BSH të shpjegojë pse shqiptarët paguajnë 3-fishin e kredive

Raporti i BSH-së: Në 2009-n mesatarja dhe interesat e kredive afro 14%

Bankat e nivelit t dyt gjat vitit 2009 si pasoj e efekteve kriz, t kushtzuara nga gjendja e likuiditetit, ndrmorn masa shtrnguese nga dhnia e kredis, por njkohsisht si mas mbrojtse prdorn dhe rritjen e interesit t kredis. Q bankat e nivelit t dyt gjat vitit 2009 patn tendenc dhe rritn interesat e kredive, si n lek dhe n euro, nj fakt i till pranohet publikisht nga Banka e Shqipris, madje ajo sht dokumentuar n raportin vjetor t vitit 2009, t cilin Guvernatori i Banks s Shqipris, Ardian Fullani, e paraqiti pak dit m par para deputetve t Komisionit t Ekonomis dhe Financave. N kt takim Fullani pranoi se me gjith prpjekjet e BSH-s, duke ulur normn baz t interesit pr lekun, kjo mas nuk u reflektua shum ose aspak nga bankat e nivelit t dyt n uljen e interesit pr kredit. N raportin e BSH-s pr vitin 2009, thuhet se viti q lam pas, sht karakterizuar nga nj luhatshmri e lart e normave mesatare t interesit pr kredit n lek dhe prirje rritse pr kreditimin n euro. sht raporti i Banks s Shqipris q bn publik faktin q gjat vitit 2009, interesi i ponderuar pr kredit n lek shnon 1.59 pr qind pra afro 14% nga 12.85 q ka qen n vitin 2008. Si shihet, masat lehtsuese t marra nga Banka e Shqipris nuk u reflektuan nga bankat e nivelit t dyt. Gjat vitit 2009 BSH materializoi politikn e saj n dy ulje me nga 0.5 pik prqindjeje t norms baz t interesit, n muajt janar dhe tetor 2009, t cilat e solln normn baz t interesit n nivelin 5.25 pr qind, si dhe n injektimin e vazhdueshm t likuiditetit t krkuar nga tregu dhe nga ekonomia. Por vet kreu i Banks s Shqipris, Ardian Fullani, pranoi n Komisionin e Ekonomis, kur paraqiti raportin vjetor t 2009-s: “Kto lvizje nuk u prcolln t plota n sasi dhe t shpejta n koh n normat e interesit t kredive dhe t depozitave bankare. Ashtu si dhe n t gjitha vendet e tjera, rritja e primit t likuiditetit, shtimi i pasiguris n prgjithsi dhe prkeqsimi i rezultateve financiare t sistemit bankar ishin faktor amortizues t masave lehtsuese t autoritetit monetar. Megjithat, politika jon monetare dhe operacionet tona n tregun ndrbankar arritn me sukses t shmangnin nj kontraktim t dmshm t bilanceve t bankave, nj eksperienc e hidhur kjo e shum vendeve n zhvillim”.

Por nj shqetsim tjetr q prcjell raporti i vitit q kaloi, sht rritja e kredive me probleme. Sipas raportit t BSH-s, treguesi i cilsis s portofolit t kredis, i shprehur si “kredi me probleme ndaj teprics totale t kredive” u rrit n 10.48 pr qind n fund t vitit, nga 6.64 pr qind n fundin e vitit 2008. Shumica e bankave t nivelit t dyt n Shqipri jan me kapital t huaj dhe disa prej tyre banka mma i kan n vendin fqinj, Greqi, ku kriza ekonomike sht shtrir n t gjith sektort. Bankat greke n vend kan dhe ato interesa shum t larta pr kredit q u japin shqiptarve, duke i detyruar t paguajn ndoshta dhe krizn q ato po kalojn. Nga shtypi grek msohet se bankat greke i kan krkuar qeveris nj hua afro 4 miliard lek, pr t garantuar likuiditetin n sistemin bankar, q t mos krcnohet nga kriza. Ndrkaq, bankat greke, dhe jo vetm ato, por dhe ato me kapital italian, austriak, bullgar etj. jan ato q po ngarkojn gjithnj e m shum kredimarrsin shqiptar. Por ajo q presin nga Banka e Shqipris t gjith shqiptart q kan marr kredi n bankat e nivelit t dyt n vend, sht q ky institucion t shpjegoj pse kredimarrsi shqiptar paguan kredin m shtrenjt se t gjith konsumatort e tjer n rajon apo dhe n Evrop. Pse pr nj kredi q merr nj qytetar pr t bler nj shtpi, duhet t punoj gjith jetn e tij pr t’u kthyer bankave t nivelit t dyt vlern e m shum se dy shtpive?