Amb. Christopher Dell: Kosova ka kaluar një provë të suksesshme me organizimin e zgjedhjeve
Ambasadori i Shteteve të
Bashkuara të Amerikës në Prishtinë, Christopher Dell i tha Zërit të Amerikës se
Kosova ka kaluar nëpër një provë të suksesshme të organizimit të zgjedhjeve.
Ambasadori Dell, e vlerësoi me rëndësi pjesëmarrjen e pjesëtarëve të
komunitetit serb në zgjedhjet për pushtetin komunal, ndërsa hodhi poshtë çdo
mundësi për ndarjen tokësore të Kosovës. Në intervistën dhënë korrespondenti
tonë në Prishtinë, Besim Abazi, ai tha se një mundësi e tillë do të ishte një
katastrofave për Kosovën dhe rajonin.
Zëri i Amerikës: Zoti Ambasador, Kosova është në përfundim të procesit
të zgjedhjeve për pushtetin lokal. A e ka kaluar ajo sprovën që kanë paraqitur për të këto zgjedhje?
Christopher Dell: Unë mendoj se kjo ka kaluar me sukses, do të thotë
vërtetë shumë mirë. Gjatë fundjavës pamë sprovën e fundit të suksesit të
institucioneve të këtushme, kur Komisioni i Ankesave vendosi për rivotime në
tri komuna. Mendoj se është shenjë shumë e mirë që një institucion i tillë i
pavarur është në gjendje të marrë një vendim të tillë dhe partitë politike ta
respektojnë atë. Në tërësi mendoj se kjo është një dëshmi e mirë e
institucioneve të shëndetshme këtu.
Zëri i Amerikës: A e dëmtojnë
këtë proces akuzat dhe kundër akuzat e shkëmbyera gjatë këtyre ditëve ndërmjet
partive politike?
Christopher Dell: Mendoj se duhet pritur që në emocionet e fushatës, kur
njerëzit kanë shpenzuar shumë kohë, përpjekje dhe para për të fituar dhe kanë
ndjenja të fuqishme për këto çështje, do të luftojnë me të gjitha mjetet që i
kanë në duar për të arritur fitoren. Dhe prandaj i kemi institucionet e
pavarura, roli i të cilave është që të jenë të drejta dhe objektive, që të
shohin se çfarë po ndodhë dhe të marrin vendime përfundimtare. Jam i inkurajuar
që e bënë këtë, morën vendime të guximshme dhe partitë politike po i
respektojnë. Në vend që të dëmtojnë Kosovën, mendoj se kjo është e mirë për
vendin.
Zëri i Amerikës: Ambasador, debatet para zgjedhjeve dhe pas tyre, kanë
nxitur diskutime rreth mundësisë së ndryshimit të koalicionit aktual qeverisës,
apo edhe të organizimit të zgjedhjeve të parakohshme për pushtetin qendror. Ju
si i shihni këto debate dhe a mund të ndodhin ndryshimet e tilla?
Christopher Dell: Në demokraci zgjedhjet janë akt përcaktues. Një gjë që
krijon ritmin e jetës politike. Ne sapo kemi kaluar nëpër një cikël zgjedhjesh.
është e natyrshme që në fund të një procesi të tillë, aktorët politikë,
rivlerësojnë fuqinë e tyre, pozicionin e tyre dhe interesin e tyre politike dhe
marrin vendime mbi këtë bazë. Kjo është tërësisht normale në një demokraci,
posaçërisht në sistemet parlamentare dhe unë mendoj se është shumë e
shëndetshme dhe e mirë për një vend që partitë politike të kalojnë nëpër
procesin e vlerësimit se ku ndodhen dhe çfarë do të bëjnë. Si rezultat keni një
qeveri që pasqyron raportin e forcave kombëtare. Unë mendoj se është e mundshme
që të ketë ndryshime në koalicion, por kjo është çështje e partive që të
vendosin për vete pasi të kenë vlerësuar se ku janë interesat e tyre.
Zëri i Amerikës: A është realisht funksional koalicioni aktual
qeverisës?
Christopher Dell: Mendoj se është funksional dhe po funksionon tash për
tash. Ai ka marrë vendime të rëndësishme gjatë javëve të fundit. Për shembull,
duke përcaktuar shkallën dhe natyrën e projektit të ri energjetik të Kosovës.
Ky është një vendim i madh që përfshinë një investim afatgjatë të qindra
miliona dollarëve që është me rëndësi thelbësore për të ardhmen e Kosovës. Kjo
qeveri e morri këtë vendim në përmbyllje të një procesi të gjatë disavjeçar.
Pra, po, koalicioni është i qëndrueshëm për aq sa partitë që e përbëjnë duan të
qëndrojnë së bashku. Kjo është çështje që duhet të vendoset prej tyre në dritën
e zgjedhjeve të sapo përfunduara dhe të asaj se ku e shohin të ardhmen e tyre
politike dhe të interesave të tyre.
Zëri i Amerikës: Nga pikëpamja juaj, a mund të kemi zgjedhje të
parakohshme vitin e ardhshëm?
Christopher Dell: Mendoj se zgjedhjet e parakohshme janë të mundshme, por
nuk më takon mua të gjykoj. Partitë politike duhet të vendosin nëse duan të
vazhdojnë me marrëveshjet aktuale, apo të shkojnë në zgjedhje të parakohshme.
Qartazi ka trysni për dhe kundër kësaj dhe ky është një vendim që duhet të
marrin.
Zëri i Amerikës: Zoti Ambasador. Zgjedhjet nuk patën sukses në veriun e
Kosovës, ndërsa në pjesën tjetër të saj pati një pjesëmarrje të konsiderueshme
të pjesëtarëve të komunitetit serb. A po përvijohet nëpërmjet kësaj mënyre të
votimit edhe ajo që është vlerësuar si synim për ndarjen e veriut të Kosovës?
Christopher Dell: Ndarja e Kosovës nuk është në rend dite. Ndonëse ka
interesa të qartë në kryeqytete tjera të rajonit që do të donin ta shihnin një
gjë të tillë, kjo do të ishte katastrofë e tmerrshme për Kosovën dhe për
rajonin. Nëse tërhiqni perin e mëngës, atëherë e tërë mënga do të shthuret. Dhe
ky është rreziku me të cilin përballemi kur njerëzit flasin për ndarjen. Ajo që
mendoj se është krahasim i qëndrueshëm për të bërë ndërmjet veriut dhe jugut,
është se serbët që jetojnë në jug të lumit Ibër e kanë parë qartazi se është në
interesin e tyre të marrin pjesë në këtë ndërmarrje tunduese për të ndërtuar
vendin dhe për të forcuar institucionet e tij. Ata e kanë parë se ku është
interesi i tyre dhe kanë vendosur që të marrin kontrollin mbi jetën e tyre
nëpërmjet qeverisjes lokale. Mendoj se kushërinjtë e tyre në veri do të ndjekin
këtë me kujdes dhe do të shohin ndryshimet e mëdha në cilësinë e jetës së
serbëve në enklavat jugore, nëpërmjet shtimit të rolit të tyre më të madh në
qeverisjen komunale, duke ndihmuar krijimin e vendeve të punës, mundësive të
reja për kujdes shëndetësor. Nuk mendoj se kjo porosi do të tretet tek serbët
që jetojnë në veri të lumit Ibër.
Zëri i Amerikës: A besoni që zgjedhjet në veriun e Mitrovicës do të mund
të mbahen me kohë, siç është parashikuar, pas gjashtë muajsh?
Christopher Dell: Mendoj se po. Kjo do të kërkojë shumë punë që nga tash
e deri në kohën e paraparë kah mesi i muajit maj. Hapi i parë është krijimi i ekipit
përgatitor komunal në Mitrovicën veriore. Ne po flasim për zgjedhjet në
Mitrovicë dhe në Partesh, pra për dy komuna. Parteshi, sigurisht do të jetë
gati, ndërsa Mitrovica veriore do të kërkoj shumë punë, por jam i bindur se do
të bëhet.
Zëri i Amerikës: Ambasador, Kosova po mbush dy vjet që kur është bërë e
pavarur. Ndonëse është vlerësuar se ajo ka krijuar një qëndrueshmëri politike,
megjithatë ende ka sfida të hapura, siç është vendosja e sundimit të ligjit,
luftës kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit. Sa janë shqetësuese këto
çështje?
Christopher Dell: Mendoj se Kosova duhet të jetë dhe është krenare për të
arriturat e saj për vetëm dy vjet. Ajo ka kaluar një rrugë mjaft të gjatë. Mos
ta harrojmë, kur flasim për problemet që janë shumë se njerëzit e këtij vendi
duhet të jenë krenar dhe duhet të përgëzojnë veten. Disa gjëra që i përmendët
janë gjithsesi sfida të mëdha. Gjatë vitit të ardhshëm kemi disa gjëra me të
cilat duhet të merremi. Ju i përmendët korrupsionin dhe krimin e organizuar.
Unë i vë të gjitha këto në kategorinë e sundimit të ligjit. Forcimi i sundimit
të ligjit në këtë vend është thelbësore për të forcuar themelet e demokracisë
këtu dhe kjo duhet të jetë pjesë e rëndësishme e agjendës sonë për vitin 2010.
Ta zëmë, çështja e energjisë. Ndonëse qeveria ka marrë vendime për
termocentralin e ri, tash kemi shumë punë teknike për të pasur një proces të
suksesshëm të konkurrencës dhe tenderimit. Mendoj se kjo është përparësi
kryesore për vitin që po vjen. Do të ketë apo nuk do të ketë zgjedhje,
sigurisht që do të jetë një sfidë. I përmendëm zgjedhjet në veri dhe në Partesh
që do të jenë në rend dite. Pra, është bëtë shumë dhe ka mbetur shumë për të
bërë. Qytetarët e Kosovës po fitojnë përvojë dhe aftësi për të qeverisur dhe
ndonëse ka sfida ato nuk janë të paarritshme dhe unë jam i bindur se kur të
shohim prapa pas një viti do të mund të themi se viti 2010 ishte një vit tjetër
i suksesshëm, në mos më i suksesshmi për Kosovën.
Zëri i Amerikës: Ambasador, kohëve të fundit kemi pasur disa paraqitje
ku flitet për përfshirje të strukturave politike në veprime kriminale. A po e
dëmtojnë Kosovën këto zhvillime? Po flasim për rastin Bllaca...
Christopher Dell: Nuk dua të paragjykoj. T'i lëmë institucionet,
prokurorët, policinë dhe gjykatat ta bëjnë punën e tyre. Mendoj se kjo është
një sprovë për institucionet e Kosovës që duhet të përballen me këtë dhe jam i
sigurt se ato do ta bëjnë këtë. Në vend se ta dëmtojnë vendin, këto gjëra do të
dëshmojnë se vendi është i aftë të kujdeset për veten, të gjykojë dhe vlerësojë
atë që është e drejtë dhe gabim. Dhe kjo është një gjë e shëndetshme për një
shoqëri.
Zëri i Amerikës: Kosova është njohur nga 64 vende të botës. A i është i
kënaqshëm ky numër dhe çfarë mund të bëjë Prishtinë për të shtuar ritmin e
njohjeve?
Christopher Dell: Mendoj se është numër i mirë. Ai paraqet përparim të
madh për vetëm dy vjet, por sigurisht do të dëshironim që më shumë vende të
njihnin Kosovën. Sigurisht do të donim që të gjitha vendet e botës të njohin
Kosovën, ta njohin të drejtën e qytetarëve të Kosovën për të përcaktuar të
ardhmen e tyre dhe për të respektuar vendimin e tyre. Mendoj se mund të bëhet
më shumë por është e vështirë. Miqtë dhe partnerët e Kosovës si Shtetet e
Bashkuara po bëjnë gjithë çfarë e mundur për të siguruar më shumë njohje dhe jam
i bindur se do të shohim njohje të tjera në fillim të vitit të ri. Sigurisht,
sapo Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë të marrë një vendim, do të shohim një
zhbllokim të njohjeve.
Zëri i Amerikës: Dhe cili do të jetë roli i Shteteve të Bashkuara në
këtë proces? Christopher
Dell:
Shtetet e Bashkuara janë qartazi miq të Kosovës. Kjo nuk është befasi për
askënd. Ne e mbështesim Kosovën nëpërmjet diplomacisë sonë. Sa herë që Kosova
kërkon njohje nga ndonjë vend, ne natyrisht flasim, e mbështesim dhe inkurajojmë
qeveritë që të përgjigjen pozitivisht. //iç//