Festat, "cmenden" cmimet e fruta-perimeve
Vazhdon maratona e rritjes se cmimeve te te gjitha llojeve, te fruta-perimeve. Nese dje keni bere gati nje liste te cmimeve te frutave dhe perimeve qe do te blini per te pasuruar tryezen e Vitit te Ri, duhet ta permbysni edhe njehere ate, sepse nga dje ne sot cmimet jane dyfishuar. Kjo tashme nuk eshte e re per shqiptaret, pasi keshtu ndodh cdo fund viti. Tregtaret ka dite qe kane nisur spekulimet me cmimet e fruta-perimeve, nderkohe qe pritet qe gjate dites se sotme dhe neser, grafika e tyre do te shenoje pikun. Dhe ne te gjithe kete mesele, si gjithmone eshte konsumatori ai qe e paguan, nderkohe qe shteti mjaftohet vetem me berjen publike te listes se cmimeve, por pa marre asnje mase ndeshkuese per abuzuesit. Keshtu ne top-listen e cmimeve nje kg rrush kushton 250 leke te reja nga 150 qe ishte javen e kaluar dhe po kaq edhe trangulli. Per kete rritje tregtaret e pakices si gjithmone e kane te gatshme formulen e justifikimit "cmimet i rrisin ata te shumices", ndersa tregtaret e shumices ia lene fajin pakices, kurse konsumatoret qe paguajne me shume dhe cojne me pak ne shtepite e tyre nuk kane se kujt t'i ankohen.
Rritja
Ne fakt eshte bere tashme tradite qe ne cdo fundviti cmimet rriten me nje shpejtesi marramendese. Sipas vezhgimit, ne tregjet e ndryshme te Tiranes, e sidomos ne ate "Avni Rustemi", rreth 87 per qind e perimeve dhe gati te gjitha frutat kane pesuar rritje (krahasuar me ato te nje jave me pare), nderkohe qe nje rritje tjeter kane pesuar edhe gjate kesaj jave. Keshtu sipas statistikave trangulli eshte rritur me 41 leke/kg, domatja me 24 leke/kg, lulelakra me 34 leke/kg dhe sallata me 21 leke/kg, etj. Nderkohe qe statistika reale e tregut te djeshem te frutave-perimeve ka pesuar nje tjeter rritje, te cilat mendohen qe te arrijne pikun gjate dites se sotme dhe te neserme. Aktualisht cmimi i nje kg ullinj varion nga 100-300 leke te reja (ne varesi te cilesise), nje kg domate 100 leke (ndersa ato qe jane te vogla, si qershi, kushtojne 600 leke), trangulli 200 leke, karotat kushtojne 120 leke, lulelakra 200 leke, sallata jeshile 150 leke, kungulli 250 leke, portokallet 120 leke, limonet, dardhat, ftoi, mollet dhe kivi, kushtojne nga 80-150 leke. Ndersa vetem nje jave me pare nje kg domate ka kushtuar mesatarisht 74 leke (ndersa ato qe jane te vogla, si qershia kane kushtuar 400 leke), trangulli 176 leke, karrotat 72 leke, lulelakra 84 leke, sallata jeshile 97 leke, kungulli 180 leke, portokallet 93 leke, limonet 127 leke, dardhat 135 leke, mollet 96 leke. Duket qarte se rritja eshte goxha e larte dhe pritet qe edhe ne ditet ne vijim cmimet te rriten me hapa te shpejta. Nga tabela e cmimeve do te kuptoni se vetem per disa metra rruge ku eshte tregu i shumices se fruta-perimeve dhe deri tek konsumatori i thjeshte, gati ne te gjitha rastet cmimet jane dyfishuar.
Pakice-shumice
Ne fakt, tregtaret e pakices akuzojne ato te shumices per rritje cmimesh, dhe keta te fundit akuzojne ata te pakices. Ne gjithe kete mesele te dyja palet dalin te fituar dhe ato qe e paguajne jane konsumatoret. "Nuk i rrisim ne cmimet, por jane tregtaret e shumices qe e bejne nje gje te tille", thone ata, nderkohe qe keta te fundit, here nuk e pranojne kete gje e here ia lene fajin tregtareve te pakices dhe here te tjera taksave dhe doganes. Por le te shohim se sa kushtojne per tregtaret e pakices te njejtat produkte, qe ata ua shesin konsumatoreve shqiptare. Po sipas statistikave nga Ministria e Bujqesise nje kg domate qe ka dale ne treg me 100 leke, shumica e ka shitur me 76 leke, trangulli qe ka dale ne treg me 250 leke, shumica e ka shitur me 144 leke, karotat qe kane dale ne treg me 120 leke, shumica i ka shitur me 50 leke, lulelakra qe ne treg e gjeje me 200 leke shumica e ka shitur me 100 leke, sallata jeshile ne shumice ka qene 60 leke, kungulli 250 leke ne tregun e pakices dhe 150 leke ne ate te shumices, portokallet 90 leke ne te pakices dhe 57 ne te shumices, limonet 140 leke ne te pakices dhe 65 leke ne te shumices dhe mollet 96 leke ne te pakices dhe 58 leke ne te shumices. Duket qarte qe per pak metra rruge, cmimet nga tregu i shumices, ne ate te pakices pesojne goxha rritje dhe kete e ndjen xhepi i konsumatorit.
Artikulli pakice shumice dje
Domate 100 leke/kg 44 leke/kg 120 leke/kg
Trangulli 230 leke/kg 144 leke/kg 250 leke/kg
Karotat 90 leke/kg 50 leke/kg 120 leke/kg
Lulelakra 200 leke/kg 100 leke/kg 200 leke/kg
Sallata jeshile 120 leke/kg 60 leke/kg 150 leke/kg
Kungulli 250 leke/kg 127 leke/kg 250 leke/kg
Portokallet 110 leke /kg 50 leke/kg 120 leke/kg
Limonet 140 leke/kg 65 leke/kg 150 leke/kg
Mollet 120 leke/kg 45 leke/kg 150 leke/kg
Rrushi 240 leke/kg 150 leke/kg 250 leke/kg
Rritja
Ne fakt eshte bere tashme tradite qe ne cdo fundviti cmimet rriten me nje shpejtesi marramendese. Sipas vezhgimit, ne tregjet e ndryshme te Tiranes, e sidomos ne ate "Avni Rustemi", rreth 87 per qind e perimeve dhe gati te gjitha frutat kane pesuar rritje (krahasuar me ato te nje jave me pare), nderkohe qe nje rritje tjeter kane pesuar edhe gjate kesaj jave. Keshtu sipas statistikave trangulli eshte rritur me 41 leke/kg, domatja me 24 leke/kg, lulelakra me 34 leke/kg dhe sallata me 21 leke/kg, etj. Nderkohe qe statistika reale e tregut te djeshem te frutave-perimeve ka pesuar nje tjeter rritje, te cilat mendohen qe te arrijne pikun gjate dites se sotme dhe te neserme. Aktualisht cmimi i nje kg ullinj varion nga 100-300 leke te reja (ne varesi te cilesise), nje kg domate 100 leke (ndersa ato qe jane te vogla, si qershi, kushtojne 600 leke), trangulli 200 leke, karotat kushtojne 120 leke, lulelakra 200 leke, sallata jeshile 150 leke, kungulli 250 leke, portokallet 120 leke, limonet, dardhat, ftoi, mollet dhe kivi, kushtojne nga 80-150 leke. Ndersa vetem nje jave me pare nje kg domate ka kushtuar mesatarisht 74 leke (ndersa ato qe jane te vogla, si qershia kane kushtuar 400 leke), trangulli 176 leke, karrotat 72 leke, lulelakra 84 leke, sallata jeshile 97 leke, kungulli 180 leke, portokallet 93 leke, limonet 127 leke, dardhat 135 leke, mollet 96 leke. Duket qarte se rritja eshte goxha e larte dhe pritet qe edhe ne ditet ne vijim cmimet te rriten me hapa te shpejta. Nga tabela e cmimeve do te kuptoni se vetem per disa metra rruge ku eshte tregu i shumices se fruta-perimeve dhe deri tek konsumatori i thjeshte, gati ne te gjitha rastet cmimet jane dyfishuar.
Pakice-shumice
Ne fakt, tregtaret e pakices akuzojne ato te shumices per rritje cmimesh, dhe keta te fundit akuzojne ata te pakices. Ne gjithe kete mesele te dyja palet dalin te fituar dhe ato qe e paguajne jane konsumatoret. "Nuk i rrisim ne cmimet, por jane tregtaret e shumices qe e bejne nje gje te tille", thone ata, nderkohe qe keta te fundit, here nuk e pranojne kete gje e here ia lene fajin tregtareve te pakices dhe here te tjera taksave dhe doganes. Por le te shohim se sa kushtojne per tregtaret e pakices te njejtat produkte, qe ata ua shesin konsumatoreve shqiptare. Po sipas statistikave nga Ministria e Bujqesise nje kg domate qe ka dale ne treg me 100 leke, shumica e ka shitur me 76 leke, trangulli qe ka dale ne treg me 250 leke, shumica e ka shitur me 144 leke, karotat qe kane dale ne treg me 120 leke, shumica i ka shitur me 50 leke, lulelakra qe ne treg e gjeje me 200 leke shumica e ka shitur me 100 leke, sallata jeshile ne shumice ka qene 60 leke, kungulli 250 leke ne tregun e pakices dhe 150 leke ne ate te shumices, portokallet 90 leke ne te pakices dhe 57 ne te shumices, limonet 140 leke ne te pakices dhe 65 leke ne te shumices dhe mollet 96 leke ne te pakices dhe 58 leke ne te shumices. Duket qarte qe per pak metra rruge, cmimet nga tregu i shumices, ne ate te pakices pesojne goxha rritje dhe kete e ndjen xhepi i konsumatorit.
Artikulli pakice shumice dje
Domate 100 leke/kg 44 leke/kg 120 leke/kg
Trangulli 230 leke/kg 144 leke/kg 250 leke/kg
Karotat 90 leke/kg 50 leke/kg 120 leke/kg
Lulelakra 200 leke/kg 100 leke/kg 200 leke/kg
Sallata jeshile 120 leke/kg 60 leke/kg 150 leke/kg
Kungulli 250 leke/kg 127 leke/kg 250 leke/kg
Portokallet 110 leke /kg 50 leke/kg 120 leke/kg
Limonet 140 leke/kg 65 leke/kg 150 leke/kg
Mollet 120 leke/kg 45 leke/kg 150 leke/kg
Rrushi 240 leke/kg 150 leke/kg 250 leke/kg