Fokus/ Pas Greqisë, edhe Qipro rrezikon të falimentojë

Në Eurozonë, pas Irlandës, Portugalisë dhe Greqia, gjithashtu dhe Qipro është gati për të kërkuar ndihmë nga komuniteti ndërkombëtar. Sipas ish-presidentit George Vasiliu “nuk ka kohë për të humbur”, sepse përndryshe vendi mund të vuajë pasoja të rënda ekonomike dhe financiare. Sipas gazetës financiare  amerikane “Uall Street Journal”, problemi kryesor i Qipros është ekspozimi  i madhe i bankave të saj kryesore - Banka e Qipros, Banka Popullore Qipros dhe Banka Hellenike - kanë ndaj Greqisë. Pas ristrukturimit të borxhit grek, bankat dhe huadhënësit privat kanë humbur 80 për qind të vlerës së kredive të tyre dhe kjo ka krijuar probleme të mëdha, veçanërisht për Qipron. Nëse Greqia do të dalë nga euro, sipas disa analistëve, e tërë sistemit bankar i Qipros mund të rrëzohet, me pasoja të rënda për ekonominë e vendit.
Qipro ka dy rrugë përpara: tentativën për të ristrukturuar borxhin e saj më vete ose të kërkojë ndihmë nga komuniteti ndërkombëtar. Kjo do të jetë zgjidhja përfundimtare që qeveria do të konsiderojë, duke pasur parasysh masat e ashpra që do të shqiptohen në vend në shkëmbim për një hua nga Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) dhe Bankën Qendrore Evropiane. Problemi është se, edhe nëse Greqia do të mbeten në euro, kriza ekonomike në Qipro do të mbetet e rëndë. Sipas qeverisë, ekonomia qipriote në vitin 2012 do të rritet vetëm me 0.8 për qind, por FMN-ja është më pesimiste, dhe që është se ajo do të tkurret me 1.2 për qind. Borxhi privat është në rritje. Normat e interesit të obligacioneve të qeverisë janë rritur në mënyrë dramatike në kohët e fundit (që nga 10-vjeçare bono janë edhe 14 për qind) dhe bankat janë tashmë afër kapitullimit: Parlamenti ka miratuar kohët e fundit shpëtimin e Bankës popullor të Qipros, e cila në ristrukturimin e borxhit grek ka humbur rreth 2 miliard euro. Ky falimentim do t’i kushtojë vendin rreth 10 për qind të PBB-së saj.
Përveç kësaj, shfrytëzimi i plotë i rezervave gazit të zbuluara kohët e fundit nuk do të fillojnë deri në disa vjet. Jo për të përmendur që në prill besimi i konsumatorit qipriot ra me 13 për qind në krahasim me muajin e kaluar, ndërkohë që papunësia është afër pragut rekord prej 9 për qind. Ndër të tjera, kriza e Qipros është edhe për shkak të një shpërthimi në një bazë detare korrikun e kaluar që, përveç se ka shkaktuar vdekje të shumta, ka përgjysmuar energjinë e ishullit.
Kështu, për të shmangur kërkesën ndihmë nga bashkësinë ndërkombëtare, qeveria qipriote së shpejti do të duhet miratojë shkurtime të reja (por jo të rënda si ato që do të kërkonte FMN dhe Evropa) dhe kërkojë një kredi dypalësh me Kinën, e cila ende nuk dihen detajet. Vitin e kaluar, Qiproja, siç tregohet nga Uall Street Journal, bëri të njëjtën gjë duke marrë në një tjetër hua bilaterale me Rusinë, në rrethana që arrijnë në rreth 2.5 miliardë euro.