrja mendimin e tij do ta njoftoja ose duke e takuar vete ose me telefon. Ne te vertete Mehmeti i gjykoi me vend pergjigjet e dhena nga ana ime. Ky ishte edhe takimi im i fundit me Beqir Ballukun me te cilin kam pasur lidhje pune per afro 14 vjet me radhe.

Po Mehmeti si e percillte ate qe po ndodhte me zevendesin e tij te pare

Nuk mund te le pa theksuar pershtypjen e pare qe me la shoku Mehmet pasi e informova kur u ktheva nga shtepia e Beqir Ballukut. Ne fytyren e tij verehej dukshem nje keqardhje ndaj fatit te Beqir Ballukut. Gjate gjithe kohes se bashkepunimit te tyre ne cilesite e Kryeministrit dhe te zevendeskryeministrit te pare i cili edhe e zevendesonte ne mbledhjen e qeverise kur ai mungonte une nuk kisha verejtur asnjehere kontradikta midis tyre. Perkundrazi ata kishin marredhenie shume te mira respekt e dashuri per njeri-tjetrin. Mehmet Shehu nuk kishte asnje arsye qe te shqetesohej apo te dyshonte se Beqir Balluku mund ta spostonte apo te zinte vendin e tij. Dihej dhe pranohej nga te gjithe se ai qendronte ne nje nivel shume me te larte se Beqir Balluku.

I vleresonte Mehmet Shehu aftesite e kuadrove te larte te ushtrise

Ne cilesine e anetarit te grupit te punes per pergjithesimin e tyre une merrja pjese ne te gjitha stervitjet ushtarake qe zhvilloheshin nga organet shteterore ne bashkepunim me ushtrine. Si deshmitar okular pohoj me ndergjegje te paster se Mehmet Shehu vleresonte dhe e cmonte shume punen e ushtarakeve kontributin njohurite dhe aftesite e tyre ne forcimin e rregullit e te disiplines te pergatitjes dhe aftesimit te saj. Ai e vleresonte rritjen dhe forcimin e gatishmerise luftarake te njesive dhe reparteve te ushtrise rritjen e zhvillimit te stervitjeve ne perputhje me kerkesat e kohes etj.

Doni te thoni se Mehmeti nuk kishte dore ne keto arrestime

Pas Plenumit te 12-te te PPSH-se qe mori ne analize ushtrine dhe te letres se hapur te KQ-se se Partise per heqjen e gradave u krijua njefare indiferentizmi ne ushtri qe me pas kaloi edhe ne shthurje. Ne ate kohe komanda ushtarake nuk ishte me komande baze. Ne plan te pare kishte dale edukimi ku edhe problemet e mirefillta ushtarake nuk i drejtonte me komandanti por komitetet e Partise te drejtuara nga kuadro te marre nga jeta civile e qe nuk e njihnin fare ushtrine.

Eumlshte fakt se pas arrestimit te Beqir Ballukut Mehmet Shehu hodhi parullen Asnje kuadro te mos i jepet me vete Beqir Ballukut qe donte te thoshte se asnje kuader i larte ushtarak nuk duhej te denohej bashke me te.

A u arrestuan shume kuadro te larte te ushtrise

Arrestimi i kuadrove te tjere ushtarake u be me emra te caktuar nga KQ-ja e PPSH-se. Keto arrestime shenuan perfundimisht shpartallimin e kuadrove teper te zote te afte me eksperience ne lufte e me akademira ushtarake te mbaruara ne Bashkimin Sovjetik. Per kete une mund tju permend faktin me domethenes kur Mehmet Shehu para se te fliste ne emer te Byrose Politike per perjashtimin e kastes ushtarake qe ndodhej ne salle u drejtohej atyre tekstualisht me fjalet Me keqardhje ju njoftoj vendimin e Byrose Politike te KQ-se te Partise. Kjo eshte e incizuar ne kaseten e posacme qe dokumenton ato mbledhje dhe eshte degjuar edhe prej meje. Kete une e kam degjuar ne zyren e Kadri Hazbiut kur ishte minister i Mbrojtjes dhe me kerkese te Hekuran Isait qe ishte minister i Puneve te Brendshme. Keto qe po ju them mendoj se jane fakte bindese e te pamohueshme se Beqir Balluku dhe me vone kuadrot e tjere qe pesuan te njejtin fat si ai nuk kane qene viktima te Mehmet Sheut sic pa te drejte mendojne disa. Mehmet Shehu nuk ka qene as ideator as nxites apo ekzekutues i tyre. Perkundrazi ai i ka dashur dhe i ka cmuar e vleresuar si kuadro te afte besnike e te devotshem per atdheun dhe kombin dhe se eliminimi i tyre duke i cilesuar si armiq vleresohej nga ai nje fatkeqesi per ushtrine e cila humbi nga radhet e saj kuadrot me te devotshem qe nuk kursyen asgje per forcimin dhe modernizimin e ushtrise.

Vijon ne numrin e ardhshem