Edhe pas zgjedhjeve dyshime per ndryshime

Fushata perjashtuar fjalorit injorant ne disa raste ka shkuar mire. Premtimet qe joshin jane garant per rritjen e votave. Nuk ka kandidat qe garon ne asnje vend te botes qofte ai edhe me nje demokraci perrallore e qe do te kerkon voten duke e treguar krejt te verteten. Nese dikush ka te drejte ta sulmoje poziten per mosrealizimin e premtimeve ata jane vetem dy subjektet e reja garuese FER dhe Vetevendosje Vetem keto dy subjekte garuese nuk i kane rene bakllavase sepse nuk kane pasur rastin

Nga Bexhet Shala

Nje historik i shkurter Per te gjithe ata qe nuk e dine apo nuk duan ta dine me duhet tu perkujtoj se Kosova eshte nje shtet qe ende eshte duke i bere hapat e pare ne ndertimin e shtetesise. Ka nje mbikqyrje te forte nderkombetare e cila eshte ambalazhuar si monitoruese keshilledhenese dhe lehtesuese duke i ruajtur disa te drejta per vendimmarrje te faktorit nderkombetar. E verteta eshte se faktori nderkombetar e ka voten deliberative percaktuese per cdo gje ne Kosove perjashtuar ketu pergjegjesine e cila adresohet kryesisht te institucionet e shtetit njomezak te Kosoves

Politikanet e Kosoves nuk ushtrojne sovranitet as mbi institucionet qe i drejtojne e lere me ne tere territorin e Kosoves. Sovraniteti ne Kosove eshte i barasvlefshem me permbajtjen e pavaresise se shtetit Kufijte shteterore jane kryesisht kufij administrative me perjashtim kufiri me Maqedonine i cili u be shteteror vetem pasi paguam nje cmim te caktuar duke humbur nje pjese te territorit gjate procesit te demarkacionit te kufijve Edhe kufiri me Malin e Zi do te behet shteteror pas demarkacionit i cili gjithashtu do ta gjymtoje territorin e Kosoves duke i marre edhe me shume territor se Maqedonia

Me Shqiperine duket se nuk do te kemi probleme te kesaj natyre shkaku se Shqiperia nuk po tregon asnje interesim per ti marre territor Kosoves.

Ne rrethana normale Shqiperia do te duhej te tregonte interesim per tere territorin e Kosoves si pjese e shkeputur padrejtesisht nga trungu i saj Tash na ka mbetur kufiri me Serbine fqinjin tone i cili po sillet si te ishte zot shtepie ne Kosove Serbia ne Kosove po e luan lojen e cic-micit politik duke e bere shylevek ne tere kufirin e saj. Serbia po perpiqet qe kufirin me Kosoven ta konservoje si administrativ e qe ka arritur deri me sot ndersa si alternative me te keqe per te e ka ruajtur mundesine merr sa te duash nga territori i Kosoves.

Ky eshte realiteti ne Kosove dhe duket edhe ceshtja per te cilen do te bisedohet me Serbine. Nga kjo del se Veriui Kosoves eshte i ndare dhe se komunat e decentralizuara kane krijuar nje homogjenitet etnik dhe politik Prandaj duke pasur parasysh ndjeshmerine e kesaj ceshtjeve te gjitha subjektet garuese premtojne bashkimin e Mitrovices ndonese e dine se nuk mund te bejne asnje levizje ne kete drejtim dhe se cdo kercenim per ribashkim te dhunshem vetem sa e shpejton edhe ndarjen faktike

Ne rastin konkret perdorimi i fjaleve te forta eshte retorike per nje perdorim i cili nuk prodhon asnje efekt pozitiv Ata qe realisht kane mundesi ta bejne ribashkimin e kesaj pjese te Kosoves nuk e bejne por kete ceshtje e kane shnderruar ne nje konflikt te ngrire i cili e bene Kosoven si nje fotokopje te shemtuar te Federates se Bosnje dhe Hercegovines Vetevendosja qe per here te pare po garon ne zgjedhje ka qene e pakompromis ne qendrimin e saj per rikthimin e sovranitetit ne tere territorin e Republikes se Kosoves dhe bashkimin me Shqiperine. Asnjehere nuk ka levizur nga ky pozicion. Edhe disa partiza qe nuk e kane kaluar as 0.5 te votave jane angazhuar per bashkimin me Shqiperine e qe ne fakt nuk kane pasur asnje ndikim

Befasite e mundshme te ketyre zgjedhjeve

Kemi sondazhet e rezultateve te mundshme te ketyre zgjedhjeve te pavarura te subjekteve garuese te ambasadave dhe te sherbimeve informative dhe kunder-informative Sondazhi i fundit i Klubit per Politike te Jashtme shkaktoi termet te shumica e subjekteve politike te cilat duke shfaqur mospajtim te thelle me keto rezultate benin perpjekje ta diskreditonin KPJ dhe ta vene ne pikepyetje besueshmerine e ketij sondazhi ndonese askush nuk pretendon se keto rezultate vertet do te jene te tilla Subjektet politike ne sondazhet qe i bejne me porosi rezultatet e tyre i pershtatin me deshirat duke injoruar realitetin Duket se ketu ka pune per psikologjine

Nese rezultatet e sondazheve parazgjedhore perputhen me deshirat e subjekteve garuese atehere ato subjekte thirren pikerisht ne rezultatet e organizatave qe i kane bere ato sondazhe dhe qe e kane kredibilitetin e dyshimte Me kane bere pershtypje debatet parazgjedhore ne mediet elektronike te perfaqesuesve te subjekteve garuese dhe analisteve te pavarur Ne fakt perjashtuar disa raste keto debate kane qene jashte cdo konteksti te paartikuluara debate ku analistet u jane lebyrur politikaneve dhe ne te cilat eshte perdorur nje fjalor rrugacesh. Po njeriu flet aq sa di ose kur eshte fjala te analistet e pavarur aq sa kane interes material apo ndonje interes tjeter. Faktori nderkombetar ka bere disa nderhyrje flagrante me qellim qe te ndikoje ne rezultatet e zgjedhjeve. Ambasadori i nje shteti te fuqishem ka dale haptazi ne perkrahje te nje subjekti politik ndersa e ka satanizuar nje subjekt tjeter politik Vetevendosjen E qe nuk eshte aspak ne mandatin e tij. Rasti i dyte eshte kur z.Fejth ne Bruksel deklaron se Kosoves pas zgjedhjeve te 12 dhjetorit i duhet nje qeveri me duar te pastra duke aluduar haptazi se kjo qeveri koalicioni PDK-LDK i ka duart e perlyera.

Dhe kete e thote ne fazen me kritike te procesit zgjedhor ne fazen e fushates Deklarimin e tij per nje qeveri me duar te pastra e perkrahu edhe ambasadori i nje shteti te fuqishem dhe i cili ne te njejten kohe eshte edhe kryetar i Komisionit Qendror Zgjedhor si dhe sugjeruesi kryesor se per ke duhet te votohet Edhe i pari edhe i dyti po te donin kane pasur mundesi tua pastrojne duart atyre per te cilet kane aluduar se i kane duart e pista por nuk e kane bere kete. Madje ua kane siguruar dorashkat qe te mos lene gjurme Pastaj ne shume raste nderkombetaret i kane duart edhe me te pista se vendoret sepse duart e tyre ndoten me miliona euro nga tenderet njeburimore privatizimi dhe kontratat me firmat fitimprurese

Opozita kur ka qene pozite edhe vet i ka lagur mustaqet ne sherbetin e bakllavase duke e lene tepsine krejtesisht te zbrazet. Fatmiresisht tepsia ka mbetur Prandaj keto premtime te te gjitha subjekteve garuese nuk ngjallin shpresen se ne Kosove do te kete ndryshime permbajtjesore. Mund te kete ndryshime kozmetike dhe ketu perfundon tregimi ose perralla. Per faktorin nderkombetar me rendesi jane bisedimet me Serbine apo dialogu teknik sic po e quajne ata dhe ne menyre refleksive mbase per shkak te frikes po e perserisim edhe ne Dialogu me Serbine pa plotesimin e disa parakushteve te domosdoshme perfundimisht do ta rehabilitoje Serbine ndersa Kosoven do ta shtyje ne vartesi edhe me te madhe dhe ne inferioritet te skajshem perballe Serbise.

Duke mos injoruar sondazhet edhe une e kam bere nje matematike per rezultatet e mundshme te ketyre zgjedhjeve. Nuk po dale me shifra sepse nuk dua te paragjykoj apo te ndikoj ne rezultatet e zgjedhjeve duke favorizuar nje subjekt te caktuar apo duke e demtuar subjektin tjeter Mirepo mendoj se lufta midis PDK dhe LDK per te dale i pari do te jete lufte dhembe per dhemb vote per vote dhe se dallimi perfundimtar nuk do te jete i madh Befasia me e madhe e ketyre zgjedhjeve do te jete Vetevendosja me nje kusht qe te jete ne gjendje ta mbroje voten e fituar. Ne kete rast se paku do te radhitet si forca e trete politike ndersa nese nuk e mbron voten e saj do ta kete problem te mbijetoje apo do te jete nje parti parlamentare me pak deputete Edhe subjektet qe do ti fitojne zgjedhjet do ta kene shume problem ta kalojne 26-in. AAK do te jete forca e katert politike apo e treta ne rast se Vetevendosjes i avullohen votat LDD FER dhe AKR do te ecin neper tehun e shpates nese do ta kalojne pragun zgjedhor apo jo Por per demokracine do te ishte shume e shendetshme nese edhe keto tri subjekte do ta kalonin pragun zgjedhor dhe ne kete menyre do te imponohej nje koalicion qe do te garantonte stabilitet sepse keshtu do te kishim edhe nje opozite te fuqishme

Koalicionet e mundshme Mos u besoni deklaratave te politikaneve se per se gjalli dhe nen asnje kusht nuk do te bejne koalicion me kete apo ate subjekt politik Interesi personal te ne eshte para interesit partiak e lere me interesit te shtetit Politikanet tane per nje plesht e kallin jorganin Keshtu beri Fatmir Sejdiu keshtu do te bejne edhe te tjeret Une nuk e perjashtoj asnje koalicion Pastaj koalicionet e ardhshme do te dizajnohen nga nderkombetaret sepse na pret dialogu teknik me Serbine andaj duhet nje ekip per bisedime sa me gjitheperfshires qe do te bisedonte por edhe qe do te garantonte se rezultatet e ketyre bisedimeve teknike do te zbatohen.

Ne formimin e koalicioneve do te kete ndikim te fuqishem edhe Ramush Haradinaj i cili mori te drejten e shfrytezimit te pushimit te lehonise nga Tribunali i Hages.

Sfida kryesore pas zgjedhjeve te 12 dhjetorit Nuk e besoj se do te kontestohen rezultatet e zgjedhjeve. Kete ua beri me dije eurodeputetja Doris Pak subjekteve garuese. Si shembull te keq e mori Shqiperine Shqiptaret te mesojne nga shqiptaret PDK e dha provimin me rastin e balotazhit ne Rahovec. Prania e me shume se 32.000 vezhguesve nderkombetar dhe vendor do te duhej te ishte nje garanci se procesi zgjedhor do te jete i rregullt. Une me teper shpresoj se monitoruesit vendor te Demokracise ne Veprim te cilet tashme e kane nje pervoje do te perkujdesen qe te mos kete manipulime ne keto zgjedhje dhe se do te jene gardiane te rregullsise se ketij procesi Sinqerisht uroj te ndodhe keshtu

Mirepo sfida kryesore pas zgjedhjeve ne Kosove do te jete sundimi i ligjit. Nese e perballojme kete sfide atehere kemi te drejte te llogarisim se do ta ndertojme nje shtet normal. Ndryshe do te behemi si Kolumbia e Pablo Eskobarit apo ikago e Al Kapones. Tash jemi vetem Banana Republike Nese e kalojme sfiden e sundimit te ligjit atehere do ta zgjidhim enigmen se si nje pushtetar ne moshe shume te re per 3 apo 4 vjet te mandatit ka bere pasuri perrallore Atehere do ti kemi do lista te tjera per deputete dhe nuk do te kete nevoje te na i lajne duart ata qe higjienen e duarve te tyre nuk e kane per tu lavderuar.

Autori eshte lider i Komitetit per Mbrojtjen e Lirise dhe te Drejtave te Njeriut ne Kosove

Më shumë nga Analiza