Cmimi i naftes, spekulim ne kurriz te dollarit

Nafta ne tregun vendas u shtrenjtua kete fillim jave me 5 deri ne 8 leke per liter, duke spekuluar edhe njehere me rritjen e cmimeve ne tregun nderkombetar. Por ne bursat nderkombetare, kryesisht ne SHBA, dje arriti rekordin me 104 dollare per fuci per shkak se, dollari amerikan ka shenuar renien me te madhe historike, duke kushtuar vetem 65 cent ne kembim me euron. Vendet prodhuese dhe eksportuese te naftes (OPEC) sipas nje marreveshjeje te perbashket qe kur organizata funksionon, e shesin naften ne valuten amerikane dollarin e konsideruar ende me e besueshmja per shkak te madhesise se ekonomise amerikane. Keshtu qe nje zhvleresimin e valutes se gjelber i ul menjehere fitimet e prodhuesve te naftes. Por per t'u mbrojtur nga rrisqet qe sjell kursi i kembimit, vendet e OPEC sa here qe zhvleresohet dollari me te njejten mase rrisin edhe cmimin e naftes. Kjo renie eshte reflektim i politikave monetare te SHBA per te zhvleresuar dollarin per te ndihmuar shtetasit amerikane ne shlyerjen e kredive. Renia e USD eshte reflektuar menjehere me rritjen e cmimeve te naftes, fenomen ky qe eshte ndikuar edhe nga disa lajmerime per nje zhvleresim te metejshme te dollarit ne ditet ne vazhdim. Kohet e fundit vendet e OPEC kane diskutuar mjaft here per te shitur naften ne euro, me qellim reduktimin humbjeve qe vijne nga kursi i kembimit, por, pavaresisht luhatjeve, dollari mbetet dominant ne ekonomine boterore, per shkak te madhesise qe ka SHBA ne prodhimin e pergjithshem boteror. Spekulimin me kursin e kembimit e ka vene ne dukje edhe Banka e Shqiperise.
Keshtu, sipas kesaj ecuria, rritja e cmimit te naftes me se shumti kohet e fundit eshte atribut i zhvleresimit te dollarit. Mirepo, grosistet ne tregun vendas jane duke spekuluar me kete fenomen. Keto dite ne tregjet vendase nje liter nafte po shitet me 145-148 leke, duke e justifikuar kete cmim me tregjet nderkombetare. Por grosistet nese e kane blere dollarin vjet me 96 leke tani jane duke e blere me 81 leke. Keshtu qe rritja e cmimit ne tregun nderkombetar favorizohet nga kursi i kembimit. Eshte bere tradite tashme se sa here qe cmimet e naftes ne tregun nderkombetar rriten, edhe ne tregun vendes ndodh keshtu. Por kur cmimet ne tregjet nderkombetare ulen, tregu vendes nuk reagon. Nisur nga kjo dukuri Autoriteti i Konkurrences ka hapur nje proces hetimi ne tregun e hidrokarbureve. Ne nje deklarate zyrtare, Komisioni i Konkurrences njoftoi disa dite me pare se, gjate monitorimeve te kryera ne tregun e gazoileve sidomos naftes, ka rezultuar se, ka shenja te kufizimit dhe te shtremberimit te konkurrences duke mos reflektuar cmime te nje konkurrence efektive ne treg.