E Diel, 1 Nëntor 2026

"Fan Noli", pyka e Ramës për ligjin

Javt q kan kaluar kan qen t nj intensiteti t pazakont n skenn aktuale shqiptare. Kemi prftuar nj dualizim t pazakont realitetesh, q bartin kahje aq t kundrta sa sht e vshtir t mund t’i perceptosh si nj e tr. Kemi nj pal e cila punon dhe krkon ndryshimin ose m mir prmirsimin e jets s qytetarve t saj, q afrohet pran Evrops me mendje dhe zemr, nj pal q punon do dit pr mundsin e arritjeve historike pr shqiptart. Prball kemi nj pal tjetr, e cila jo vetm jeton brenda nj realiteti m kahje t kundrt, por me gjasa po punon pr arritjen e kaosit virtual. Do dshiroja t ndalem pr pak minuta n prqasjen e fundit filozofiko-revolucionare t socializmit ramist, si nj evoluim jo vetm i sjelljes s brendshme t kreut socialist, Rama, por si filles pr nj doktrin t vetn, nj miksim t teorive revolucionare leniniste e guevariste me retorikn e shkrimtarve shqiptar t viteve ‘30.

E kemi par ramizmin t shtiste gjat fushat, prgjat publicistiks t klerikve katolik t viteve ’30-t e t shpaloste erudicionin e afeksionin e tij pr at brez njerzish t menur, t pajisur me dije e fe, q flisnin e krkonin nj bot m t mir e m t paqt. Krejt uditshm socializmi ramist bn nj kaprcim me kahje t kundrt e na shpalos prqasjen e tij noliane, nga ku na flet pikrisht pr t kundrtn e asaj ka kish predikuar deri m at koh. Me gjasa autori i radhs i shkrimtarve t viteve ‘30 do jet Haki Strmilli e le t mos uditemi kur fjalimi i radhs i kryetarit Rama t na citoj faqet e “Sikur t isha djal”.

Rama iu drejtua Nolit, nj figure shum t madhe t letrave shqipe, por po aq t diskutueshme dhe t reduktuar t politiks s kohs. Meqense kryetari i socialistve, Rama, po mundohet ta kthej n pikn e referimit t lojs s tij t mbrapsht, un sot do krkoj t them disa t vrteta dhe mbi kt figur dualiste t historis son. Noli do kujtohet gjat n historin e politiks shqiptare, por jo pr pun t mira. Do kujtohet se mori pushtetin me dhun, do kujtohet se pr her t par lidhi vendin me Leninin, do kujtohet se premtoi i pari dhe hodhi iden e mbrapsht t reforms agrare. Do kujtohet se ish aq i pamotivuar pr t mbajtur pushtetin sa kur po vinin t’ia merrnin, i binte fyellit. T gjitha kto Edi Rama duhet t’i mbaj n mendje, kur rreket t na shes socializmin e tij “new-age” si nj miksim kulturash e dijesh q s’kan as bosht, as koh, e as frym t prbashkt.

E kemi dgjuar s fundmi t na prmend doktrinn e mosbindjes civile, i etur si sht t habis njerzit me fjal t reja t dijeve t vjetra. Sot po i shpjegoj se kush sht kuptimi i vrtet i asaj ka nxjerr nga goja meqense shpesh n fillim i thot e m pas i kupton.

Mosbindja apo disobedienca civile sht akti i mosbindjes me ndrgjegje t nj individi apo grupi individsh ndaj nj norme ligjore apo nj grupi ligjesh, t cilin ato e konsiderojn t padrejt. N kt kndvshtrim, fill pas kryerjes s aktit t jobindjes civile rrjedh domosdoshmrish akti i dnimit ndaj individit apo individve q kan marr prsipr t kryejn aktin. Pra, personi i cili ka marr prsipr t kryej aktin e mosbindjes civile pret edhe sanksionet n masn n t ciln ka thyer ligjet dhe rregullat e shtetit ku ai jeton.

Kt zoti Rama nuk e prmend, por duhet t’ia bj me dije t gjith atyre q e ndjekin se brenda teoris s tij ka elementin e thyerjes s ligjit, dhe si e thon edhe iluministt, edhe e drejta e ligjit natyror e civil t religjiozve, edhe Noli si afeksioni i fundit intelektual i zotit Rama, po edhe Haki Strmilli po ta krkosh thell-thell... kush shkel ligjin, pret ndshkim... dhe zoti Rama e merr me mend se askush nga ne nuk ka ndrmend t’i bjer fyellit si Noli, nse kta individ apo grupe mafiozsh a militantsh do krkojn t prekin pushtetin e vots s shqiptarve, do krkojn t prekin ligjin a Kushtetutn e Republiks s Shqipris.

Zoti Rama, msoju njerzve q ke prkrah se teoria jote merret hua nga teoria e lvizjes pr heqjen e skllavris, nga teorit e Gandit pr rezistenc pasive, msoju se sot kjo prdoret n rastet kur kemi kundrshtar t ndrgjegjes q nuk duan t prekin armn pr t kryer shrbimin ushtarak dhe m pas thuaji t vrtetn, ajo ku ti po i on nuk sht krkesa pr nj kundrshti t paqt, nuk sht teoria e holl e afashinante me t ciln ti po krkon t’i marrossh, sht thjesht dshira jote e mendur pr anarshi e rrmuj, sht dshira jote pr t dnuar nj vend q nuk t dha votn pr Kryeministr, sht mendja jote e smur pr t krijuar dasi e prarje n kt komb.

Meqense kryetari socialist, ky intelektual i kacagjeluem, si thot Patr Anton Harapi pr kt sr njerzish, po krkon t sjell mesazhin e tij pyk n jet e ktij vendi, un sot do i kthehem po me nj mesazh q nuk ja jap vetm atij, por gjith atyre njerzve q ai thrret populli opozitar. sht nj faqe nga vepra e Patr Antonit dhe kryetari socialist me afeksionin e djatht e t majt q ka pr at periudh ndoshta do mund ta kuptoj m mir.

“far detyre kemi ne sot kundrejt njri-tjetrit dhe atdheut? T vm gurin e themelit t kulturs kombtare! T bjm bashkimin me t vrtet vllazror t shqiptarve. Vreni re, shikojeni me dhembshuri, qajeni me lot gjaku prarjen e kobshme midis nesh!

Nuk jemi lindur t kqij, as nuk u bm ne vet t kqij. Fat i lig dhe duart armike na kan ln t prishur, t armiqsuar, t ndar me njri-tjetrin. Na dhemb shpirti por do ta rrfejm. Shqipria dhe shqiptart sot nuk e kan unitetin dhe vllazrimin e dshiruar. Ndryshimet n besim, antagonizmat krahinore, mungesa e prpjekjeve shoqrore, mendsit e kundrta, orientimet politike, armiqsit e prparshme dhe t tashme, t ushqyera me antipati dhe inate vetjake, na bjm t jetojm t prar, pikrisht ndr ato pika dhe ndr ato pun ku duhet t ishim m t bashkuar pr t
nj Shqipri t fort t lumtur, t pasur dhe t prmendur.

T ngadhnjej harmonia vllazrore kundrejt gjith ksaj armiqsie, kjo sht detyra, ky sht misioni i brezit t sotm! Sepse duhet ta dini mir, nj popull i prar sht nj popull i humbur!”. Ky sht mesazhi jon i sotm dhe i ardhshm pr opozitn. Kush ka vesh dhe do t ardhmen e ktij kombi, le ta dgjoj!

Më shumë nga Politika

Të gjitha ›