ERE i heq CEZ-it licencat: Shkeli kushtet e kontrates
Eglantina Nasi
Kompanise “CEZ Shperndarje”, i hiqen te dyja licencat qe ajo zoteronte deri tani ne sektorin shqiptar te energjise, ajo per shperndarjen dhe tjetra per furnizimin publik me pakice te energjise elektrike. Ky ka qene vendimi zyrtar, i marre dje nga Bordi i Komisionereve te Entit Rregullator te Energjise, lidhur me konfliktin e hapur me kompanine ceke. Nga ana tjeter, ERE-ja i kerkoi dje Keshillit te Ministrave te procedoje per shpronesimin e aseteve te kompanise ceke “CEZ”. Gje qe do te thote ne terma praktike, se ato do te kalojne nen administrimin e pales shqiptare, te pakten deri ne momentin e nje privatizimi te dyte te tyre. Kjo teksa, kompania ceke deri tani ka patur nen administrim 76 % te aksioneve te shperndarjes se energjise, ndersa qeveria shqiptare vetem 24% te tyre. Nderkaq, nga ana e tij, kryetari i ERE-se, Sokol Ramadani, ka argumentuar se nje nga arsyet e marrjes se vendimit zyrtar kunder CEZ-it, ka qene ajo e moskryerjes se funksionit baze te kompanise, qe ka te beje me importin e energjise elektrike per furnizimin e qytetareve. "Ne shtator, CEZ shtyu importin e energjise, qe ne fakt ishte detyre e kesaj kompanie," tha ai. Fakt ky, i mbeshtetur edhe nga drejtori juridik ne ERE, Eduart Elezi. Sipas te cilit, ky institucion ka te drejte qe te heqe licencen, pasi “CEZ” nuk respektoi kontraten, duke permendur konkretisht se importi i energjise per te mbuluar humbjet, ishte kusht i kontrates. Sikunder, nje arsye tjeter qe i detyroi anetaret e ERE-se te ndeshkojne perfundimisht ceket me heqje licence, ishte dhe mos ulja e humbjeve te premtuara prej tyre ne rrjetin e energjise. Ka qene pikerisht drejtorja e Licencave ne ERE, Erjola Sadushi, e cila duke prezantuar raportin perkates te hartuar nga ky institucion per gjithe veprimtarine e kompanise ceke, ka cituar se ekzistojne akte ligjore ne fuqi per rregullimin e tregut te energjise, ku nje prej me te rendesishmeve eshte ai per furnizimin pa nderprerje me energji. Sipas saj, me ane te ketij privatizim shteti kishte si qellim gjetjen e nje investitori strategjik, qe te menaxhonte ne menyre eficiente sistemin e shperndarjes se energjise elektrike. Nderkohe qe, pas privatizimit u miratua dhe deklarata rregullatore, ku ne baze te saj, parashikohej qe kompania “CEZ” te ulte humbjet, te bente nje studim per borxhet e keqija per vitet 2008, 2009 dhe 2010, si dhe te paraqiste planin e investimeve. Masa keto, qe kane rezultuar si te papermbushura nga ana e kompanise ne fjale. “Mosprokurimi i energjise elektrike per mbulimin e plote te te gjitha humbjeve ne sistemin e shperndarjes. Mosrealizimi i objektivave per nivelin e reduktimit te humbjeve dhe rritja e metejshme e ketij niveli. Mos zbatimi i Planit te Investimeve te miratuar nga ERE-ja”, jane disa nga pikat qe citon raporti ne fjale.
Grupi “CEZ”: Jemi
kunder vendimit,
drejt arbitrazhit
Pasi ka kundershtuar vendimin e marre dje nga Enti Rregullator i Energjise per heqjen e licencave te filialit te tij ne Shqiperi “CEZ Shperndarje”, grupi i tij meme ne Prage, permes nje deklarate zyrtare ka pohuar edhe se do te inicioje procedurat per arbitrazh nderkombetar me qeverine shqiptare. “Heqja e licencave eshte ne shkelje me legjislacionin vendas dhe korporata do te protestoje ne menyre formale, kunder ketij vendimi. Ne te njejten kohe, CEZ do te ndermarre hapat per te iniciuar nje arbitrazh nderkombetar”, thuhet ne deklaraten e leshuar nga zedhenesja e grupit cek “CEZ”, Barbora Pulpanova. Duke shtuar se ky grup kundershton edhe aktin e caktimit te nje administratori, qe do te marre menaxhimin e kompanise, perfshire te gjithe kompetencat e vendim-marrjes dhe pergjegjesine per veprimet e kompanise. “CEZ ne parim e kundershton kete sjellje dhe e konsideron ate te papajtueshem me cdo standard evropian, por edhe me ligjet shqiptare. Si rrjedhoje, kompania do te ndermarre menjehere veprimet ligjore dhe do te njoftoje qeverine shqiptare mbi synimet e saj per te iniciuar nje arbitrazh nderkombetar”, citon me tej deklarata kundershtuese e grupit cek. Per te perfunduar me renditjen e gjithe veprimeve qe “CEZ Shperndarje”, ndermori gjate vitit te fundit per t’ia dale mbane situates se krijuar mes saj dhe pales shqiptare.
Zv/ministri Bozdo per “KJ”: Aksionet e
CEZ, qeveria ia shproneson asetet me ligj
Duke marre nen mbikeqyrje pronat dhe asetet e kompanise “CEZ Shperndarje”, administratori shteteror duket se e con kete te fundit drejt humbjes edhe te te drejtave te tij aksionere. Fjala eshte per pjesen prej 76% te aksioneve te shperndarjes se energjise qe zoterohen nga kompania ceke dhe qe i bie te menaxhohen ne fakt, nga pjesa me e vogel, ajo shteterore prej 24%. Situate kjo qe sqarohet nga numri dy i Ekonomise shqiptare, Eno Bozdo, gjate nje prononcimi te tij per “KJ”. “Qeveria shqiptare, sipas ligjit shproneson asetet e kompanise “CEZ Shperndarje”. Kete kerkese ka bere ERE-ja dje”, ka pohuar ai saktesisht i pyetur mbi problematiken se kujt i mbeten ne fakt 76% e aksioneve te “CEZ”-it pas heqjes se licencave dje nga Enti Rregullator i Energjise.
Sahit Dollapi,
administratori i ri
i shperndarjes
I perzgjedhur mes 5 kandidaturave te paraqitura prane ERE-se, Sahit Dollapi ka marre dje miratimin e anetareve te tij, per te qene administratori i ri shteteror i shperndarjes se energjise. Drejtori aktual i Ujesjelles-Kanalizimeve te Tiranes, i jepet ne kete menyre detyrimi per te drejtuar kete sektor pas heqjes se licencave ndaj kompanise “CEZ Shperndarje”. Kujtojme se Sahit Dollapi, ka drejtuar per kater vjet ish-Operatorin e Shperndarjes se Energjise (OSSH) dje dha doreheqjen nga ky post i rendesishem, per shkak te kushteve te kontrates menjehere, sapo ky operator u privatizua nga ceket e grupit “CEZ”.
RAPORTI
“Nuk pajisi me mates gjithe konsumatoret”
“Duke filluar nga data 1 maj 2010, nga ana e “CEZ Shperndarje”, duhej te ishte bere pajisja me mates te energjise elektrike, per gjithe klientet tarifore”. Keshtu pohon raporti i posacem i ERE-se per veprimtarine e kompanise ceke. Duke shtuar me tej, se nga te dhenat rezulton se ne fakt, se jane me dhjetera mijera abonente, pa mates ne rang vendi. “Vetem nga monitorimet e ushtruara ne “CEZ Shperndarje”, gjate vitit 2012 mbi instalimin e matesve te gjithe konsumatoreve, ERE-ja ka konstatuar shkelje te ketij detyrimi ne rajonet e Kukesit, Fierit dhe Vlores”, citon raporti. Duke pohuar edhe se shifrat e marra ne gusht nuk perputhen me ato te deklarimit te dhjetorit per te njejtin muaj, megjithese vijne nga i njejti burim. “Kemi kerkuar detajimin e ketij zeri, por akoma nuk na eshte vene ne dispozicion. Rreth 25% e totalit te abonenteve jane abonente qe faturohen me konsum “0”, sqaron raporti.
ANKESA
Nuk raportonte prane ERE-se sipas ligjit
Mosraportimi nga ana e kompanise “CEZ Shperndarje” per ecurine e aktivitetit te saj sipas detyrimit ligjor, ka qene nje tjeter ankese e permendur ne raportin e Enti Rregullator i Energjise. “Konstatohet qe ajo nuk ka sjelle brenda 31 Janarit, raportin periodik vjetor lidhur me operimet e tij gjate vitit te meparshem kalendarik”, citohet ne kete raport. Duke shtuar me tej, se “CEZ Shperndarje” nuk ka paraqitur te dhena ne lidhje me cilesine e sherbimit, cdo keq-funksionim qe ndodh gjate vitit, si edhe cdo nderprerje te energjise elektrike sipas niveleve te tensionit. Dhe kjo, kur ne piken 3.7.3 te licences qartesisht parashikohet se i licencuari do t’i paraqese ERE-s,e me kerkesen e saj dhe sipas formes dhe brenda kohes se vendosur nga ERE-ja, cdo informacion qe eshte i domosdoshem per te kryer pergjegjesite e saj rregullatore te autorizuara.
Kompanise “CEZ Shperndarje”, i hiqen te dyja licencat qe ajo zoteronte deri tani ne sektorin shqiptar te energjise, ajo per shperndarjen dhe tjetra per furnizimin publik me pakice te energjise elektrike. Ky ka qene vendimi zyrtar, i marre dje nga Bordi i Komisionereve te Entit Rregullator te Energjise, lidhur me konfliktin e hapur me kompanine ceke. Nga ana tjeter, ERE-ja i kerkoi dje Keshillit te Ministrave te procedoje per shpronesimin e aseteve te kompanise ceke “CEZ”. Gje qe do te thote ne terma praktike, se ato do te kalojne nen administrimin e pales shqiptare, te pakten deri ne momentin e nje privatizimi te dyte te tyre. Kjo teksa, kompania ceke deri tani ka patur nen administrim 76 % te aksioneve te shperndarjes se energjise, ndersa qeveria shqiptare vetem 24% te tyre. Nderkaq, nga ana e tij, kryetari i ERE-se, Sokol Ramadani, ka argumentuar se nje nga arsyet e marrjes se vendimit zyrtar kunder CEZ-it, ka qene ajo e moskryerjes se funksionit baze te kompanise, qe ka te beje me importin e energjise elektrike per furnizimin e qytetareve. "Ne shtator, CEZ shtyu importin e energjise, qe ne fakt ishte detyre e kesaj kompanie," tha ai. Fakt ky, i mbeshtetur edhe nga drejtori juridik ne ERE, Eduart Elezi. Sipas te cilit, ky institucion ka te drejte qe te heqe licencen, pasi “CEZ” nuk respektoi kontraten, duke permendur konkretisht se importi i energjise per te mbuluar humbjet, ishte kusht i kontrates. Sikunder, nje arsye tjeter qe i detyroi anetaret e ERE-se te ndeshkojne perfundimisht ceket me heqje licence, ishte dhe mos ulja e humbjeve te premtuara prej tyre ne rrjetin e energjise. Ka qene pikerisht drejtorja e Licencave ne ERE, Erjola Sadushi, e cila duke prezantuar raportin perkates te hartuar nga ky institucion per gjithe veprimtarine e kompanise ceke, ka cituar se ekzistojne akte ligjore ne fuqi per rregullimin e tregut te energjise, ku nje prej me te rendesishmeve eshte ai per furnizimin pa nderprerje me energji. Sipas saj, me ane te ketij privatizim shteti kishte si qellim gjetjen e nje investitori strategjik, qe te menaxhonte ne menyre eficiente sistemin e shperndarjes se energjise elektrike. Nderkohe qe, pas privatizimit u miratua dhe deklarata rregullatore, ku ne baze te saj, parashikohej qe kompania “CEZ” te ulte humbjet, te bente nje studim per borxhet e keqija per vitet 2008, 2009 dhe 2010, si dhe te paraqiste planin e investimeve. Masa keto, qe kane rezultuar si te papermbushura nga ana e kompanise ne fjale. “Mosprokurimi i energjise elektrike per mbulimin e plote te te gjitha humbjeve ne sistemin e shperndarjes. Mosrealizimi i objektivave per nivelin e reduktimit te humbjeve dhe rritja e metejshme e ketij niveli. Mos zbatimi i Planit te Investimeve te miratuar nga ERE-ja”, jane disa nga pikat qe citon raporti ne fjale.
Grupi “CEZ”: Jemi
kunder vendimit,
drejt arbitrazhit
Pasi ka kundershtuar vendimin e marre dje nga Enti Rregullator i Energjise per heqjen e licencave te filialit te tij ne Shqiperi “CEZ Shperndarje”, grupi i tij meme ne Prage, permes nje deklarate zyrtare ka pohuar edhe se do te inicioje procedurat per arbitrazh nderkombetar me qeverine shqiptare. “Heqja e licencave eshte ne shkelje me legjislacionin vendas dhe korporata do te protestoje ne menyre formale, kunder ketij vendimi. Ne te njejten kohe, CEZ do te ndermarre hapat per te iniciuar nje arbitrazh nderkombetar”, thuhet ne deklaraten e leshuar nga zedhenesja e grupit cek “CEZ”, Barbora Pulpanova. Duke shtuar se ky grup kundershton edhe aktin e caktimit te nje administratori, qe do te marre menaxhimin e kompanise, perfshire te gjithe kompetencat e vendim-marrjes dhe pergjegjesine per veprimet e kompanise. “CEZ ne parim e kundershton kete sjellje dhe e konsideron ate te papajtueshem me cdo standard evropian, por edhe me ligjet shqiptare. Si rrjedhoje, kompania do te ndermarre menjehere veprimet ligjore dhe do te njoftoje qeverine shqiptare mbi synimet e saj per te iniciuar nje arbitrazh nderkombetar”, citon me tej deklarata kundershtuese e grupit cek. Per te perfunduar me renditjen e gjithe veprimeve qe “CEZ Shperndarje”, ndermori gjate vitit te fundit per t’ia dale mbane situates se krijuar mes saj dhe pales shqiptare.
Zv/ministri Bozdo per “KJ”: Aksionet e
CEZ, qeveria ia shproneson asetet me ligj
Duke marre nen mbikeqyrje pronat dhe asetet e kompanise “CEZ Shperndarje”, administratori shteteror duket se e con kete te fundit drejt humbjes edhe te te drejtave te tij aksionere. Fjala eshte per pjesen prej 76% te aksioneve te shperndarjes se energjise qe zoterohen nga kompania ceke dhe qe i bie te menaxhohen ne fakt, nga pjesa me e vogel, ajo shteterore prej 24%. Situate kjo qe sqarohet nga numri dy i Ekonomise shqiptare, Eno Bozdo, gjate nje prononcimi te tij per “KJ”. “Qeveria shqiptare, sipas ligjit shproneson asetet e kompanise “CEZ Shperndarje”. Kete kerkese ka bere ERE-ja dje”, ka pohuar ai saktesisht i pyetur mbi problematiken se kujt i mbeten ne fakt 76% e aksioneve te “CEZ”-it pas heqjes se licencave dje nga Enti Rregullator i Energjise.
Sahit Dollapi,
administratori i ri
i shperndarjes
I perzgjedhur mes 5 kandidaturave te paraqitura prane ERE-se, Sahit Dollapi ka marre dje miratimin e anetareve te tij, per te qene administratori i ri shteteror i shperndarjes se energjise. Drejtori aktual i Ujesjelles-Kanalizimeve te Tiranes, i jepet ne kete menyre detyrimi per te drejtuar kete sektor pas heqjes se licencave ndaj kompanise “CEZ Shperndarje”. Kujtojme se Sahit Dollapi, ka drejtuar per kater vjet ish-Operatorin e Shperndarjes se Energjise (OSSH) dje dha doreheqjen nga ky post i rendesishem, per shkak te kushteve te kontrates menjehere, sapo ky operator u privatizua nga ceket e grupit “CEZ”.
RAPORTI
“Nuk pajisi me mates gjithe konsumatoret”
“Duke filluar nga data 1 maj 2010, nga ana e “CEZ Shperndarje”, duhej te ishte bere pajisja me mates te energjise elektrike, per gjithe klientet tarifore”. Keshtu pohon raporti i posacem i ERE-se per veprimtarine e kompanise ceke. Duke shtuar me tej, se nga te dhenat rezulton se ne fakt, se jane me dhjetera mijera abonente, pa mates ne rang vendi. “Vetem nga monitorimet e ushtruara ne “CEZ Shperndarje”, gjate vitit 2012 mbi instalimin e matesve te gjithe konsumatoreve, ERE-ja ka konstatuar shkelje te ketij detyrimi ne rajonet e Kukesit, Fierit dhe Vlores”, citon raporti. Duke pohuar edhe se shifrat e marra ne gusht nuk perputhen me ato te deklarimit te dhjetorit per te njejtin muaj, megjithese vijne nga i njejti burim. “Kemi kerkuar detajimin e ketij zeri, por akoma nuk na eshte vene ne dispozicion. Rreth 25% e totalit te abonenteve jane abonente qe faturohen me konsum “0”, sqaron raporti.
ANKESA
Nuk raportonte prane ERE-se sipas ligjit
Mosraportimi nga ana e kompanise “CEZ Shperndarje” per ecurine e aktivitetit te saj sipas detyrimit ligjor, ka qene nje tjeter ankese e permendur ne raportin e Enti Rregullator i Energjise. “Konstatohet qe ajo nuk ka sjelle brenda 31 Janarit, raportin periodik vjetor lidhur me operimet e tij gjate vitit te meparshem kalendarik”, citohet ne kete raport. Duke shtuar me tej, se “CEZ Shperndarje” nuk ka paraqitur te dhena ne lidhje me cilesine e sherbimit, cdo keq-funksionim qe ndodh gjate vitit, si edhe cdo nderprerje te energjise elektrike sipas niveleve te tensionit. Dhe kjo, kur ne piken 3.7.3 te licences qartesisht parashikohet se i licencuari do t’i paraqese ERE-s,e me kerkesen e saj dhe sipas formes dhe brenda kohes se vendosur nga ERE-ja, cdo informacion qe eshte i domosdoshem per te kryer pergjegjesite e saj rregullatore te autorizuara.