Fjalori i së ardhmes nuk do të shtypet më në letër
Tashm edhe fjalori do t ndryshoj pamjen e tij, nuk do t shtypet m n letr, por do t hidhet n internet. “Oxford English Dictionary”, “babai” i gjuhs angleze dhe modeli i t gjith fjalorve, pik referimi pr miliona persona q flasin dhe shkruajn (ose m sakt prpiqen ta bjn) n idiomn e Shekspirit, nuk do ta publikoj m edicionin e tret t shtypur n letr, nj projekt gjigand pr t cilin po punon prej njzet vjetsh nj skuadr profesioniste leksikografsh: vepra e re do t publikohet vetm n versionin dixhital, n internet. “Fjalort e shtypur po zhduken”, justifikohet Nigel Portwood, presidenti i “Oxford University Press”, shtpia botuese e t njjtit universitet dhe e fjalorit q mban po at emr. “T till fjalor nuk shiten m. Ai q ka nevoj mund ta shfletoj fjalorin n internet, ku ndryshimet e fundit bhen n koh reale dit pas dite, po ashtu edhe futja e termave t rinj, si edhe fshirja e fjalve t vjetra”. Fjala e fundit q i sht shtuar fjalorit sht “vuvuzela”, vegla muzikore q dgjohej duke buitur n botrorin e futbollit q u zhvillua n Afrikn e Jugut.
Vendimi i marr nga drejtuesit e “Oxford English Dictionary” ka nj qllim, q mbi t gjitha mendohet t jet ekonomik: edicioni i kompletuar i “Oxford English Dictionary”, i cili gjendet n 20 volume, nuk sht shtypur kurr pr t prfituar t mira materiale q kur u shtyp kopja e par, pothuajse para nj shekulli e gjysm. Ndryshe nga kopjet e shtypura n letr, versioni dixhital sht dhe do t jet gjithmon nj sukses komercial: n internet, fjalori i “Oxford English Dictionary” hapet nga dy milion persona n muaj. Abonimi 1-vjear kushton 250 sterlina. Prve ksaj, mund t marrsh edhe t drejtn e autorit nga “Google”, i cili e prdor “Oxford English Dictionary” pr motorin e tij t krkimit (meq jemi te “Google”, kjo fjal sht
pjes e fjalorit t ‘Oxford’-it n internet n vitin 2006).
Ashtu si atlaset dhe manualt e tjer t kshillimit, tashm fati i fjalorit prej letre duket se sht vendosur: do t qndroj n raftet e bibliotekave t mdha angleze, ndrkoh q botn e gjall dhe t re do ta lexoni n internet. Sipas presidentit t “Oxford University Press”, kjo sht shenj e nj ndryshimi q po prek edhe librin: “Pas 30 vjetsh, industria e letrs s shtypur do t jet transferuar pothuajse e gjitha n internet”, thot Portwood. “Sot n Amerik, n disa tituj, ‘e-books’-at, librat elektronik q lexohen n ‘iPad’ apo n nj lloj tjetr lexuesi, do t’i kalojn titujt prej letre q jan n shitje”. E njjta gj do t ndodh hert apo von edhe gjetk.
Ideja pr t koleksionuar n rregullin alfabetik fjalt e gjuhs angleze, duke i nxjerr secils kuptimin, filloi t prhapej n shekullin XVI. Fjalori i par u hartua dhe u publikua nga Samuel Johnson n vitin 1755. Ky fjalor do t mbetej edhe modeli standard i lnds pr njqind e pesdhjet vitet e ardhshme. Pastaj n 1879-n, “Oxford University Press” prezantoi fjalorin e tij. Prmbledhja e par u publikua n vitin 1928. U deshn 61 vjet pr ta azhornuar: botimi i dyt, i gjithi 20 volume, u publikua n vitin 1989 dhe vazhdon t jet n shitje. Kushton 750 sterlina s bashku me versionin m ekonomik t “Oxford Dictionary of English”, nj volum i cili gjendet pothuajse n do shtpi.
Ideja q tani ky ‘arbitr’ i gjuhs angleze do t zhduket, duke u zvendsuar nga nj ‘binjak’ dixhital, pritet si nj shenj e pashmangshme zhvillimi nga “Sunday Times”. “Natyrisht q ishte bukur t shihje ato 20 volume blu npr raftet e bibliotekave dhe t mund t’i shfletoje sapo t hasje vshtirsi pr nj fjal q nuk kuptoje. Megjithat do t jet m e leht pr t’i lexuar n internet, pasi nuk humbet edhe shum koh duke shfletuar faqet pr t gjetur fjalt e paqarta”.
#