Alarmi diabet 150 mije te prekur ne vend
15/11/2010Mjeket theksojne se perhapja e frikshme po shtohet edhe ne radhet e moshave te vogla
Shtohet ne menyre te frikshme perhapja e semundjes se diabetit edhe ne vendin tone. Mjeket deklarojne se fatkeqesisht kjo semundje e cila mbart komplikacione te renda shendetesore per pacientin nuk po haset me vetem te moshat e rritura sikur ndodhte disa vite me pare. Por ne mase edhe femijet e vegjel po rriskohen nga diabeti e nese nuk trajtohet sa me heret mund te coje deri ne pasoja fatale. Sipas te dhenave zyrtare rezulton se jane diagnostikuar me semundjen e diabetit rreth 40 mije persona te moshave te ndryshme ne vend. Por ne te vertete shifrat e te prekurve mendohet te jene disa here me e larta duke qene se pjesa dermuese e popullates e evidenton pranine e semundjes ne stade te renduara ku edhe trajtimi efikas behet gjithnje e me i veshtire. Specialistet endokrinologe dje ne Diten Boterore te Luftes Kunder Diabetit kane pohuar se nga depistimet e kryera 5 vitet e fundit prevalenca e diabetit te padiagnostikuar ka qene 3-4 per qind qe do te thote se ne realitet shifra e perafert e diabetikeve duhet te jete 120-150 mije te prekur. Duke qene se diabeti eshte nje semundje me zhvillim te ngadalte dhe shpesh te heshtur mjeket specialiste bejne apel per sensibilizimin dhe informimin e komunitetit ne kryerjen e vizitave te vazhdueshme te mjeku specialist per te trajtuar ne kohe semundjen. Nderkohe qe gjate dites se djeshme mjeket specialiste te QSUT-se kryen teste falas te matjes se glikemise e cila percakton nivelin e sheqerit ne gjak shifrat e se ciles percaktojne ne je i prekur apo rrezikon te prekesh.
Parandalimi
Diabeti klasifikohet si semundje qe e shoqeron pacientin gjate gjithe jetes. Por nese depistohet ne kohe dhe merr mjekimin e duhur nuk paraqet asnje lloj rrezikshmerie.
Diabeti ndahet ne dy grupe ai i tipit te pare qe eshte para moshes 40 vjec e qe do patjeter mjekim me insuline dhe ai pas 40 vjec qe mjekohet me diete ilace dhe ne raste te caktuara me insuline. Gjate viteve te fundit nga perdorimi i shumte i karbohidrateve apo brumerave qe vijne nga mosmbajtja e nje diete te rregullt ushqimore eshte ndryshuar dhe kufiri ndares ndermjet dy llojeve te diabetit apo percaktimeve qe i dallojne ato. Mund te kete shfaqje te diabetit ne mosha te reja qe jane te tipit te dyte nga dhjamosja. Por mund te kete edhe mbi 40 vjec qe eshte i tipit te pare e qe kerkon menjehere insuline.
Shfaqja e kesaj semundjeje eshte e ndryshme ne individe te ndryshem. Madje ne shume raste ajo mund te vije dhe pa simptoma. Si nder me te zakonshmet qe evidentojne pranine e diabetit percaktohen simptoma te tilla sic eshte rasti i shtimit te etjes te pacientet. Keshtu nje person qe vuan nga diabeti ka vazhdimisht etje. Kjo mund te shoqerohet dhe me shtim te sasise se urines. Nderkohe qe shenja te tjera dalluese jane shtimi ne mase i peshes trupore debulesa qe ndiejne keta paciente te prekur krijimi i nje gjendjeje te lodhur si dhe shfaqja e pagjumesise. Ne shume raste shoqerohet dhe me shfaqjen e infeksioneve te kategorive te ndryshme. Simptomat mund te mos shfaqen njekohesisht cka e ben me te veshtire evidentimin e kesaj semundjeje.
Grupet e rriskuara
Sipas ndarjeve te bera nga mjeket ne grupet e rriskuara per tu prekur nga kjo semundje klasifikohen personat obeze si dhe ata qe nuk merren me aktivitet sportiv. Jane personat me mbipeshe ose obezitet jane personat qe kane analize familjare me diabet. Femrat qe kane lindur femije me peshe mbi 4 kg ose qe kane pasur diabet gjate shtatzenise personat qe bejne jete sedentare pohohet nga mjeku endokrinolog. Megjithate me e frikshmja mbetet fakti qe ne nje te ardhme te afert nese nuk tregohet kujdesi i duhur shifra e te prekurve mund te pesoje rritje problematike.
Trajtimi i diabetit te femijet
Kurimi i rregullt krijon mundesine e jeteses se shendetshme
Pavaresisht ndjekjes se rregullt ne trajtimin e semundjes asnjehere nuk mund te pretendojme per sherimin e plote te semundjes ne masen 100 per qind. Kjo semundje e shoqeron gjate gjithe jetes pacientin qe e mbart. Megjithate duhet te dime qe ndjekja e rregullt e trajtimit strikt ashtu sic e percakton edhe mjeku eshte nje rruge shume e mire per te bere nje jetese te shendetshme dhe pa komplikacione. Kryesorja sot per sot eshte mjekimi dhe parandalimi i komplikacioneve qe jep kjo semundje ne organizem. Ne pergjithesi kur sheqeri eshte me teprice ne gjak shfaq simptoma te ndryshme si etje shtim oreksi shtim ne peshe nevoje per urinim te shpeshte lodhje te shpejte ulje te vemendjes dhe perqendrimit apo dhe dobesi te pergjithshme. Ndaj me te pare keto simptoma eshte e nevojshme qe te kerkohet menjehere ndihma e mjekut specialist.
Simptomat
Tharja e gojes
Konsumimi i shpeshte i ujit
Urinimi i shpeshte gjate nates
Renie e shpejte nga pesha
Sheqer i larte ne gjak
Aciditet dhe ere e keqe
Femija ndihet i pafuqishem
Shfaqen shenja te lodhjes
Dhimbje ne abdominale
Ne raste te caktuara edhe te vjella
Crregullim te vetedijes
Komplikacionet
Agravimi i semundjes demton te gjitha organet
Probleme me shikimin deri ne verbim
Demtime te veshkave nefropati
Demtime te eneve te gjakut
Crregullime te nervave
Probleme me melcine
Probleme me kembet gangrena
Semundje te ndryshme kardiovaskulare
Ndihmon ne shfaqjen e hipertensionit
Rrit rrezikun e shfaqjes se infarkteve
Shtim te ndjeshem te peshes
Shtohet ne menyre te frikshme perhapja e semundjes se diabetit edhe ne vendin tone. Mjeket deklarojne se fatkeqesisht kjo semundje e cila mbart komplikacione te renda shendetesore per pacientin nuk po haset me vetem te moshat e rritura sikur ndodhte disa vite me pare. Por ne mase edhe femijet e vegjel po rriskohen nga diabeti e nese nuk trajtohet sa me heret mund te coje deri ne pasoja fatale. Sipas te dhenave zyrtare rezulton se jane diagnostikuar me semundjen e diabetit rreth 40 mije persona te moshave te ndryshme ne vend. Por ne te vertete shifrat e te prekurve mendohet te jene disa here me e larta duke qene se pjesa dermuese e popullates e evidenton pranine e semundjes ne stade te renduara ku edhe trajtimi efikas behet gjithnje e me i veshtire. Specialistet endokrinologe dje ne Diten Boterore te Luftes Kunder Diabetit kane pohuar se nga depistimet e kryera 5 vitet e fundit prevalenca e diabetit te padiagnostikuar ka qene 3-4 per qind qe do te thote se ne realitet shifra e perafert e diabetikeve duhet te jete 120-150 mije te prekur. Duke qene se diabeti eshte nje semundje me zhvillim te ngadalte dhe shpesh te heshtur mjeket specialiste bejne apel per sensibilizimin dhe informimin e komunitetit ne kryerjen e vizitave te vazhdueshme te mjeku specialist per te trajtuar ne kohe semundjen. Nderkohe qe gjate dites se djeshme mjeket specialiste te QSUT-se kryen teste falas te matjes se glikemise e cila percakton nivelin e sheqerit ne gjak shifrat e se ciles percaktojne ne je i prekur apo rrezikon te prekesh.
Parandalimi
Diabeti klasifikohet si semundje qe e shoqeron pacientin gjate gjithe jetes. Por nese depistohet ne kohe dhe merr mjekimin e duhur nuk paraqet asnje lloj rrezikshmerie.
Diabeti ndahet ne dy grupe ai i tipit te pare qe eshte para moshes 40 vjec e qe do patjeter mjekim me insuline dhe ai pas 40 vjec qe mjekohet me diete ilace dhe ne raste te caktuara me insuline. Gjate viteve te fundit nga perdorimi i shumte i karbohidrateve apo brumerave qe vijne nga mosmbajtja e nje diete te rregullt ushqimore eshte ndryshuar dhe kufiri ndares ndermjet dy llojeve te diabetit apo percaktimeve qe i dallojne ato. Mund te kete shfaqje te diabetit ne mosha te reja qe jane te tipit te dyte nga dhjamosja. Por mund te kete edhe mbi 40 vjec qe eshte i tipit te pare e qe kerkon menjehere insuline.
Shfaqja e kesaj semundjeje eshte e ndryshme ne individe te ndryshem. Madje ne shume raste ajo mund te vije dhe pa simptoma. Si nder me te zakonshmet qe evidentojne pranine e diabetit percaktohen simptoma te tilla sic eshte rasti i shtimit te etjes te pacientet. Keshtu nje person qe vuan nga diabeti ka vazhdimisht etje. Kjo mund te shoqerohet dhe me shtim te sasise se urines. Nderkohe qe shenja te tjera dalluese jane shtimi ne mase i peshes trupore debulesa qe ndiejne keta paciente te prekur krijimi i nje gjendjeje te lodhur si dhe shfaqja e pagjumesise. Ne shume raste shoqerohet dhe me shfaqjen e infeksioneve te kategorive te ndryshme. Simptomat mund te mos shfaqen njekohesisht cka e ben me te veshtire evidentimin e kesaj semundjeje.
Grupet e rriskuara
Sipas ndarjeve te bera nga mjeket ne grupet e rriskuara per tu prekur nga kjo semundje klasifikohen personat obeze si dhe ata qe nuk merren me aktivitet sportiv. Jane personat me mbipeshe ose obezitet jane personat qe kane analize familjare me diabet. Femrat qe kane lindur femije me peshe mbi 4 kg ose qe kane pasur diabet gjate shtatzenise personat qe bejne jete sedentare pohohet nga mjeku endokrinolog. Megjithate me e frikshmja mbetet fakti qe ne nje te ardhme te afert nese nuk tregohet kujdesi i duhur shifra e te prekurve mund te pesoje rritje problematike.
Trajtimi i diabetit te femijet
Kurimi i rregullt krijon mundesine e jeteses se shendetshme
Pavaresisht ndjekjes se rregullt ne trajtimin e semundjes asnjehere nuk mund te pretendojme per sherimin e plote te semundjes ne masen 100 per qind. Kjo semundje e shoqeron gjate gjithe jetes pacientin qe e mbart. Megjithate duhet te dime qe ndjekja e rregullt e trajtimit strikt ashtu sic e percakton edhe mjeku eshte nje rruge shume e mire per te bere nje jetese te shendetshme dhe pa komplikacione. Kryesorja sot per sot eshte mjekimi dhe parandalimi i komplikacioneve qe jep kjo semundje ne organizem. Ne pergjithesi kur sheqeri eshte me teprice ne gjak shfaq simptoma te ndryshme si etje shtim oreksi shtim ne peshe nevoje per urinim te shpeshte lodhje te shpejte ulje te vemendjes dhe perqendrimit apo dhe dobesi te pergjithshme. Ndaj me te pare keto simptoma eshte e nevojshme qe te kerkohet menjehere ndihma e mjekut specialist.
Simptomat
Tharja e gojes
Konsumimi i shpeshte i ujit
Urinimi i shpeshte gjate nates
Renie e shpejte nga pesha
Sheqer i larte ne gjak
Aciditet dhe ere e keqe
Femija ndihet i pafuqishem
Shfaqen shenja te lodhjes
Dhimbje ne abdominale
Ne raste te caktuara edhe te vjella
Crregullim te vetedijes
Komplikacionet
Agravimi i semundjes demton te gjitha organet
Probleme me shikimin deri ne verbim
Demtime te veshkave nefropati
Demtime te eneve te gjakut
Crregullime te nervave
Probleme me melcine
Probleme me kembet gangrena
Semundje te ndryshme kardiovaskulare
Ndihmon ne shfaqjen e hipertensionit
Rrit rrezikun e shfaqjes se infarkteve
Shtim te ndjeshem te peshes