Nëna e mirë? Ajo që ruan distancat me fëmijën
Zonja Badinter, ju keni rritur tre fmij. Keni qen nj nn e mir?
Me thn t drejtn, ashtu si edhe shum nna t tjera, kam qen mediokre. Gjithmon jam prpjekur t bj aq sa mundesha pr fmijt e mi, por nga perspektiva e tanishme kam
shum gjra n mnyr t gabuar. Me pak fjal, do ta konsideroja veten si nj nn mesatare.
Ju jeni nj nga pasueset e shkrimtares feministe dhe filozofes Simone de Beauvoir, e cila e ka refuzuar n mnyr kategorike mmsin. A keni menduar ndonjher se ka pasur nj kontradikt mes t qenit feministe dhe nn?
Jo, un i kam dashur fmijt e mi q t vinin n jet dhe i doja q t lindnin njri pas tjetrit. Isha ende studente n at koh dhe sa her q m duhej t lindja, isha me provime. Un isha shtatzn kur jepja provimet me shkrim dhe lindja fmijn pak para provimit me goj. Kjo sht arsyeja q shum provime m sht dashur t’i prsris. I prkas nj brezi grash q i quanin fmijt nj rrjedh natyrale e jets dhe martess dhe nuk e mendonin nse duhen apo jo, si ndodh sot. Pr m tepr, kto shtatzni i mendoj si disa prej muajve m t bukur t jets sime. Por nj gj nuk e kam
kurr: nuk e kam pyetur kurr veten nse isha nj nn e mir, nse i bja gjrat si duhej pr fmijt e mi, si bjn sot shum gra.
N nj nga librat tuaj t fundit, “Konflikti: Gruaja dhe nna”, ju shkruani se grat e sotme jan nn nj presion shum t madh pr t pasur fmij dhe nuk sht m e mjaftueshme vetm t jesh nn, por duhet t jesh nj nn perfekte, q ushqen fmijt pr nj koh t gjat me gji, q qndron n shtpi me fmijt e saj pr nj koh t gjat dhe q i rrit me sa ka mundsi.
Aktualisht po jetojm n nj faz t turbullt n zhvillimin ton. Jemi duke prjetuar riprsritje t kohve t shkuara. N frngjisht kt fenomen e quajm “l’enfant roi”, apo “fmija sht mbret”. Sipas ksaj pikpamjeje, interesat e nns jan shum m t parndsishme se ato t fmijs. Ato gjithmon jan t dors s dyt. Dhe kjo sjell dshirn e nns pr t pasur fmij perfekt. Shum nga nnat e reja sot besojn se nse do t qndrojn n shtpi dhe do t’u prkushtohen trsisht dhe vetm fmijve, fmijt do t bhen perfekt: do t rriten perfekt, do t ken inteligjenc perfekte, t balancuar dhe n harmoni me natyrn. Un kam dyshimet e mia n lidhje me kt strategji dhe me rezultatet e saj.
Ju jeni nj nga kundrshtaret e t ushqyerit t foshnjs me qumsht gjiri. Aktualisht sot grat jan nn presion pr ta
nj gj t till.
Un mendoj se po u bhet nj presion shum i madh prmes krijimit t ndjenjs s “fajsis”.
Sipas jush, cila sht ana e keqe e t ushqyerit me gji?
Ajo q un mendoj sht se bhet fjal pr nj zgjedhje shum intime dhe personale t gruas, n t ciln nuk duhet q t ndrhyj kush. Nse nj grua dshiron q ta bj nj gj t till, sht shum mir. Edhe n t kundrtn, nse nj grua nuk dshiron q ta bj, sht srish mir. sht shum personale. Kjo nuk sht nj shtje me t ciln duhet t merren politikant. Pr fat t keq, Franca po zbaton direktivn e Organizats Botrore t Shndetsis, sipas s cils fmijt duhet q t ushqehen n mnyr ekskluzive gjasht muajt e par t jets me qumsht gjiri dhe m pas u duhet filluar ushqimi shtes. Kjo mund t vlej pr grat e vendeve n zhvillim, q kan pasur prvoja shum problematike me qumshtin pluhur dhe ushqimet shtes pr foshnjat. Por prse vall duhet nj gj e till t aplikohet te grat e Parisit dhe Berlinit?
Pra ju e konsideroni aktin e t ushqyerit me gji t foshnjs nj kthim pas n rrugn e lirimit t gruas?
M lejoni t’ua prsris. Un mendoj se sht shum mir nse nj grua vendos me vullnetin e saj t lir q ta ushqej fmijn me qumshtin e gjirit, por theksoj se sht nj zgjedhje q i takon asaj ta bj. Pr shum vite un kam vzhguar me shum shqetsim nj rikthim pas t lvizjes feministe. Sipas direktivave t reja, grat nxiten q t qndrojn n shtpi pas lindjes pr nj koh sa m t gjat. Ata thon se nna duhet q ta ushqej me gji fmijn, pr shkak se qumshti i gjirit i mbron ata nga alergjit, astma dhe vet grat i mbron nga kanceri i gjirit. T gjitha kto na ojn n t shkuarn. T gjith po prpiqen q t rizgjojn instinktin mmsor te grat, por grat nuk jan shimpanze.
Nuk mendoni se jeni duke e ekzagjeruar pak?
Ajo ka po prshkruaj sht shenja e par e nj tendence alarmi. Nse do t’i merrnim seriozisht t gjitha kto rekomandime, ku do t shkonim vall? Grat do t detyroheshin srish q t qndronin me zor n shtpi. E si mund t punojn ato n rast se supozohet q ta ushqejn fmijn me gji pr 6 muaj, apo edhe pr m gjat? uditem q edhe gjat krizs ekonomike ka gjithnj e m shum gra q vendosin t qndrojn n shtpi. Dhe nuk bhet fjal vetm pr gra t pakualifikuara, por pr gra shum t kualifikuara, t cilat duan vetm q t jen nna t mira.
Jo do grua do q ta oj m tej shtjen e emancipimit me t’u
nn.
Sigurisht, por ka dhe dy gjra t tjera q e shqetsojn do grua n Perndim. S pari, gjysma e ifteve ndahen brenda periudhs nga tre deri n shtat vjet nga martesa. Kjo do t thot q gruaja q ka kaluar 7 vjet pa nj pun stabl n tregun e puns, e ka t ardhmen ekonomike n rrezik t madh dhe befas do t ndihet vetm duke rritur fmijn, dhe tani edhe pa bashkshort. S dyti, pjesmarrja aktive n rritjen e nj fmij, flas nga ana e prindit dhe e nns, z nj periudh kohore 15-vjeare, ndrkoh q mesatarja e jetgjatsis s nj gruaje sht rreth 80 vje. A mos vall nj grua duhet t heq dor nga jeta dhe objektivat e jets s saj vetm pr nj periudh 15-vjeare? Nse ajo e bn e lir kt zgjedhje, shum mir; por do t vij koha kur do t ndihet vetm. Ajo duhet t’i bj vetes pyetjen: far do t ndodh pasi t kem rritur fmijn, nse i dedikohem ksaj gjje me koh t plot? far do t ndodh kur t m ket ln ndoshta burri dhe fmijt t ken ikur n shkoll? do t bhet me mua ather?
Ju jeni duke folur pr nj peizazh shum gri, t paktn pr Francn, vendin tuaj. Shkalla e lindjeve n Franc sht ende shum e lart, madje m e larta n Europ. Mesatarisht grat franceze kan dy fmij, ndrsa n vende t tjera t zhvilluara t Europs shifra sht m e vogl. Dhe grat vazhdojn q t punojn me koh t plot edhe pasi sjellin n jet fmijt.
Grat franceze kan fmij sepse sht m e leht pr to q t jen nna dhe njherazi t punojn dhe t bjn gjra t tjera. Ato nuk e kan problem q t’i len fmijt n duart e t tjerve dhe pr kt nuk fajsohen as nga nna e tyre dhe as nga vjehrra. N Franc nuk shihet me sy t keq fakti i t lnit t fmijs n duart e dikujt tjetr gjat orve t puns, apo t qejfit t nns. Ajo ka un mendoj, q nuk sht e mir, sht inkurajimi i tyre q t rimarrin nj model t ri t mmsis n emr t s mirs s fmijs. Ky sht shndrruar n nj argument kundr shoqris egocentrike e materialiste t konsumit.
Kush do t ishte nj nn e mir, sipas ides suaj?
Besoj se nj nn e mir sht ajo q arrin q t krijoj dhe mbaj nj distanc t vogl mes vetes dhe fmijs, pra as shum afr dhe as shum larg. sht ajo nn q i jep fmijs ka i nevojitet dhe q di t jet edhe e pranishme, edhe t mungoj pr t’iu kushtuar vetes dhe “rritjes” s saj. Por, fatkeqsisht, kjo sht e rrall.
#