Dy heronjtë e Tropojës, sot Azemi, dje Bajram Curri

Shtatorja e Azemit, përballë heroit Bajram Curri

18 vjet pas vrasjes, italiant i ndrtuan nj bust n Palermo gjykatsit t famshm q u prball deri n vdekje me mafian, Giovanni Falcone. Tropojant kan vendosur t’i ngren nj madhshti t till birit t tyre, Azem Hajdari. Tropoja me dy heronj, sot Azem Hajdari, dje Bajram Curri. Busti i heroit t demokracis do t vendoset prball atij t Bajram Currit q luftoi dhe dha jetn pr bashkimin e trojeve shqiptare. T dy i prkasin Malsis s Gjakovs. S shpejti monumenti prej bronzi i Azemit do t shfaqet gjigand, i rrethuar nga lartsit e Shklzenit dhe Jezercs. Rreth tij do t mblidhen t gjith: familjart, miqt, shokt, politikant pikrisht n qytetin e lindjes, n Bajram Curri. sht nj projekt i Bashkis s Bajram Currit, qyteti ku Azem Hajdari lindi dhe u rrit dhe m pas i dha krenari e bashk me t edhe historin q ai krijoi n kohn m t vshtir pr shqiptart. Bashkqytetart e Azemit, t mbshtetur nga qeveria e Kryeministrit Sali Berisha, edhe ai bir i trevs s Malsis s Gjakovs, kan vendosur ta rikthejn Azemin n vendlindje. Aty ka shtpin, ku hodhi hapat e par dhe msoi pr jetn... Nj shtatore pr t n qendr t qytetit, aty historia shkon bashk me t, rreth madhshtis s ktij njeriu t thjesht, jeta e t cilit ishte shembull i pasionit pr punn, pr detyrn, pr t vrtetn, pr drejtsin. Por, at nat t 12 shtatorit t ‘98-s, kundr tij lvizn mafiozt dhe i gjith moali i pushtetit komunist. T dyja palt e urryen pr vdekje. Azemi lindi n Tropoj, n vitin 1963, n nj koh diktature t rrept, t nj lire t rrethuar brenda hekurave t regjimit hoxhist, ku jeta zhvlersohej si nj gjethe ahu... Rrezikim i ngjante atij honi t thell ku diktatura komuniste prgatiste t hidhte lirin e ndrruar e t masakruar t shqiptarve. N at koh, Azem Hajdari ndiqte shkolln e mesme n qytetin e Bajram Currit. Ishte koh e fataliteteve t mdha, koh e dhuns nga m t egrat n krejt Evropn komuniste-lindore. Fati i tij nuk mund t przihej me diktaturn e kuqe, ndaj u vu n krye t lvizjes studentore me datn 8 dhjetor t ‘90-s, vit kur studionte pr drejtsi dhe ishte
baba i nj foshnje t vogl. Dukej sikur parulla “Liri-Demokraci” kishte dal prej gjoksit t Azem Hajdarit dhe ndiqej nga mijra kryeqytetas. Ai udhhoqi uraganin e madh deri n rrzimin e diktaturs, por duke mos iu ndar realizimit t plot t liris n Shqipri as ato dit t protestave t mdha, as n salln e Parlamentit. Pr rndsis e saj u foli shqiptarve deri n shtpit e tyre, ku sa her trokiti, i hapn dyert, nga Tropoja n Sarand. M 12 dhjetor 1990, t detyruar prej uraganit, por edhe prej revoltave antikomuniste q po vinin prej Evrops Lindore, pushtetart komunist mes shum debatesh lejuan pluralizmin politik, prndryshe krijimin e Partis Demokratike. Nj kryesi e dal prej mbledhjes s ksaj dite vendosi q deri n mbajtje t kongresit, Partia Demokratike t udhhiqej nga kjo kryesi, n krye t s cils u vendos Azem hajdari, q prej atij momenti e deri n fund t jets s vet, biri i Tropojs mbajti mbi supet e veta krejt nj rrjedh t fuqishme antikomuniste, duke dshmuar jo vetm guximin pr t luftuar, por edhe prirjet pr ndrtimin e institucionalizimit t demokracis s brisht shqiptare. Dhe erdhn zgjedhjet e para pluraliste, prej t cilave Azemi u b deputet i Shkodrs, por PD-ja nuk mundi t’i fitonte zgjedhjet n nivel kombtar. Kandidatura e Azem Hajdarit n marsin e vitit 1992 fitoi n mnyr t pakundrshtueshme ndaj socialist komunistve, n t njjtn zon. Populli martir i Shkodrs, jo vetm i dha votn e vet studentit t dhjetorit, por edhe e siguroi at se do ta kishte krah n do lloj uragani kundr komunizmit. N Parlamentin e par demokratik shqiptar, Azem Hajdari mbeti deri n fund zdhns i rindrtimit t shpress shqiptare, do fjal e tij ka kumtuar shpirtin e nacionalistit t ndershm, t politikanit t mpreht, t energjive t rralla studentore. Ai ishte ndr t part deputet shqiptar q e ngriti problemin e madh t vllezrve t Kosovs. Ideja e pavarsis do t mund t gjeneronte zgjidhje t reja, pr t uar n fund t fundit tek rrzimi i “Murit t Berlinit” q ndante shqiptart mes tyre. Djali nga Tropoja q tashm kishte mundur t krijonte legjendn shqiptare, ngriti zrin fort kundr veprimeve t Janullatosit n Shqipri, si edhe kundr politikave greke q t hynte n bisedime serioze e korrekte me paln greke lidhur me pronat legjitime t amve, t cilt u dbuan me dhun prej pronave t tyre n vitet 1920-1924. Me t njjtin guxim, me t njjtn vendosmri, Azem Hajdari nuk reshti as n Parlament edhe ndaj opozits s athershme, atyre rudimenteve t bolshevizmit. Nj betej e pastr prmes s cils krkonte demokracin e vrtet, drejtsin e pastr plot aspirata t reja. Edhe n zgjedhjet e viteve 1996-1997, Azem Hajdari zgjidhet srish deputet, tashm nj lider i kurajos qytetare t popullit t vet. N shtatorin e vitit 1997, Azemi u qllua n salln e Kuvendit t Shqipris nga nj deputet socialist. Dora mbajti koburen pr vdekje, por trupin e shndetshm vese e gjakosi. I plagosur shkon srish n Parlament, duke akuzuar n mnyr t drejtprdrejt pushtetart e majt. Por, ata goditn srish derisa e rrzuan prdhe, me breshri plumbash n nj nat t errt, si ajo e 12 shtatorit t ‘98-s. Dora vrastare tashm e dinte se ku fshihej zemra e dyt e Azem Hajdarit. Por tropojant, bashkqytetart e tij, kan vendosur ta ngren n piedestal, me pamjen e tij prej trimi, guximtari, shtatlart si kreshtat e maleve t Malsis s Gjakovs, me t ciln s shpejti do t gdhihet dhe ngryset do dit...