Borxhi i Shqipërisë, ja vendet që duhet tu kthejmë paratë
Detyrimet/Vendi ynë ka një borxh total prej 687 miliardë lekësh. Kujt dhe pse i kemi marrë këto para në 20 vite
N rreth 20 vjet Shqipria ka marr hua pr projekte me rndsi strategjike dhe ekonomike. Huamarrja ka qen e nevojshme pr projekte infrastrukturore, mbshtetje ekonomike t shtesave n nevoj, ndrtimin e ujsjellsve, rehabilitimin e shkollave etj. Tani pas 20 vitesh Shqipria ka nj borxh total prej 687 miliard leksh, detyrim ky q iu duhet kthyer shteteve, bankave ndrkombtare q qeveria ia ka marr gjat ksaj periudhe. Shlyerja e borxhit sht e shtrir n vite dhe do vit ka t prcaktuar deficitin buxhetor q duhet mbuluar nga qeveria. Kshtu pr vitin 2010, deficiti buxhetor sht 49.7 miliard lek. Borxhi q ka shtrirjen m t madhe n koh sht ai i vitit 2042. Banka Botrore, IDA, OPEK, Itali, Gjermani, Kuvajt, Greqi, Japoni jan disa nga institucionet shtetrore dhe vendet q Shqipria iu ka marr kredi. Pr t dhn me saktsi vlerat e ktyre kredive q Shqipri ka marr pr projekte t ndryshme, po botojm tabeln me gjith projektet, kredit e marra, vlern dhe vendet apo organizatat financiare q duhet t’u kthehet ky borxh.
N fund t vitit 2009, stoku i borxhit publik arriti n 59.68%. Sipas specialistve t Ministris s Financave, stoku i borxhit publik dhe rrjedhimisht dhe raporti i borxhit publik nga GDP-ja, psoi nj rritje gjat vitit 2009, por kjo ndodhi sepse qeveria ndrmori implementimin e nj numri t madh projektesh kryesisht infrastrukturore dhe nj pjes e mir e tyre u financua prve mnyrave t tjera edhe me an t borxhit publik. Po kshtu ndikim pati edhe zhvlersimi i lekut, ku rreth 2% e raportit me GDP-n i dedikohet pikrisht zhvlersimit t lekut gjat vitit 2009. Specialistt e financave thon se ky borxh prej afro 60%, i cili konsiderohet i lart dhe q n vler monetare sht 687 miliard lek sht krijuar gjat 20-vjearit t fundit, duke nisur nga viti 1991. Sipas statistikave t Ministris s Financave, n vitet 2000-2003 stoku i borxhit ka arritur n 63%-64%. Borxhi publik n 60% t portofolit apo 36% ndaj GDP-s, sht borxh t brendshm (bono thesari dhe obligacione t emetuara nga Banka e Shqipris n emr t Ministris s Financave), kurse 40% e borxhit sht borxh i huaj (ku mbi 75 pr qind e pjess s vet borxhit t huaj sht n terma shum koncensionale, pra jan terma ripagimi apo me maturitet shum t lart mbi 11 vjet dhe norma interesi q variojn nga 1 deri n katr pr qind). Deficiti total pr vitin 2010 sht 49.7 miliard lek. Qeveria po e financon kt borxh kryesisht me huamarrje t brendshme, ndrkoh q sht n pritje t emetimit t eurobonit, nj pjes e t cilit do t prdoret pr t ulur deficitin.