Buxheti, shtohen fondet për pronarët e të përndjekurit
Fabiola Çela
Në buxhetin e ndryshuar që do të zbatohet për pjesën e mbetur të vitit 2009, financat i kanë kaluar respektivisht nga 13 milionë dollarë më shumë fondit për ish të përndjekurit dhe ish-pronarët. Ndryshimi, që mori miratimin dje në mbledhjen e parë të Komisionit të Ekonomisë në Kuvend, duhet të zbatohet brenda këtij viti. Gazeta boton të plotë ndryshimet e bëra për të gjitha zërat e buxhetit të dytë të këtij viti. Ky buxhet, sipas ligjit, duhet të zbatohet, pra të shpenzohet deri më 31 dhjetor të këtij viti. Por edhe pse në pamje të parë, duket se buxheti është treguar bujar me shtresat e persekutuara, sërish ai qëndron deficitar ndaj premtimeve të vetë qeverisë.
Ndryshimet
Në buxhetin e ri të rishikuar nga financat, në zërin e shpenzimeve për dëmshpërblimin e të përndjekurve politikë dhe ish-pronarëve, janë shtuar nga 1.170 miliardë lekë. Në këtë mënyrë, fondi për vitin 2009 i dëmshpërblimit të ish-pronarëve nga 600 milionë lekë bëhet 1.770 miliardë lekë, ose rreth 19 milionë dollarë. E njëjta gjë ka ndodhur edhe me fondin e dëmshpërblimit të ish të përndjekurve politikë. Nga 2 miliardë lekë i parashikuar në fillim të vitit, në buxhetin e ri ka arritur në 3.170 miliardë lekë, ose rreth 35 milionë USD. Paratë që janë shtuar në këto dy zëra të shpenzimeve janë marrë sipas ligjit të ri, nga paratë e privatizimit të OSSH-së. Respektivisht 10 për qind për dy shtresat e persekutuara. Por në buxhetin e ri, ndryshe nga premtimi, nuk ka ndodhur e njëjta gjë me paratë e marra nga shitja e aksioneve shtetërore të AMC, me një vlerë prej 5.440 miliardë lekë dhe 9.79 miliardë lekë që kanë ngelur nga ARMO. Sipas justifikimit zyrtar, këto dy shtresa nuk përfitojnë nga shitja e aksioneve në këto dy kompani, pasi procesi i privatizimit të tyre është mbyllur ose ka filluar të negociohet para se të dalë vendimi për kalimin e 20 për qind të parave për këto dy shtresa të popullsisë. Paratë nga privatizimi i këtyre dy kompanive do të shkojnë gjysma për uljen e borxhit dhe gjysma për investime.
Buxhetet në vazhdim
Sipas parashikimeve buxhetore, fondet për dëmshpërblimin e ish-pronarëve dhe të përndjekurve do të vijnë në rritje deri në vitin 2012. Për vitin 2010 fondi i kompensimit për ish-pronarët do të jetë 700 milionë lekë. Ndërsa për vitin 2011 niveli i shpenzimeve për kompensimin në vlerë të ish-pronarëve është parashikuar që të jetë gati 1.2 miliardë lekë. Për vitin 2012 fondi është parashikuar të jetë 1.7 miliardë lekë. Një rritje do të ketë edhe fondi për ish të përndjekurit. Në viti 2010 ai parashikohet të jetë 2 miliardë lekë, në vitin 2011-2012 do të jetë 3 miliardë lekë. Këtu nuk përfshihen paratë që do të mblidhen nga privatizimet e tjera, si INSIG-u apo privatizimi i KESH-it..
ndryshimet e buxhetit
Buxheti 2009 Buxheti i ri 2009 Diferenca
TOTALI TE ARDHURAVE 334823 327117 -7706
Te ardhura nga ndihmat 6313 6313 0
Nga kjo: Mbeshtetje buxhetore 0 0 0
Te ardhura tatimore 305988 295982 -10006
Nga Tatimet dhe Doganat 230168 222669 -7499
Tatimi mbi Vleren e Shtuar 117491 114657 -2834
Tatimi mbi Fitimin 20813 17559 -3254
Akcizat 44363 36795 -7568
Tatimi mbi te Ardhurat Personale 26065 30611 4546
Taksa Nacionale dhe te tjera 15312 15210 -102
Taksa Doganore 6124 7837 1713
Te ardhura nga Pushteti Vendor 18412 18412 0
Taksa Lokale 11114 11114 0
Tatimi mbi Pasurine (ndertesat) 3734 3734 0
Tatimi mbi Biznesin e vogel 3564 3564 0
Te ardh Buxh. Pavarur (kontribute) 57408 54901 -2507
Sigurimi Shoqeror 51029 48522 -2507
Sigurimi Shendetesor 6379 6379 0
Te ardhura Jotatimore 22522 24822 2300
Tran.Fitimi nga Banka e Shqiperise 5700 5700 0
Te ardhura nga Institucionet Buxhetore 11857 11857 0
Dividenti 165 165 0
Te tjera nga ISSH 3800 3800 0
Te tjera 1000 3300 2300
TOTALI I SHPENZIMEVE 384834 401907 17073
Shpenzime Korrente 283698 285430 1732
Personeli 59651 59546 -105
Paga 51563 51460 -103
Kontributi per Sigurime Shoqerore 8088 8087 -1
Politikat e reja pagash
Interesat 36040 36740 700
Te Brendshme 31420 31420 0
Te Huaja 4620 5320 700
Shpenzime Operative Mirembajtje 35813 34660 -1153
Nga e cila: Financim i Huaj 0 0 0
Shpenzime per planifikim, men&admin 3524 0 -3524
Subvencionet 2022 2022 0
Shpenzime per Sig.Shoq e Shendet 95866 95866 0
Sigurime Shoqerore 71655 71655 0
Sigurime Shendetesore 24211 24211 0
Shpenzime per Buxhetin Vendor 36835 36835 0
Buxheti Vendor (Granti) 18423 18423 0
Buxheti Vendor (Te ardhurat e veta) 18412 18412 0
Shpenzime te tjera 16871 17991 1120
Pagesa e Papunesise 1000 950 -50
Ndihma Ekonomike 13871 13871 0
Kompensim per te perndjekurit politike 2000 3170 1170
Kompensim per energjine elektrike
Kompensim ne vlere i pronareve 600 1770 1170
Fondi Rezerve, Kontigjenca 15700 13921 -1779
Fondi Rezerve i Keshillit te Ministrave 2000 2600 600
Fondi Kont per Paga dhe Pensione 7700 7700 0
Fond Kontigjence 6000 3621 -2379
Shpenzime Kapitale 90436 102556 12120
Financimi Brendshem 68661 83000 14339
Nga e cila: Kontigjence
Per Investime Publike 5000 5000 0
Per rrugen Rreshen-Kalimash 30000 40031 10031
Financimi Huaj per projekte 21775 19556 -2219
Net lending -5000 0 5000
DEFICITI -50011 -74790 -24779
FINANCIMI DEFIÇITIT 50011 74790 24779
Brendshem 41699 68217 26518
Te ardhura nga privatizimi 200 27793 27593
Hua-marrje e brendshme 41499 40424 -1075
I Huaj 8312 6573 -1739
Hua afatgjate (e marre) per projekte 15462 13243 -2219
Ripagesat -7150 -6670 480
Produkti i Brendshem Bruto (PBB) 2009 1180000 1176349 -3651