Afganistani zgjedh qeverinë britanike
T enjten britanikt hedhin votat pr qeverin e re. Me nj angazhim t konsiderueshm ushtarak n Afganistan, zgjedhjet zhvillohen, ndrkoh q vazhdon t rritet numri i ushtarve britanik t vrar n luftime dhe ambiciet brthamore t Iranit mbeten nj tem e nxeht n rendin e dits. Deri tani rezultati i zgjedhjeve dukej mjaft i sigurt, por dalja n sken e nj kandidati t ri mund t ket ndikim n formn q do t marr politika e jashtme britanike n t ardhmen. Tre emra jan n listn e kandidatve pr Kryeministrin e ardhshm britanik. Fituesi do t drejtoj nj vend t angazhuar n luft. Britania ka rreth 10 mij trupa n Afganistan. Numri i t rnve po i afrohet 300-ve. Me gjith rnien e prkrahjes publike, t tria partit i prmbahen misionit. T vetdijshm se nj luft e kushtueshme n nj vend t largt nuk sht e mirpritur pr votuesit, Kryeministri aktual, Gordon Brown, kmbngul se trupat po luftojn pr t garantuar sigurin e Britanis. “Duhet ta themi qart se nuk mund t lejojm q terroristt t sigurojn territor n bot, t cilin ta prdorin si baz pr sulme kundr Britanis”. Por anketat tregojn se zgjedhjet e 6 majit do t sjellin ndryshim n udhheqje. Kjo ka t ngjar t detyroj qeverin e re t rishqyrtoj strategjin ndaj Afganistanit. Aleks Neil sht kreu i Programit pr Azin pran Institutit t Shrbimeve t Bashkuara Mbretrore: “Mendoj se do t ket nj analiz t re lidhur me qndrimin e Britanis ndaj Pakistanit dhe Afganistanit, por do t ngrihen edhe pyetje t rndsishme lidhur me t ardhmen e misioneve britanike n kto vende, q ndoshta i kaprcejn aftsit e saj”. Debatet n televizion, nj risi kjo pr politikn britanike, kan nxjerr n pozit eprsie n kt gar t fort, kandidatin e Liberal Demokratve, Nik Kleg. Pr Afganistanin, ai mbshtet iden e nj angazhimi t fuqishm me shtimin e burimeve, ose trheqje t plot e t menjhershme.
Nse Afganistani shihet si tema aktuale n politikn e jashtme, Irani sht sfida afatgjat. Gjat viteve t fundit Britania ka ashprsuar retorikn, duke e renditur Iranin me vende si Koreja e Veriut dhe duke e cilsuar si kundrshtar t mundshm brthamor.
Liberaldemokratt e zotit Kleg duan t reduktojn gradualisht arsenalin brthamor t Britanis, por rivalt e tij, prfshir Kryeministrin Brown, thon se kjo i drgon Teheranit mesazhin e gabuar. “Duhet t jemi realist pr rrezikun q na kanoset, nse kemi prball Koren e Veriut, Iranin dhe vende t tjera me arm brthamore dhe eliminojm arsenalet tona”, - shprehet Kryeministri aktual, Brown. “sht pr t’u uditur q thua “t jemi realist”. Hapi i rrezikshm do t ishte t shpenzonim shuma kolosale, q mund t mos i kemi, n nj sistem q pa diskutim nuk sht n t mirn ton n nj koh kur bota po ndryshon, kur ekspertt thon se ka krcnime t reja dhe alternativa t reja. Ti krkon t zhvillosh nj analiz, por po prpiqesh t eliminosh shtjen thelbsore t analizs”, - thot kandidati liberal-demokrat Kleg. “Mendova se nuk do t’i thosha kurr kto fjal, por jam dakord me Gordon Brown. Nuk mund ta shtysh pr m von kt vendim”, - shprehet kandidati i Partis Konservatore, David Cameron. Mirkuptimi mund t jet elsi i zgjidhjes pas votimeve t s enjtes. Nj fitore e ngusht mund t detyroj partin q fiton t hyj n koalicion. Por a do t donte nj qeveri koalicioni, me partner kryesor pacifistt e Liberaldemokrates, t ndryshonte politikn ndaj Iranit? Mohamed Kamali kryeson Fushatn kundr Veprimeve Ushtarake dhe Sanksioneve ndaj Iranit: “Pr sa i prket tems s Iranit n politikn e jashtme britanike, t tria partit po ndjekin politika t ndrhyrjes, q na uan n luftn n Irak, n Afganistan e vende t tjera. Mendoj se edhe Liberal Demokratt, megjithse shfaqen si m paqsor, po ndjekin n thelb t njjtat politika. Nga ana tjetr, ata shqetsohen se prball konservatorve apo rivalve t tjer, mund t duken m t dobt”. Tradicionalisht, Britania sht krenuar me faktin q, n arenn ndrkombtare mbante nj pesh m t madhe se i takonte madhsis s vendit apo popullats. Por aktualisht mbi vendin rndon barra e nj borxhi kombtar rekord.
Pavarsisht nga ideologjia apo bindjet e tij, udhheqsi i ardhshm britanik mund t ballafaqohet me faktin q ekonomia sht faktori vendimtar i politikave si t brendshme, edhe t jashtme.