Detyra per te thene te verteten
I dashur mik - ne e befsh gazeten me 64258eta te medha shqiptaret do te thone qe sfshihet dot lehte ne e befsh me 64258 eta te vogla do te thone se seshte gazete por liber. Ne e shtypsh me letra te holla do te thone se skendohen edhe prishin syte ne e shtypesh me letra te trasha do te thone se je hamall e kerkon te mbushesh vend. Ne shkrofsh toskerisht do te thone se seshte gazete per gjithe shqiptaret ne shkrofsh gegnisht prape ashtu ne shkrofsh ne gjuhe te perzier me te dyja gjysme gegnisht gjysme toskerisht do te thone se eshte cervishhellip raquo Faik Konica boton keshilla per nje mik qe do te hape nje gazete shqip Gazeta Albania 15 shtator 1901
Gjuhen greke nuk ma kishte sjelle as rasti e as nevoja qe ta studioja por nuk duhet thene asnjehere kurre ne jete. Qe prej te enjtes se kaluar mendoj se duhet ta marr me seriozisht kete mundesi. Diku nga pasditja e vone profesor Kristo Frasheri me kerkoi nje ndihme te papritur nje kopje te gazetes greke laquoTo vimaraquo ne te cilen komentoheshin kritikat e tij te fundit rreth kryepeshkopit Janullatos. Dikush i kishte premtuar se do tia sillte te nesermen shkrimin e perkthyer por kurioziteti i profesorit rreth argumenteve greke qe mund te kundershtonin tezat e tij nuk mund te priste kaq gjate.
Arrita tia shuaj deri diku kersherine fale versionit online te gazetes greke por mbi te gjitha duke perdorur teknologjine kompjuterike per te perkthyer deri diku kundersulmin qe fshihej pas germave te mistershme te alfabetit helen. Edhe permes gjuhes se drunjte te laquoGoogle translateraquo kuptohej mjaft mire se ku rrihte shkrimi i gazetes se Athines Akademiku fanatik Kristo Frasheri ishte lindur ne Stamboll dhe gjithashtu ishte pjese e Institutit te Historise gjate regjimit te Enver Hoxhes. E thene ndryshe akuzat ndaj kryepeshkopit beheshin nga nje filoturk dhe komunist i pafe. Askush nuk merrej me faktet dhe argumentet e sjella rreth fronezimit te dyshimte dhe ligjshmerise se qendrimit te hiresise se tij ne krye te Kishes Orthodhokse Autoqefale Shqiptare. laquoHarrojne te varfrit se ky Stambolli turk eshte selia e Patriarkanes Orthodhokseraquo nenqeshi profesori i patrazuar nga ato qe degjoi.
Ne fakt nuk kishte perse te shqetesohej sepse artikulli nuk kishte asnje kunder argument apo debat per ceshtjet e publikuara prej tij se fundi. Duket se shkrimi i laquoTo vimaraquo ishte frymezuar nga ndonje raport periodik qe niset nga Tirana drejt Athines dhe qe mesa duket hartohet nga ndonje shqiptar i vullnetshem i cili perdor ende mentalitetin e dikurshem te laquonjolles ne biografiraquo per ti dhene me teper kolorit pershkrimit te tij. Nje akademiku qe ne dhjetor do te festoje kapercimin e 90 viteve te jetes i ishte permendur vendlindja e tij si nje e dhene qe mund te shpjegoje arsyet e qellimeve laquodashakeqeraquo.
Nuk do te merresha kaq gjate me nje shkrim te porositur te gazetes laquoTo Vimaraquo nese te njejtin mentalitet shqetesues nuk do ta ndeshja se fundi edhe te njeri prej publicisteve me te njohur shqiptar. Nuk mund tia permend emrin per shkak se mendimi i tij u konsumua ne nje bisede private dhe nuk do te ishte etike nga ana ime. Megjithate mund te them se eshte njera nga mendjet me te ndritura te analisteve i cili shfrytezon cdo dite ne media lirine e shprehjes se ideve te tij. Pikerisht nje personalitet i tille i mendimit shprehte disa dite me pare dyshime mbi qellimin e publikimit te replikes se Kristo Frasherit me kryepeshkopin Janullatos duke e lidhur gjithcka me xhelozine qe ekziston mes Italise dhe Greqise per pushtet ne Shqiperi. laquoGazeta Shqiptareraquo kerkon te ftohe marredheniet me Greqine qe te shikojme nga Italiaraquo ishte perfundimi i tij. U mundova te debatoj rreth vertetesise se akuzave te profesorit por cdo gje ishte e kote. Bashkebiseduesi e kishte hallin se ku laquofshihej lepuriraquo i gjeopolitikes ne kete debat mbi kryepeshkopin. Me siguri ky analist do te vazhdoje te publikoje edhe neser komentet e tij ku kritikon mediat e shitura ndaj politikes dhe biznesit e shume e shume moralizime te tjera qe perpiqen te gjejne e luftojne laquomullinjte e zinj te eresraquo ne cdo veprim te te tjereve. Fjalet e Faik Konices botuar me shume se nje shekull me pare ndoshta kane qene pasoje e te njejtit mentalitet te hidhur paragjykues ndaj tij.
Ketu mendoj se duhet te ndalemi paksa e te shkojme me thelle se debati Frasheri-Janullatos per te depertuar tek kerthiza e nje problemi qe ka sjelle deformime te renda tek shoqeria jone. E kam fjalen per fenomenin e luftes ndaj kundershtarit politik debatuesit te ideve rivalit apo kolegut ne profesion duke synuar baltosjen morale te tij. Eumlshte bere e modes qe ne nje debat politik apo perballje te cfaredoshme rivalet nxjerrin nga senduket dosje te vjetra te se kaluares komuniste te kundershtarit i kujtojne atij deshtimin e marteses apo raportet me femijet apo publikojne lloj-lloj thashetheme kafenesh pa asnje prove e keshtu mendojne se kane fituar betejen televizive. Me kete perballje perverse e aspak kristiane publiku tifoz ferkon duart njesoj si te ndodhet perpara ekranit te laquoBig brotherraquo duke harruar njefaresoj denoncimet per korrupsionin apo paaftesine e politikanit apo zyrtarit te akuzuar. Fale kesaj strategjie baltosjeje e rrugacerie televizive mund te besh karriere politike por me e keqja mund ti heqesh te drejten te tjereve qe te thone te verteten.
Ne Shqiperine e diteve te sotme nese Kristo Frasherit nje 90 vjecari i mbetet ne dore stafeta e nacionalizmit ai sulmohet si nje mbeturine e komunizmit nese laquoGazeta Shqiptareraquo boton artikujt e tij akuzohet se ka qellime te nendheshme ndaj Greqise nese Dritan Prifti denoncon korrupsionin e votave dhe kontrabanden e naftes thuhet se ai flet tani sepse nuk eshte me minister nese Mero Baze deshmon anen e panjohur te ish-presidentit Berisha nenvizohet se ai shkruan nga inati qe nuk ka perfituar tenderat e qeverisehellip
Ka shume e shume nese te tjera me laquolepujraquo e laquo20 perqindesharaquo te politikes qe i keni mesuar permendsh dhe po evitoj ti radhis nga ndroja se do ta nderprisni ketu leximin. Konica e mbyllte letren per mikun e tij me fjalet Aq per sot se kam frike mos te zere gjumi.
Ne fakt ky reflektim ndaj damkosjes se te vertetes nuk synon aspak politiken por intelektualet. Me shume se per politikanet qe e kane kthyer baltosjen e kundershtarit ne imunitet ndaj aferave te tyre ky apel u drejtohet atyre profesionisteve te shquar historianeve arkitekteve juristeve e ekonomisteve te cilet kane zgjedhur heshtjen publike ndaj paudhesive te pushtetareve per te evituar lincimet ndaj se kaluares se tyre. Shqiperia ka ende shume arkitekte qe mund ti japin nje zgjidhje me te mire se Jozefina Topalli ceshtjes se te ardhmes se Piramides. Ka shume historiane qe mund te zbulojne me mire se Mesila Doda dhe koleget e saj parlamentare se kush e urdheroi masakren e Tivarit. Ka shume urbaniste qe mund ti tregojne kryebashkiakut Edi Rama se si zgjidhet problemi i trafikut dhe parkimeve ne kryeqytetin e kthyer ne kantier te rremujshem ne prag te cdo fushate elektorale. Te gjithe keta profesioniste e intelektuale te shquar detyrohen te heshtin sepse i druhen ciklit te baltosjes nga politika. Nese thone mendimin e tyre do tu hapen dosjet e se kaluares do tu permendet se kane qene ndihmes te Ramiz Alise kane prishur familjen apo kane lene femijet e tyre rrugeve pas divorcit. Keto akuza e shume te tjera mesa duket jane kthyer ne armet qe i zene frymen te vertetes ne Shqiperi. Por kjo e vertete e frikesuar mund te jete me e demshme se sa mendohet.
Ne cdo rast jeta e secilit qytetar edhe ajo e intelektualeve sigurisht ndikohet pozitivisht apo negativisht nga pergjegjshmeria e politikaneve te tij. Si ne cdo demokraci vota popullore duhet te marre fuqine e ndryshimit nje here ne kater vite. Per te ndihmuar qytetaret e thjeshte qe te bejne diferencimin e duhur nga e keqja sherbejne pikerisht ato qendrime te shoqerise civile dhe zerave intelektuale te cilet duhet te mposhtin ndrojtjen nga sulmet e inkuizitoreve politike te moralitetit. Ne te kundert ky vend do te vazhdoje te kete qeveri te votuara jo per programet dhe aftesite e tyre por nga shumica militante dhe popullariteti i cingijeve te koncerteve festive te fushatave.
Gjuhen greke nuk ma kishte sjelle as rasti e as nevoja qe ta studioja por nuk duhet thene asnjehere kurre ne jete. Qe prej te enjtes se kaluar mendoj se duhet ta marr me seriozisht kete mundesi. Diku nga pasditja e vone profesor Kristo Frasheri me kerkoi nje ndihme te papritur nje kopje te gazetes greke laquoTo vimaraquo ne te cilen komentoheshin kritikat e tij te fundit rreth kryepeshkopit Janullatos. Dikush i kishte premtuar se do tia sillte te nesermen shkrimin e perkthyer por kurioziteti i profesorit rreth argumenteve greke qe mund te kundershtonin tezat e tij nuk mund te priste kaq gjate.
Arrita tia shuaj deri diku kersherine fale versionit online te gazetes greke por mbi te gjitha duke perdorur teknologjine kompjuterike per te perkthyer deri diku kundersulmin qe fshihej pas germave te mistershme te alfabetit helen. Edhe permes gjuhes se drunjte te laquoGoogle translateraquo kuptohej mjaft mire se ku rrihte shkrimi i gazetes se Athines Akademiku fanatik Kristo Frasheri ishte lindur ne Stamboll dhe gjithashtu ishte pjese e Institutit te Historise gjate regjimit te Enver Hoxhes. E thene ndryshe akuzat ndaj kryepeshkopit beheshin nga nje filoturk dhe komunist i pafe. Askush nuk merrej me faktet dhe argumentet e sjella rreth fronezimit te dyshimte dhe ligjshmerise se qendrimit te hiresise se tij ne krye te Kishes Orthodhokse Autoqefale Shqiptare. laquoHarrojne te varfrit se ky Stambolli turk eshte selia e Patriarkanes Orthodhokseraquo nenqeshi profesori i patrazuar nga ato qe degjoi.
Ne fakt nuk kishte perse te shqetesohej sepse artikulli nuk kishte asnje kunder argument apo debat per ceshtjet e publikuara prej tij se fundi. Duket se shkrimi i laquoTo vimaraquo ishte frymezuar nga ndonje raport periodik qe niset nga Tirana drejt Athines dhe qe mesa duket hartohet nga ndonje shqiptar i vullnetshem i cili perdor ende mentalitetin e dikurshem te laquonjolles ne biografiraquo per ti dhene me teper kolorit pershkrimit te tij. Nje akademiku qe ne dhjetor do te festoje kapercimin e 90 viteve te jetes i ishte permendur vendlindja e tij si nje e dhene qe mund te shpjegoje arsyet e qellimeve laquodashakeqeraquo.
Nuk do te merresha kaq gjate me nje shkrim te porositur te gazetes laquoTo Vimaraquo nese te njejtin mentalitet shqetesues nuk do ta ndeshja se fundi edhe te njeri prej publicisteve me te njohur shqiptar. Nuk mund tia permend emrin per shkak se mendimi i tij u konsumua ne nje bisede private dhe nuk do te ishte etike nga ana ime. Megjithate mund te them se eshte njera nga mendjet me te ndritura te analisteve i cili shfrytezon cdo dite ne media lirine e shprehjes se ideve te tij. Pikerisht nje personalitet i tille i mendimit shprehte disa dite me pare dyshime mbi qellimin e publikimit te replikes se Kristo Frasherit me kryepeshkopin Janullatos duke e lidhur gjithcka me xhelozine qe ekziston mes Italise dhe Greqise per pushtet ne Shqiperi. laquoGazeta Shqiptareraquo kerkon te ftohe marredheniet me Greqine qe te shikojme nga Italiaraquo ishte perfundimi i tij. U mundova te debatoj rreth vertetesise se akuzave te profesorit por cdo gje ishte e kote. Bashkebiseduesi e kishte hallin se ku laquofshihej lepuriraquo i gjeopolitikes ne kete debat mbi kryepeshkopin. Me siguri ky analist do te vazhdoje te publikoje edhe neser komentet e tij ku kritikon mediat e shitura ndaj politikes dhe biznesit e shume e shume moralizime te tjera qe perpiqen te gjejne e luftojne laquomullinjte e zinj te eresraquo ne cdo veprim te te tjereve. Fjalet e Faik Konices botuar me shume se nje shekull me pare ndoshta kane qene pasoje e te njejtit mentalitet te hidhur paragjykues ndaj tij.
Ketu mendoj se duhet te ndalemi paksa e te shkojme me thelle se debati Frasheri-Janullatos per te depertuar tek kerthiza e nje problemi qe ka sjelle deformime te renda tek shoqeria jone. E kam fjalen per fenomenin e luftes ndaj kundershtarit politik debatuesit te ideve rivalit apo kolegut ne profesion duke synuar baltosjen morale te tij. Eumlshte bere e modes qe ne nje debat politik apo perballje te cfaredoshme rivalet nxjerrin nga senduket dosje te vjetra te se kaluares komuniste te kundershtarit i kujtojne atij deshtimin e marteses apo raportet me femijet apo publikojne lloj-lloj thashetheme kafenesh pa asnje prove e keshtu mendojne se kane fituar betejen televizive. Me kete perballje perverse e aspak kristiane publiku tifoz ferkon duart njesoj si te ndodhet perpara ekranit te laquoBig brotherraquo duke harruar njefaresoj denoncimet per korrupsionin apo paaftesine e politikanit apo zyrtarit te akuzuar. Fale kesaj strategjie baltosjeje e rrugacerie televizive mund te besh karriere politike por me e keqja mund ti heqesh te drejten te tjereve qe te thone te verteten.
Ne Shqiperine e diteve te sotme nese Kristo Frasherit nje 90 vjecari i mbetet ne dore stafeta e nacionalizmit ai sulmohet si nje mbeturine e komunizmit nese laquoGazeta Shqiptareraquo boton artikujt e tij akuzohet se ka qellime te nendheshme ndaj Greqise nese Dritan Prifti denoncon korrupsionin e votave dhe kontrabanden e naftes thuhet se ai flet tani sepse nuk eshte me minister nese Mero Baze deshmon anen e panjohur te ish-presidentit Berisha nenvizohet se ai shkruan nga inati qe nuk ka perfituar tenderat e qeverisehellip
Ka shume e shume nese te tjera me laquolepujraquo e laquo20 perqindesharaquo te politikes qe i keni mesuar permendsh dhe po evitoj ti radhis nga ndroja se do ta nderprisni ketu leximin. Konica e mbyllte letren per mikun e tij me fjalet Aq per sot se kam frike mos te zere gjumi.
Ne fakt ky reflektim ndaj damkosjes se te vertetes nuk synon aspak politiken por intelektualet. Me shume se per politikanet qe e kane kthyer baltosjen e kundershtarit ne imunitet ndaj aferave te tyre ky apel u drejtohet atyre profesionisteve te shquar historianeve arkitekteve juristeve e ekonomisteve te cilet kane zgjedhur heshtjen publike ndaj paudhesive te pushtetareve per te evituar lincimet ndaj se kaluares se tyre. Shqiperia ka ende shume arkitekte qe mund ti japin nje zgjidhje me te mire se Jozefina Topalli ceshtjes se te ardhmes se Piramides. Ka shume historiane qe mund te zbulojne me mire se Mesila Doda dhe koleget e saj parlamentare se kush e urdheroi masakren e Tivarit. Ka shume urbaniste qe mund ti tregojne kryebashkiakut Edi Rama se si zgjidhet problemi i trafikut dhe parkimeve ne kryeqytetin e kthyer ne kantier te rremujshem ne prag te cdo fushate elektorale. Te gjithe keta profesioniste e intelektuale te shquar detyrohen te heshtin sepse i druhen ciklit te baltosjes nga politika. Nese thone mendimin e tyre do tu hapen dosjet e se kaluares do tu permendet se kane qene ndihmes te Ramiz Alise kane prishur familjen apo kane lene femijet e tyre rrugeve pas divorcit. Keto akuza e shume te tjera mesa duket jane kthyer ne armet qe i zene frymen te vertetes ne Shqiperi. Por kjo e vertete e frikesuar mund te jete me e demshme se sa mendohet.
Ne cdo rast jeta e secilit qytetar edhe ajo e intelektualeve sigurisht ndikohet pozitivisht apo negativisht nga pergjegjshmeria e politikaneve te tij. Si ne cdo demokraci vota popullore duhet te marre fuqine e ndryshimit nje here ne kater vite. Per te ndihmuar qytetaret e thjeshte qe te bejne diferencimin e duhur nga e keqja sherbejne pikerisht ato qendrime te shoqerise civile dhe zerave intelektuale te cilet duhet te mposhtin ndrojtjen nga sulmet e inkuizitoreve politike te moralitetit. Ne te kundert ky vend do te vazhdoje te kete qeveri te votuara jo per programet dhe aftesite e tyre por nga shumica militante dhe popullariteti i cingijeve te koncerteve festive te fushatave.