Cdo pallat, nje administrator
Luljeta Ndoka
Jo vetem banoret e pallateve te reja, te ndertuara pas viteve '90-te, por edhe ata te godinave te para ketyre viteve do te japin kontributin e tyre per mirembajtjen e pallatit. Ky eshte thelbi i projektligjit me te ri te Ministrise se Puneve Publike dhe Transporteve, pas kerkesave te vete qytetareve. Kane qene pikerisht ata qe kane kerkuar qe te vendoset nje sistem rregullator per pastertine dhe mirembajtjen e godinave publike. Pas kembenguljeve te medha, edhe Ministria e Transporteve nuk ka vonuar te hartoje projektligjin, duke e pare te arsyeshme nje gje te tille
Projektligji
Qytetaret shqiptare qe jetojne ne ndertesa te perbashketa banimi, qofshin keto te ndertuara perpara apo pas viteve '90 jane te detyruar qe ne baze te projektligjit te ri per administrimin e objekteve te banimit, te paguajne per mirembajtjen e hapesirave te perbashketa. Berja e mundur e kesaj nisme te re, e propozuar nga Ministria e Transporteve me pare kerkon regjistrimin e administratoreve prane Zyrave te Regjistrimit te pasurive te Paluajtshme, ku ndodhet dhe ndertesa e banimit. Sakaq, tarifa e mirembajtjes per secilin banor ose bashkepronar te pallatit percaktohet bazuar ne shpenzimet e administrimit dhe ne kuoten e pjesemarrjes ne bashkepronesi te pronareve te njesive. Por, si do te behet i mundur administrimi i pallateve te vjetra, qe kane me shume nevoje per mirembajtje. Ne baze te draftit, organet e qeverisjes vendore mund te mbeshtesin bashkepronaret me te ardhura te uleta me financime, ose duke vene ne dispozicion personelin teknik. E ndersa Ministria e Transporteve pohon se hartimi i ketij drafti erdhi pas interesit te madh per kete forme te re sherbimi, vete qytetaret pohojne se nje gje e tille eshte e domosdoshme.
Detyrat
Ne menyre kategorike, mund te thuhet se do te marrin fund sherret ndermjet banoreve, qe bartnin argumentin e pastertise, apo te se kundertes se tij, pisllekut. Kjo, pasi ne menyre ligjore, qytetaret nuk do te jene te detyruar te pastrojne me shkallen, mjedisin para pallatit, te kujdesen per ashensorin, apo edhe sherbime te tjera, ne menyre individuale. Kjo, sepse ne hyrje te cdo pallati do te kemi nje administrator. Detyra e tij, sipas projektligjit te hartuar nga Ministria e Transporteve do te jete mirembajtja e ambienteve tona te perbashketa. Me mirembajtje do te kuptojme qe nga gjelberimi, pastrimi i shkalleve, sistemet elektrike apo hidraulike, ashensori, gjeneratori ne rastet kur ka, garazhet, parkimet kolektive ne oborret e lagjeve, kanalizimet, kolonat e shkarkimit, oxhaket, sistemet e gazit ose te formave te tjera te ngrohjes.
Detyrat
Administratori i pallatit do te kujdeset per gjelberimin, pastrimin e shkalleve, sistemet elektrike apo hidraulike, ashensorin, gjeneratorin ne rastet kur ka, garazhet, parkimet kolektive ne oborret e lagjeve, kanalizimet, kolonat e shkarkimit, oxhaket, sistemet e gazit ose te formave te tjera te ngrohjes.
Kufizimi
Per here te pare hiqet kufizimi i viteve te ndertimit te pallateve te cilat duhet te kene administrator. Kesisoj, nese me pare kishin administratore pallatet e ndertuara pas viteve '90-te, tani sipas draftit do te kene te tille edhe pallatet e ndertuara para ketyre viteve.
Krijohen asamblete e bashkepronareve te pallateve
Per organizimin dhe zbatimin e rregullave qe lindin nga bashkejetesa ne pallat krijohet Asambleja e Bashkepronareve, ku do te bejne pjese te gjithe pronaret e hyrjeve te pallatit. Mbledhja organizuese per formimin e asamblese thirret nga krijuesi i bashkepronesise brenda 30 diteve nga data kur pronaret qe perbejne te pakten 1/3 e kuotave pjesemarrese ne bashkepronesi kane fituar pronesine mbi pjeset individuale. Kur asambleja nuk eshte mbledhur asnjehere, secili nga bashkepronaret ka te drejte te kerkoje mbledhjen e saj dhe nese bashkepronaret refuzojne te organizojne asamblene e tyre, atehere secili bashkepronar i drejtohet kryetarit te bashkise/komunes per te thirrur mbledhjen organizuese. Ne mbledhjen e pare asambleja do te zgjedh kryesine, percakton mandatin e saj dhe vendos per masen e tarifes se administrimit qe do te duhet te paguaje secila prej familjeve te atij pallati. Nje kopje e vendimit per zgjedhjen e kryesise depozitohet per regjistrim ne bashki apo komune dhe te cilat nga ana e tyre krijojne regjistrin e bashkepronesise i cili duhet te permbaje emrat e anetareve te kryesise dhe adresen e nderteses se banimit. Pronari i nje hyrje te vecante ne nje pallat ka detyrimin te respektoje gjithashtu normat e etikes dhe bashkejeteses te percaktuara ne Rregulloren e Administrimit te Ndertesave, te paguaje tarifen e administrimit edhe ne rastet kur nuk banon apo e ka dhene banesen e vet me qira, te lejoje kryerjen e inspektimeve nga komuna apo bashkia, si dhe te lejoje riparimin e prones se perbashket.
Jo vetem banoret e pallateve te reja, te ndertuara pas viteve '90-te, por edhe ata te godinave te para ketyre viteve do te japin kontributin e tyre per mirembajtjen e pallatit. Ky eshte thelbi i projektligjit me te ri te Ministrise se Puneve Publike dhe Transporteve, pas kerkesave te vete qytetareve. Kane qene pikerisht ata qe kane kerkuar qe te vendoset nje sistem rregullator per pastertine dhe mirembajtjen e godinave publike. Pas kembenguljeve te medha, edhe Ministria e Transporteve nuk ka vonuar te hartoje projektligjin, duke e pare te arsyeshme nje gje te tille
Projektligji
Qytetaret shqiptare qe jetojne ne ndertesa te perbashketa banimi, qofshin keto te ndertuara perpara apo pas viteve '90 jane te detyruar qe ne baze te projektligjit te ri per administrimin e objekteve te banimit, te paguajne per mirembajtjen e hapesirave te perbashketa. Berja e mundur e kesaj nisme te re, e propozuar nga Ministria e Transporteve me pare kerkon regjistrimin e administratoreve prane Zyrave te Regjistrimit te pasurive te Paluajtshme, ku ndodhet dhe ndertesa e banimit. Sakaq, tarifa e mirembajtjes per secilin banor ose bashkepronar te pallatit percaktohet bazuar ne shpenzimet e administrimit dhe ne kuoten e pjesemarrjes ne bashkepronesi te pronareve te njesive. Por, si do te behet i mundur administrimi i pallateve te vjetra, qe kane me shume nevoje per mirembajtje. Ne baze te draftit, organet e qeverisjes vendore mund te mbeshtesin bashkepronaret me te ardhura te uleta me financime, ose duke vene ne dispozicion personelin teknik. E ndersa Ministria e Transporteve pohon se hartimi i ketij drafti erdhi pas interesit te madh per kete forme te re sherbimi, vete qytetaret pohojne se nje gje e tille eshte e domosdoshme.
Detyrat
Ne menyre kategorike, mund te thuhet se do te marrin fund sherret ndermjet banoreve, qe bartnin argumentin e pastertise, apo te se kundertes se tij, pisllekut. Kjo, pasi ne menyre ligjore, qytetaret nuk do te jene te detyruar te pastrojne me shkallen, mjedisin para pallatit, te kujdesen per ashensorin, apo edhe sherbime te tjera, ne menyre individuale. Kjo, sepse ne hyrje te cdo pallati do te kemi nje administrator. Detyra e tij, sipas projektligjit te hartuar nga Ministria e Transporteve do te jete mirembajtja e ambienteve tona te perbashketa. Me mirembajtje do te kuptojme qe nga gjelberimi, pastrimi i shkalleve, sistemet elektrike apo hidraulike, ashensori, gjeneratori ne rastet kur ka, garazhet, parkimet kolektive ne oborret e lagjeve, kanalizimet, kolonat e shkarkimit, oxhaket, sistemet e gazit ose te formave te tjera te ngrohjes.
Detyrat
Administratori i pallatit do te kujdeset per gjelberimin, pastrimin e shkalleve, sistemet elektrike apo hidraulike, ashensorin, gjeneratorin ne rastet kur ka, garazhet, parkimet kolektive ne oborret e lagjeve, kanalizimet, kolonat e shkarkimit, oxhaket, sistemet e gazit ose te formave te tjera te ngrohjes.
Kufizimi
Per here te pare hiqet kufizimi i viteve te ndertimit te pallateve te cilat duhet te kene administrator. Kesisoj, nese me pare kishin administratore pallatet e ndertuara pas viteve '90-te, tani sipas draftit do te kene te tille edhe pallatet e ndertuara para ketyre viteve.
Krijohen asamblete e bashkepronareve te pallateve
Per organizimin dhe zbatimin e rregullave qe lindin nga bashkejetesa ne pallat krijohet Asambleja e Bashkepronareve, ku do te bejne pjese te gjithe pronaret e hyrjeve te pallatit. Mbledhja organizuese per formimin e asamblese thirret nga krijuesi i bashkepronesise brenda 30 diteve nga data kur pronaret qe perbejne te pakten 1/3 e kuotave pjesemarrese ne bashkepronesi kane fituar pronesine mbi pjeset individuale. Kur asambleja nuk eshte mbledhur asnjehere, secili nga bashkepronaret ka te drejte te kerkoje mbledhjen e saj dhe nese bashkepronaret refuzojne te organizojne asamblene e tyre, atehere secili bashkepronar i drejtohet kryetarit te bashkise/komunes per te thirrur mbledhjen organizuese. Ne mbledhjen e pare asambleja do te zgjedh kryesine, percakton mandatin e saj dhe vendos per masen e tarifes se administrimit qe do te duhet te paguaje secila prej familjeve te atij pallati. Nje kopje e vendimit per zgjedhjen e kryesise depozitohet per regjistrim ne bashki apo komune dhe te cilat nga ana e tyre krijojne regjistrin e bashkepronesise i cili duhet te permbaje emrat e anetareve te kryesise dhe adresen e nderteses se banimit. Pronari i nje hyrje te vecante ne nje pallat ka detyrimin te respektoje gjithashtu normat e etikes dhe bashkejeteses te percaktuara ne Rregulloren e Administrimit te Ndertesave, te paguaje tarifen e administrimit edhe ne rastet kur nuk banon apo e ka dhene banesen e vet me qira, te lejoje kryerjen e inspektimeve nga komuna apo bashkia, si dhe te lejoje riparimin e prones se perbashket.