Kufiri pa kontrolle, qe prej 12 vjetesh
Hapesira Schengen, qe me 21 dhjetor do te zgjerohet edhe ne Evropen Qendrore, eshte nje hapesire e qarkullimit te lire te personave. Ajo u ndermor fillimisht nga grup pionier shtetesh anetare te BE-se (Gjermani, France dhe Beneluks) ne vitin 1985 ne qytetin e vogel luksemburgas Schengen, nga ku ka marre edhe emrin.
Me poshte vijon nje kronologji e shkurter e ngjarjeve me kryesore, qe nga krijimi i kesaj hapesire:
* 1995: Konventa e zbatimit te marreveshjes se Schengen-it hyn ne fuqi dhe heq kontrollet ne kufijte mes vendeve te Beneluksit, Frances, Gjermanise, Spanjes dhe Portugalise. Ajo krijon nje kufi te vetem te jashtem, ku kontrollet kryhen sipas rregullave te perbashketa. Ndermerren "masa kompensuese", si nje politike e perbashket vizash apo nje baze e informatizuar te dhenash policore, Sistemi i Informacionit Schengen (SIS). Kjo perben "te drejten Schengen".
*1997-2000: Hiqen kontrollet ne kufijte me Austrine dhe Italine (1997), mw pas me Greqine (2000). E drejta Schengen integrohet ne te drejten evropiane nga Traktati i Amsterdamit.
*2001: Anetaresim i Danimarkes, Finlandes dhe Suedise, por edhe i dy vendeve te tjera, qe nuk jane anetare te BE-se, Islanda dhe Norvegjia.
*21 dhjetor 2007: Hiqen kontrollet ne kufijte tokesore dhe detare per dhjete vende te anetaresuara ne BE ne vitin 2004, me perjashtim te Qipros.
*30 mars 2008: Hiqen kontrollet ne aeroportet e ketyre vendeve (Estoni, Lituani, Letoni, Poloni, Republika Ceke, Sllovaki, Hungari, Slloveni, Malte).
Vende joanetare te hapesires Schengen
- Zvicra, qe nuk eshte anetare e BE-se, votoi ne vitin 2005 ne referendum per anetaresim ne Schengen dhe parashikon te heqe kontrollet ne kufijte e saj ne nentor 2008. Ne te njejte kohe, kjo mund te ndodhe edhe me Lihtenshteinin.
- Per Bullgarine dhe Rumanine, te anetaresuara ne BE me 1 janar te ketij viti, kane nisur misionet e vleresimit, por anetaresimi ne Shengen s'mund te nise pa kaluar 2 vjet.
- Britania e Madhe dhe Irlanda zbatojne disa dispozita, lidhur me bashkepunimin policor. Ato parashikojne lidhjen me versionin e modernizuar te rrjetit (SIS II), qe pritet te hyje ne fuqi ne fundit te vitit 2008, por nuk parashikojne heqjen e kontrolleve ne kufij dhe ruajne politikat e tyre ne dhenien e vizave.