Azemi dhe ideali i tij per demokracine

Edhe pse ai eshte permendur e permendet shpesh edhe pse per te eshte shkruar shume cdonjeri prej nesh i madh apo i vogel ne moshe e pozite burre apo grua studente e profesore e ndien per detyrim te shprehe mendimet e tij per vlerat te pazevendesueshme te Azem Hajdarit kur di meson e njihet me punen dhe vepren e Azemit ne luften titanike per te fshire nga faqja e dheut te keqen e madhe te globit komunizmin qe ne vendin tone mbizoteroi per 50 vjet dhe na u be si burri i nenes ku ngrysi e gdhiu ai ishte ne cdo vater. Megjithate sa here te flasesh e te shkruash per te borxhi mbetet tek ne jo vetem se ai predikoi dhe punoi per demokracine qe ne sot perjetojme por edhe per faktin se ai iku per te qene gjithmone prane nesh per te na thene se ideali eshte gjithcka te tjerat vertiten rreth tij.

Komunizmin kete fare te keqe grami ndoshta e kemi urryer te gjithe ata qe vertet nuk e kane dashur dhe e kemi luftuar me menyra te ndryshme pa dale asnjehere ne shesh te burrave perjashto ata qe u denuan per bindjet e tyre antikomuniste por Azem Hajdari doli si nje vigan i historise dhe u perball drejtperdrejt me diktaturen me te eger ne Evrope. Nuk eshte rastesi kjo dalje e tij ne kete beteje te ashper per jete a vdekje por nje asimilim i pjekurise se tij politike e gershetuar me bindjet atdhedashese kombetare Shqiperi-Kosove qe per Azemin ishin nje e pandare dhe guximin si nje motiv i treves veriore ne te cilen ai lindi u rrit dhe u burrerua si nje baba e bashkeshort i mire. Nuk eshte rastesi qe nje njeri i thjeshte i lindur e i rritur ne Tropoje vjen dhe studion pikerisht ne ato Shkenca Filozofike ketu ne Tirane ku me shume sesa ne cdo shkence flitet per politiken lirine dhe demokracine e luften e madhe te njerezimit ne shekuj per krijimin e shteteve. Te mos harrojme nje fakt te rendesishem qe vitet 1989 1990 e deshen fort Azemin sepse ata aty gjeten njeri-tjetrin dhe u shkrine ne valen e madhe te luftes per Liri e Demokraci. Mirepo merita e tij qendron jo thjesht ne kete fakt pasi kjo gjendje ishte dhe per te tjeret por Azemi diti te dilte ne krye si nje lider krejt ne menyre te natyrshme dhe shume shpejt ai u be pjese e te gjitheve. Per shume njerez ky person jo vetem nuk shihej me syrin e nje intelektuali per vete formimin qe ai kishte si student krahina nga e cila vinte e mosha 27-vjecare e tij por nga disa rrethe te ndryshme shoqerore shikohej e trajtohej si armik ndersa per disa te tjere shihej me xhelozi sidomos kjo ne radhet e studenteve ku aderonin edhe shume bij dhe bija nga Tirana te shtresave qe jetonin jashte dhe brenda Bllokut. Por situata ne vazhdim vertetoi se Azemi te parin kishte idealin ndaj ai u zgjodh e zgjodhi veten ne krye te levizjes studentore qe me pas do te shenonte krijimin e Partise Demokratike per tu bere me pas kryetari nismetar i Partise Demokratike. Ky ishte fillimi i mire i nje pune te veshtire. Ai bashke me shoke te tjere u be pjese e hartimit te programit te Partise Demokratike program i cili me vone do ta sillte PD-ne ne pushtet. Por fillimisht kerkohej fushata e njohjes se PD-se e per kete Azemi ishte ne krye te mitingjeve pothuajse i pranishem ne cdo cep te Shqiperise. Nuk ishin te rralle ata njerez qe thoshin Ku e gjen kete kurajo e guxim ky njeri qe flet kaq hapur pa iu dridhur qerpiku Te mos harrojme se jemi ne ato momente kur gjarpri i kuq perpelitej dhe ne cdo moment ishte gati te derdhte helmin per te vrare shpirtin e ketyre njerezve qe vraponin drejt lirise. Por zeri i tij i forte mendimi i tij bindes natyra e tij burrerore dhe rebele bente per vete masat e gjera te njerezve qe sa vinin e shtoheshin nga njera dite ne tjetren e nderkaq shpresa per fitoren e mirepritur rritej nga casti ne cast. Kemi qene te pranishem ne takimin e bere ne qytetin e Peqinit kur ai bashke me Arben Imamin folen ne nje podium te improvizuar ne nje rimorkio te nje skode. Nuk e di se si shume shpejt kur ai foli per diktatorin Enver Hoxha turma shpertheu ne rezonance me zerin e tij me shprehjen Enver-Hitler buke misri me sheqer. Habiteshim me pamjen e portretit te tij nga njera ane dukej sikur kerkonte ti thoshte diktatures Une jam ketu eja me merr ndersa nga ana tjeter i jepte kurajo popullit qe e degjonte duke u garantuar atyre sigurine qe ky regjim tashme kaloi ndaj bashke do ta permbysim. E nuk do te harrojme kurre castin kur ai bashke me Arben Imamin pas mitingut u ftuan ne shtepine e Gud Krujes tete niperit e mbesat e te cilit iu bashkuan idealit te Azemit ku ai foli perseri po me ate ton po me ate entuziAzem per lirine e demokracine sikur te ishte perpara popullit dhe sapo kishte filluar dialogun me te. Ndonjerit qe lexon kete shkrim nuk i ben pershtypje ky fakt por sinqerisht ju themi se kushdo qe te ishte i pranishem ne ato momente jo vetem do te habitej por do te harronte edhe veten e do te behej njesh me zerin guximin sigurine e vellazerine e Azem Hajdarit.

Ne te gjitha mitingjet edhe pse te censuruara nga shtypi e media televizive e kohes spikaste figura e heroit Azem Hajdari ne balle te levizjes bashke me shoket e tij por qe me shume rrethohej nga populli i cili e priste dhe e percillte Azemin me lotet e fitores ne sy. Ndaj ai u cilesua si i kudondodhuri me nje axhende te ngjeshur takimesh qe vetem ai mund ta perballonte.

Dhe nuk vonoi zhvillimi i zgjedhjeve te dates 31 mars kur Azemi zgjidhet me voten e lire deputet i Partise Demokratike ne qytetin e Shkodres. Mirepo sic treguan edhe ngjarjet me vone populli shqiptar ne 22 mars te vitit 1992 korrigjoi vetveten duke votuar blu ne te gjithe vendin duke bere ne kete menyre permbysjen e madhe e duke sjelle ne atdhe diten e bardhe diten e agimit te lirise e te demokracise. Dhe ne keto momente Azemi rizgjidhet perseri me voten e lire deputet i PD per qytetin e Shijakut e per te vazhduar me tej jeten parlamentare edhe si deputet i Bulqizes e i vendit te tij te lindjes Tropojes. Eumlshte i vertete fakti se Azemi nuk kerkoi asnjehere pushtet nuk u be asnjehere pjese e ndonje kabineti qeveritar dhe kjo per nje arsye te vetme se ai per vete natyren e vet nuk luftoi per pushtet privat po per shtet ligjor. Prandaj dhe detyrat qe ai merrte si deputet e nenkryetar i PD-se si kryetar i Komisionit kuvendor per Rendin Publik e SHIK-un ne 1992-1996 si kryetar i Sindikatave te Pavarura ne vitin 1996 e per te vijuar ne vitin 1997 si kryetar i Komisionit kuvendor per Mbrojtjen Kombetare duke mos lene mbas dore dashurine per sportin si president i klubit Vllaznia ne vitet 1995-1998 dhe artin si president i Federates Shqiptare te Arteve Marciale ishin detyra me shume sesa pushtet se vinin ne sherbim te ngritjes se institucioneve te vendit. Eumlshte folur shume per vitin e mbrapshte 1997 revolucionin e kuq qe shkaterroi te gjitha institucionet e qe perfundoi me rikthimin e PS-se ne pushtet me forcen e dhunes duke mos harruar aleancen e saj me grupet terroriste brenda dhe jashte vendit qe me kalimin e viteve koha do ti nxirrte te zbuluar ne sy te mbare vendit tone dhe botes si politikane ordinere dhe si kriminele te paguar. Pikerisht gjate kesaj kohe figura e Azemit rishfaqet me e madhe se me pare ku lufta dhe puna e tij u ngrit ne piedestal jo thjesht per te rrezuar qeverine Nano por ne interes te ceshtjes kombetare ku ne epiqender ishte Kosova dhe lufta e saj per pavaresi. Nuk na hiqen nga syte nuk na zhduken nga kujtesa fjalimet e Azem Hajdarit ne cdo cep te vendit por mbi te gjitha ato ne Parlament ku dhe sot na bucasin veshet kur paralajmeronte Duart e Azem Hajdarit ja ku jane ketu ne Parlament per Parlamentin e ardhur pas vitit 1997 dhe vazhdon me tej Une do te shkoj ne cdo cep te Shqiperise e do ti kerkoj popullit permbysjen e kesaj qeverie dhe shperndarjen e ketij parlamenti makbethian duke perfunduar me fjalet Une ketu jam ne Shqiperi per te mbrojtur lirine dhe idealin tim per demokracine dhe fjalen e lire. Mirepo nuk do te vononte shume kur dora vrastare e antikombit goditi Azem Hajdarin ne daten 12 shtator te vitit 1998 ne shtepine e tij te madhe te demokracise. Ai u vra per te mos vdekur sepse Azemi u shnderrua nga legjende e gjalle ne legjende i vdekur sic dhe e ka cilesuar ate Agim Doci ne shkrimet e tij. Dhe nuk do te vonojne shkrimet kenget qe vete ne i prodhuam. Ne cdo moment gjate cdo takimi te dr. Berishes dhe njerezve te tjere te PD-se shprehja Azem ti je gjalle u kthye ne lajtmotiv per te gjithe popullin ndersa per kundershtaret e tij kjo shprehje ngjallte frike pasi edhe pse ai nuk ishte ideali i tij dhe populli qe e perkrahte ate ishte aty ndaj ata dridheshin si gjethe plepi.

Vleresimet qe i jane bere Azemit si Pishtar i Demokracise Urdhri Nderi i Kombit me 2002 Medalja e Arte e Lidhjes se Prizrenit ne 2003 dorezimi i Urdhrit Gjergj Kastrioti Skenderbeu dhene nga Presidenti i Republikes jane nje shpagim i luftes punes dhe vepres se madhe te heroit tone per liri dhe demokraci kombetare. Por kjo nuk do te thote se ne nuk ndihemi borxhlinj ndaj tij. Secili nga ne duhet qe me cdo menyre permes ligjit te kerkoje qe vrasja e Azem Hajdarit te zbardhet duke dale cdo gje ne shesh ku secila pjese e ketij atentati politik ndaj ketij deputeti hero te marre ate qe i takon.

Ne shkruajme per ate qe dime ne tregojme per ate qe kemi shikuar e shikojme ne shprehemi per ate qe ndiejme por mbi te gjitha ne themi te verteten per kete shqiptar qe me te drejte emri i tij u perjetesua me demokracine dhe vrasja e tij me te drejte u cilesua nga dr. Berisha si vrasja e shekullit. Lum ai qe perkushtohet ne permbushje te idealit te tij per lirine e demokracine si shprehje te natyralizmit njerezor ne mbare globin.