Drafti, me qira vetëm 10% e tokës bujqësore
Komisioni diskuton sot nen për nen projektligjin, 80% të fitimeve për fermerët dhe 20% për komunat
Shteti vendos t jap me qira tokn n rast se fermert pr dy vjet me radh nuk e punojn at. Por kjo siprfaqe sht vetm 10 pr qind e toks bujqsore, q shtrihet n t gjith vendin ton. Specialistt e Ministris s Bujqsis, Ushqimit dhe Mbrojtjes s Konsumatorit sqarojn se gjithsesi n asnj rast fermert nuk rrezikojn titujt e pronsis. Pas mbylljes s kontrats s qiras, e cila mund t jet maksimumi pr 5 vjet, do fermer ka t drejt ta rimarr tokn pr ta vn at vet n prdorim. N rast t kundrt, ajo do t jepet prsri me qira. Drafti q parashikon kto rregullime ligjore do t shqyrtohet sot nen pr nen n Komisionin e Veprimtaris Prodhuese.
Toka me qira
Sipas t dhnave t MBUMK-s, siprfaqja e toks bujqsore n fillim t viteve ’90 ka qen 700 mij hektar. Ktu prfshihen tokat bujqsore q nga kan qen t tilla q nga Lufta e Dyt Botrore, por dhe tokat e reja t hapura n vitet ’60. Ndrkoh q rreth 110 mij hektar tok, megjithse sht klasifikuar si tok bujqsore, sht ln e pandar si e till pr faktin sepse nuk jan t prshtatshme dhe vnia n prdorim e tyre do t krkonte ekstra kosto. Madje, edhe me nj ligj t posam q u b n vitin 1998 pr t’i vn ato n prdorim, nuk u b e mundur kjo gj. Ndrkoh q ministria sqaron se jan rreth 25 mij hektar disponibl tok shtetrore, nga t cilat 18 mij jan evidentuar dhe i kan kaluar me vendim qeverie Agjencis t Kthimit dhe Kompensimit t Pronave pr kompensim. T tjera siprfaqe toke bujqsore jan prkatsisht rreth 40 mij hektar t mbjella me ullishte, 20-30 mij me pem frutore, si dhe ka disa dhjetra-mijra t zna me ndrtime pa leje, me rrug dhe autostrada t reja apo me ndrtime industriale. Ktyre t dhnave u shtohen dhe 400 mij hektar q mbillet. Kjo do t thot se siprfaqja e toks bujqsore q do t jepet me qira sht vetm 10 pr qind. Gjat diskutimeve n Komisionin e Veprimtaris Prodhuese, kreu i ktij komisioni, njkohsisht relatori i projektligjit “Pr prdorimin dhe shfrytzimin e tokave bujqsore t pakultivuara”, Jemin Gjana, ka theksuar fort faktin se pr asnj moment ky ligj nuk prek titujt e pronsis, por vetm v n prdorim kto toka, t cilat edhe pse prona private, jan pasuri kombtare.
mimi i qiras
Drejtori i Prgjithshm i Burimeve n MBUMK, Irfan Torelli, ka sqaruar se si mim minimal i dhnies s toks me qira sht vlera e qiras vjetore t toks shtetrore bujqsore, por me zbritje prej 30 pr qind. Kjo, sipas tij, sht
pikrisht pr faktin se projektligji synon t nxis qiradhnien, pr t mos e ln tokn t papunuar. M tej, - ka sqaruar ai, - krkesa dhe oferta do caktoj mimin real. Ndrkoh q n baz t projektligjit prcaktohet se 80 pr qind e fitimit nga kultivimi i toks do t’i kaloj pronarit ligjor t saj dhe 20 pr qind komuns pr shpenzimet administrative. sht komuna ajo q do t kujdeset pr evidentimin e tokave t papunuara dhe pr dhnien m pas me qira t tyre.