Çështja e homoseksualizmit dhe përmasa kulturore, morale dhe politike e saj

sht interesant fakti q shtja e trajtimit t fenomenit t homoseksualizmit ka fituar edhe n Shqipri nj ndjeshmri q nuk e ka pasur m par, qoft gjat komunizmit, qoft gjat viteve t para t pluralizmit. N pamje t par do t thosha se kndvshtrimi sht pozitiv, pasi fillon e futet edhe kjo shtje n at korniz q krkon te tejshquaj problemin e mohimit t t drejtave qytetare t “minorancave”, t atyre q jan “t ndryshm”. Mirpo shtja bhet problematike kur ne si shoqri shqiptare e qasim kt problem, si t thuash, “pr mod” pasi edhe n Evrop “bjn kshtu”. Pra, problemi sht se sa njohje reale ka shoqria shqiptare pr fenomenin e homoseksualizmit dhe vetm pasi t kemi kuptuar nivelin e njohjes, ather mund t gjykojm sadopak qasjen shqiptare ndaj ksaj shtjeje.

Analist t ndryshm npr gazeta kan botuar shum artikuj, por shum syresh e transferojn problemin n nj lloj analize q sht “mod” dhe nuk krkojn t futen n thelbin e ktij fenomeni. Nj analist para ca ditsh thoshte se homoseksualizmi sht po kaq i natyrshm sa heteroseksualizmi dhe me kt marrzi prpiqej t thoshte at “q s’e kishte thn askush para tij”. Dy gjra q jan thellsisht t ndryshme me njra-tjetrn dhe q kan t bjn me t njjtin fenomen t t njjtit subjekt nuk mund t jen t dyja t natyrshme. Prndryshe, shembim konceptin bazik filozofik t fjals “natyr” q ka t bj me ann m thelbsore t nj fenomeni. Pra, nse homoseksualizmi sht dika e natyrshme, ather heteroseksualizmi nuk mund t jet dika e natyrshme dhe anasjelltas. Ky analist i ri, q i merr gjrat me pak turr, bie pre e parimit filozofik t moskundrshtimit. Nse ne kemi manin q t’i shohim t gjitha gjrat si t natyrshme, fare mir mund t themi se edhe t vrassh sht dika e natyrshme, t prdhunosh e t vjedhsh sht po aq e natyrshme sa t dashurosh e t japsh jetn pr t mirn e tjetrit. Pse sht problematike kjo qasje q u thot gjrave “jeni t natyrshme”? Sepse tek “e natyrshmja” qndron edhe justifikimi moral i nj fenomeni. Nse nj fenomen sht “i natyrshm”, ai sht edhe “i moralshm”.

Kt mendsi e mbshtet, tek-tuk, edhe ndonj ambasador perndimor q e quan “injorante” shoqrin shqiptare, citoj nga nj letr e hapur q i drgonte para disa ditsh shoqris shqiptare: “Shoqris t paditur shqiptare” (Gazeta “Shqip”, 13 mars 2010). Ose thirrjet absurde q vijn po prej ktyre ambienteve, citoj: “Un do t sfidoja mentalitetin dhe do t ftoja gjithsecilin pr t hapur syt dhe pr t prqafuar homoseksualitetin pa frik” (“Shqip”, 13 mars 2010). Nuk e di nse personi q ka prkthyer mesazhin e tij ose vet ky ambasador e ka thn realisht dika t till, por mendoj se kjo shprehje sht krejt e papranueshme. Disa ambasador flasin pr vlera evropiane, por, me sa duket, i zgjedhin ato sipas preferencave t tyre pa mbajtur parasysh nj hierarki vlerash. Na paraqesin homoseksualitetin si vler madhore q duhet prqafuar nga t gjith ne!!!??? O tempora o mores!!!

Pra, le ta shikojm kt fenomen n tri perspektiva: e para, qasja fenomenologjike ndaj homoseksualizmit; e dyta, nj vlersim moral i artikuluar duke mbajtur parasysh ndryshuemshrit kulturore dhe situata t veanta dhe e treta, shtja politike ose kndvshtrimi dhe qasja q shteti duhet t ket ndaj personave homoseksual. Ritheksoj akoma shprehjen e fundit, pasi nuk ekzistojn “homoseksual” apo “heteroseksual” si t till, por ekzistojn prher “persona homoseksual”. Ky fakt sht tepr i rndsishm dhe ka ngarkes t fort morale, sepse kta persona duhen respektuar me do kusht.

Edhe sot e ksaj dite nuk ekziston nj prkufizim i njzshm dhe prmbylls i homoseksualizmit. Autor t mirnjohur n nivel ndrkombtar si F. J. Kallmann, W. Masters, V. E. Johnson, J. Marmor e mjaft t tjer shpjegojn se personi homoseksual nuk sht “i tipizuar”, pra nuk ekziston nj “tip homoseksualsh”, pasi homoseksualt ndryshojn mjaft midis tyre. Pr kt arsye edhe prkufizimi i tyre dhe i homoseksualizmit sht i vshtir dhe ka karakter sasior dhe cilsor.

Ajo q i ndrlikon akoma m shum gjrat, sht edhe ekzistenca reale dhe faktike e dimorfizmit seksual vetm n nivelin e seksit gjenetik, gjenital dhe gonadik, ndrkoh q seksi hormonal dhe psikologjik paraqesin karakter vazhdimsie. Termat “mashkullor” dhe “femror” prve dimensionit biologjik kan edhe nj dimension t fort antropologjik dhe social.

Autort, sot e ksaj dite, jan t ndar pr shtjen e origjins s homoseksualizmit. sht thuajse e braktisur ideja e homoseksualizmit t trashguar (mbshtetur nga F. J. Kallamann) dhe prher e m tepr ka marr besueshmri ideja e homoseksualizmit t fituar gjat prvojs s jets.

Por, ajo q na duhet m tepr pr qllimin e ksaj analize, qndron n kuptimin e ndryshimit midis “orientimit homoseksual” dhe “sjelljes homoseksuale”, e thn ndryshe, dikush ushtron homoseksualizmin pa qen homoseksual dhe, anasjelltas, dikush mund t jet i orientuar homoseksualisht dhe nuk e ushtron homoseksualizmin. Pra, duhet
nj diferenc e qart midis ushtrimit t homoseksualizmit dhe tendencs s qndrueshme q nj person ka pr t pasur trheqje ndaj t njjtit seks (qartsim i
shkencrisht nga J. Money dhe A. A. Erhardt). Prkufizimi q mund t quhet m i sakti n morin e prkufizimeve, sht ai q na jep autori me mjaft autoritet n kt fush, J. Marmor, citoj: “Preferoj t prkufizoj homoseksualin n sensin klinik si nj individ n mosh t rritur, q sht i motivuar nga nj trheqje e fort preferenciale pr antart e t njjtit seks dhe q normalisht (por jo domosdoshmrisht) ka marrdhnie seksuale me ta” (J. Marmor, “L’Inversione sessuale”).

Pikrisht, fakti q ka shum debate dhe nuk ka nj qndrim t njzshm pr argumentin, bn q edhe gjykimi moral pr kt fenomen t jet i vshtir. Diferenca midis orientimit dhe ushtrimit t seksualizmit sht thelbsore edhe n gjykimin moral mbi t. Nj orientim homoseksual kurrsesi nuk mund t ket gjykim negativ moral, ndrkoh q nj ushtrim i tij, sidomos n rastet kur nuk ka nj orientim homoseksual, por ndodh n kushtet e tejshquarjes s perversitetit t ndrgjegjshm t personit, ather gjykimi moral sht krejt negativ. N kt pik do t theksoja veansin e realitetit shqiptar, ku mosnjohja shkencore dhe kulturore e ktij fenomeni bn q ai t shikohet, hera-hers, sidomos nga pseudo-analistt snob, t ndihmuar nga ndonj ambasador, si model q duhet prqafuar. Kjo gj sht trishtueshme, pasi personat homoseksual duhet mbshtetur n vshtirsin e tyre psikologjike, por ata nuk mund e nuk duhet t shndrrohen n nj model kulturor q duhet ndjekur.

Nga pikpamja politike, do t ishte e udhs q t mbshteten ligje q i mbrojn homoseksualt nga diskriminimi, por q t mos lejojn kurr barasvlefshmrin midis nj familjeje natyrore burr-grua me nj ift homoseksual, pasi kshtu do t shkallmonim qelizn e natyrshme t shoqris son.

Do ta kujtoja, n kt kontekst, Deklaratn Universale t Drejtave t Njeriut, ku prmendet 7 her fjala “familje” me nj respekt t madh dhe me mjaft elemente q dshmojn mbrojtjen e saj. Po kujtoj artikullin nr. 16: “Burrat dhe grat, n nj mosh t prshtatshme kan t drejt t formojn nj familje pa asnj kufizim race, shtetsie apo feje”. Pika 3 e po ktij artikulli thot: “Familja sht brthama natyrore dhe themelore e shoqris dhe ka t drejtn pr t qen e mbrojtur nga shoqria dhe shteti”.

Mirpo ky proklamim kaq i rndsishm n mbrojtje t familjes, shpesh, bie ndesh me ndonj sentenc t ndonj ambasadori t huaj n Tiran. Ja far thot nj syresh, citoj: “... Edhe nj komb si Shqipria, m n fund pranoi marrdhnien midis dy burrave apo dy grave, si nj marrdhnie po aq reale dhe t admirueshme sa ajo midis nj gruaje dhe nj burri” (“Shqip”, 13 mars 2010).

Sugjerimi im miqsor pr politikant e huaj q kan t bjn me realitetin kulturor shqiptar, do t ishte q t rikonceptojn kulturalisht dhe politikisht rolin e tyre dhe t thellohen m shum n kulturn e nj populli, prpara se t japin mesazhe mbarkombtare q n emr t pseudo-vlerave bjn thirrje pr rrnim vlerash autentike. Homoseksualt duhen mbrojtur, respektuar dhe ndihmuar n problemet e tyre, por nuk duhet t shndrrohen n model kulturor e moral pr t’u ndjekur, sepse kshtu minojm at qeliz kaq thelbsore q me t drejt Deklarata e t Drejtave t Njeriut e quan “brthama natyrore dhe themelore e shoqris”.