Ardhja ne Shqiperi nje zbulim i mrekullueshem
Ky artikull eshte nje pershkrim i pershtypjeve te mia te para per vendin qe tani eshte shtepia ime e re. Ai do te pasohet me te tjere si nje komunikim i permuajshem ku do te doja te flisja mbi prioritetet specifike publike te vendi dhe si mund te ndihmoje Banka Boterore per trajtimin e tyre.
Ardhja ne Shqiperi ka qene nje zbulim i mrekullueshem. Ky vend ballkanik me nje histori magjepsese dhe trashegimi te pasur kulturore mbetet nje mister per shume njerez tej fqinjeve tuaj te afert. Hapi i transformimit ekonomik dhe shoqeroral pergjate dy dekadave te fundit ka qene kaq i madh sa perceptimet globale mbeten ende pas. Nje udhetim i nisur si nje vend shume i varfer ne fillim te viteve lsquo90 drejt nje ekonomie me te ardhura mesatare status qe Shqiperia e fitoi kete vere eshte i mahnitshem. Ndersa bota po ndjek me interes ngritjen e BRIC-ut te fuqishem Brazil Rusia India Kina brick ndashang. tulle rritja ekonomike e Shqiperise ka qene mesatarisht me e madhe se rritja e ketyre vendeve me perjashtim te Kines. Shoqata per Zhvillim Nderkombetar IDA dege e Bankes Boterore qe jep kredi te buta per vendet me te varfra nga e cila Shqiperia doli ne 2008 e konsideron ate si nje histori suksesi. Me ka qelluar te punoj gjate periudhave te ndryshme ne te gjitha vendet BRIC dhe kjo eksperience me ka lejuar ti vleresoj me mire arritjet e Shqiperise. Emetimi i Eurobondit te pare muajin e shkuar konfirmon se vendi po leviz drejt nje niveli tjeter.
Po ashtu i mahnitshem dhe ndoshta i paprecedente eshte udhetimi nga nje prej vendeve me te izoluara ne bote drejt nje vendi qe shume shpejt do te udhetoje pa viza ne Europe dhe ndodhet ne rrugen e hyrjes ne BE. Mes arritjeve te tjera por jo aq te njohura nderkombetarisht jane parandalimi i krimit te dhunshem dhe sigurimi i rendit publik. Rruget e Tiranes jane me te sigurta se ato te Moskes qyteti im i lindjes dhe Uashington DC ku kam punuar dhe jetuar ne 18 vitet e fundit madje miqte e mi nga te dyja keto qytete iu pergjigjen fteses sime per te me vizituar ketu me dyshime mbi sigurine e tyre ketu Ti tregojme botes historine e transformimit te Shqiperise duke e ndihmuar keshtu kete vend te permiresoje imazhin nderkombetar dhe lejuar vendet me pak te zhvilluara te mesojne nga eksperienca e tij eshte nje nga fushat ku une do te doja ta shihja Banken Boterore te bente me shume.
Pas vetem pak javesh ne kete vend me ka bere pershtypje intensiteti i debatit intelektual per drejtimet e ardhshme nga reformat ne arsim e shendetesi te decentralizimi i prioriteteve kryesore te rritjes ekonomike te paskrizes. Jane ndermarre disa iniciativa dhe reforma gjitheperfshirese si p.sh. ne arsimin e larte ku Banka Boterore se bashku me partnere te tjere po mbeshtet perpjekjet e qeverise. Eumlshte koha e duhur. Ne boten e paskrizes me pole te shumta te rritjes dhe konkurrences recetat per sukses jane bere me te veshtira. Per Shqiperine ka rastisur me kalimin ne nje vend me te ardhura mesatare te larta fakt qe kerkon nje strategji me te sofistikuar per rritjen. Nje strategji qe do te krijoje themelin per nje konkurrueshmeri afatgjate dhe te qendrueshme ndersa vazhdon beteja per zhdukjen e varferise se mbetur. Nje strategji qe do te shmangte rrezikun kryesor te suksesit vetebesimin e tepruar dhe nenvleresimin e sfidave te ardhshme. Institucione te forta demokratike nje shoqeri civile aktive dhe debat i hapur jane shume te rendesishem per ta zbutur kete rrezik. Banka Boterore do te vazhdoje te kontribuoje ne debate dhe kerkimin e zgjidhjeve te zhvillimit si dhe ne zbatimin e tyre permes financimit ndikimit dhe forces se argumentit per politika ekonomike asistences teknike dhe punes kerkimore. Raporti yne me i fundit Axhenda e re e rritjes do te publikohet ne javet qe vijne.
E rendesishme te thuhet se lufta ndaj varferise nuk ka mbaruar sikurse edhe vizita ime ne disa komuna ne Qarkun e Kukesit e tregoi dhimbshem kete. Keto komuna mbeshteten nga Projekti i Zhvillimit te Burimeve Natyrore qe bashkefinancohet nga banka. Permiresimi qe ka sjelle dhe deshmon ky projekt jane shpresedhenese. Megjithese jo ne nje numer te madh dhe ne renie ka ende fshatra ne Shqiperine rurale ku njerezit jetojne pa aksesin e duhur ne rrjetin e ujesjellesndashkanalizimeve ushqyerjet dhe sherbimeve sociale dhe mundesive per femijet e tyre. Ne qender te punes se Bankes Boterore per kete vit do te jete ndihma per nje targetim me te mire te te sherbimeve sociale dhe permiresimi i sistemit te ujesjelles-kanalizimeve per popullsine ne zonat urbane dhe rurale. Po keshtu mundesi per te papunet vecanerisht te rinjte per te realizuar talentin dhe potencialin e tyre ne vendin e tyre sepse perfitimet e dyanshme jane nje ceshtje per tu zgjidhur edhe ne qytetet e zhvilluara. Ja perse ne po punojme edhe me bashkite e Tiranes dhe Durresit per te ndihmuar te rinjte te permiresojne aftesite e tyre dhe gjejne vende pune.
Ndersa nevojat dhe sfidat jane te shumta shenjat e progresit dhe momentit te duhur jane kudo. Kam shume per te mesuar dhe vleresuar per Shqiperine por tashme e di me siguri se eshte nje privilegj i vecante te punoj ketu dhe te kontribuoj ne zhvillimin e vendit ne kete periudhe. Do te bej me te miren
Autorja eshte menaxherja e re per vendin ne Zyren e Bankes Boterore ne Tirane
Per komente dhe pyetje kontaktoni Ana Gjokutaj Marredheniet me Publikun e-mail agjokutajworldbank.org