Mire se po shitesh eurobond
Qeveria jone provoi te hynte ne tregjet nderkombetare dhe te shiste eurobond leter me vlere ne euro qe dy vjet me pare. Ishte viti 2009 kulmi i krizes boterore financiare. Shitja ngjante me nje mision te pamundur. Riprovoi ne maj te ketij viti. Gjithcka po shkonte per bukuri. Prezantimi i ekonomise sone prane investuesve ne bursat kryesore te kontinentit te vjeter pergatitja per te dale ne treg dhe per te shitur. Por erdhi kriza greke si rrufe ne qiell te paster dhe gjendja ndryshoi kryekeput. Tregjet u bene tejet te nervozuara dhe te pasigurta. Mund te shisnim eurobond pra te merrnim euro hua me perqindje shume te larta skllaveruese. Qeveria jone u terhoq perkohesisht nga loja por me syte gjithnje ne tregun nderkombetar mos vinte serish momenti i pershtatshem. Dhe ky moment erdhi. Te gjithe e dinim qe loja me shitjen e letres me vlere te shtetit shqiptar eurobondit tone te pare ne tregjet financiare nderkombetare nuk varej nga ne. Nga strukturat tona publike qeveria dhe banka qendrore varej mbajtja e ekuilibrave makroekonomike gje te cilen ato e kane bere ndryshe nuk ta blen njeri bondin tend me perqindje favorizuese per ty. Kjo situate e favorshme sot u shfaq. Tregjet financiare nderkombetare u stabilizuan. Besimi u rikthye disi. Keshtu qe edhe vende si Shqiperia mund te dalin dhe te shesin obligacionet e tyre. Ministria jone e Financave nuk e kishte shkeputur asnjehere vemendjen nga tregjet financiare boterore. Priste momentin e duhur. Po lind pyetja pse na sherben pse na duhet kaq shume ky eurobondi Ne dime shume pak per tregjet e kapitaleve. Ka ardhur koha te mesojme. Te gjitha shtetet e zhvilluara dhe ato evropiane ne zhvillim kane hyre ne tregun e kapitaleve dhe marrin para nepermjet shitjes se bonove. Maqedonia e beri kete dy vite me pare. Shiti bono eurobonde. Tani po ia nisim edhe ne. Kur shet bono i shet tre pese dhe dhjetevjecare. E ke me te lehte ta shlyesh kete lloj borxhi. Po ashtu edhe interesi i maturimit te bonos praktikisht interesi i parave qe merr borxh eshte shume me i ulet se nje kredi e zakonshme tregtare. Tani po synojme te shesim 250-300 milione euro bonde me nje interes ne gjuhen teknike thirret yield te korra qe nuk do ti kaloje 8.5 per qind. Qe do te thote nje interes shume me i vogel se ai i kredise sindikale qe morem vjet. Keshtu qe krahas ndihmes se ekonomise duke mos u marre para borxh bankave tregtare ne Shqiperi dhe duke i lene te lira te japin kredi per bizneset e qytetaret kursejme te pakten 20 milione euro ne vit ne pagesa interesash me te uleta. Pyetja tjeter eshte A do te na i bleje kush bonot qe po i nxjerrim per shitje Patjeter qe po Se pari ne gjithnje madje edhe ne vitin 1997 i kemi paguar ne kohen e caktuar dhe ne masen e caktuar kestet e borxheve qe kemi. Keshtu qe realisht konsiderohemi si borxhlinj te mire. Te gjitha kompanite qe shesin e blejne bono ne tregun nderkombetar do ta donin nje partner borxhli si Shqiperia. Ja perse erdhen 15 syresh per te drejtuar transaksionet tona ne tregun e eurobondeve. Ne u treguam te arsyeshem dhe perzgjodhem dy qe praktikisht jane nder kater me te miret ne bote banken JP Morgan dhe Deutsche Bank. Edhe kjo perzgjedhje eshte nje tjeter garanci se bonot do te na i blejne. Se dyti dhe kryesorja ecuria ekonomike e vendit me 3.3 per qind rritje per vitin 2009 dhe parashikimi edhe me optimist per kete vit prej te pakten 4.5 per qind rritje u jep mundesi investuesve te ardhshem te borxhit tone bleresve te tij qe te llogarisin ne plan afatmesem nje rritje edhe 5-6 per qind dhe hapesire te plote per qeverine shqiptare qe te shlyeje borxhin te paguaje cdo gjashte muaj pjesen perkatese te interesit yield-it dhe ne fund te pese viteve te gjithe vleren nominative te bondit pra 350-400 milione euro. Kjo procedure rendon minimalisht mbi buxhetin e shtetit nderkohe qe menjehere me deklarimin e eurobondeve te shitura vendi arketon eurot qe i duhen aq shume. Duke marre 250 apo 300 milione euro ne tregun financiar nderkombetar jane praktikisht po aq para qe nuk u pervidhen bankave tregtare te ketushme duke i lene ato ne profesionin dhe drejtimin e natyrshem te tyre kreditimin e sipermarresve dhe qytetareve huadhenien per ekonomine. Te gjitha keto jane vlera te padiskutueshme te eurobondit shqiptar te cilit i urojme shitjen e pare te suksesshme ne tregun evropian.