Ftesa amerikane për lidhjet ekonomike mes Lindjes dhe Perëndimit
Dokumentet sekrete të Uashingtonit për bashkëpunimin ekonomik me bllokun. Skema për inkurajimin e raporteve ekonomike dhe Bashkimin Sovjetik
(Vijon nga numri i së premtes)
Çfarë veprimesh duhet të ndërmarrim në mënyrë të njëanshme, ose në bashkëpunim me vendet e industrializuara demokratike, që të pengojmë përdorimin e një mekanizimi të tillë ekonomik?
Perëndimi duhet të shmangë faktin e të qenit i varur nga burimet lindore për materiale dhe produkte, në mënyrë që të pengojë një mekanizëm të tillë. Gjithashtu, Perëndimi mund të veprojë që Bashkimi Sovjetik dhe Europa Lindore të lidhen më ngushtë me ekonominë botërore, duke rritur kostot te bota komuniste, përmes aplikimit të mekanizmit negativ. Historikisht, Lindja ka qenë më pak e gatshme se Perëndimi për të bërë përpjekje për një mekanizim të tillë, në dhënien e kostove që përfshijnë edhe mundësinë e dështimit.
Mundësitë për lidhje
Duke u përqendruar te larmia në radhët e vendeve të Europës Lindore, çfarë hapësirash të përshtatshme ekzistojnë për të krijuar lidhje në radhët e vendeve të Europës Lindore dhe Bashkimit Sovjetik?
Qëkur këto vende janë bashkuar në aleancën ushtarake të Traktatit të Varshavës, nuk është e përshtatshme të vendoset ndaj tyre ndonjë zgjerim më i madh në kontrollet e Perëndimit mbi eksportimin e produkteve strategjike. Rreth tregtisë në produktet jostrategjike, politikat tona ekonomike ndaj këtyre vende duhet të reflektojnë diferenca domethënëse politike dhe ekonomike për të inkurajuar dobësimin e lidhjeve mes Europës Lindore dhe Moskës. Shtetet europiano-lindore janë më tepër të prira ndaj propozimeve amerikane që u ofrohen atyre në mënyrë individuale, sipas çdo shteti, sesa për të qenë shtojcë e Bashkimit Sovjetik.
Interesat e Lindjes komuniste
Çfarë masash mund të ndërmerren nga SHBA-të dhe demokracitë e industrializuara në tërësi që të përdorin te përparësitë tona shumëllojshmërinë e interesave dhe nevojave që kanë vendet e Europës Lindore?
Vendet perëndimore mundet që përmes politikave të tyre tregtare dhe ekonomike, të inkurajojnë secilin nga vendet e Europës Lindore që të rrisin ndërveprimin e tyre ekonomik me Perëndimin. Kjo nxitje e diversitetit mund të reduktojnë ndikimin sovjetik në këtë hapësirë. Politikat ekonomike të Perëndimit mund të jenë të diferencuara, sipas raporteve me vende të ndryshme të Europës Lindore, në fusha të tilla, si; kreditë, tarifat dhe kuotat, dhe marrëdhëniet në strukturat shumëpalëshe në lidhje me çështjet ekonomike.
Asistenca lindore te Bota e Tretë
Cilat janë kostot dhe përfitimet që përpiqen të marrin Bashkimi Sovjetik dhe vendet e Europës Lindore përmes procesit të mbështetjes së zhvillimit në Botën e Tretë, apo përfshirjen e tyre më aktive në çështje të tjera ekonomike?
Asistenca lindore për Botën e Tretë, historikisht ka qenë e motivuar, kryesisht nga dëshirat sovjetike për një ndikim më të madh politik. Kur ekzistojnë fraksione përçarëse te qeveritë, ndihma sovjetike, zakonisht, është në mbështetje të fraksionit që kundërshton më fuqimisht lidhjet e ngushta me Perëndimin. Në anën tjetër, asistenca konstruktive lindore mund të reduktojë barrën e Perëndimit për një mbështetje të tillë. Bashkimi Sovjetik është prodhuesi dhe konsumuesi më i madh dhe një shitës i rëndësishëm i naftës dhe gazit, por ai nuk merr pjesë në çdo bashkëpunim të vendeve konsumatore, për çështjet e energjisë, apo në dialogun mes vendeve konsumatore dhe prodhuese. Sjellja e Bashkimit Sovjetik në këto bisedimeve mund të shtojë një element politik mes Lindjes dhe Perëndimit, që tashmë vështirëson çështjet Veri-Jug dhe risku duket se peshon më shumë tek përfitimet e mundshme. Sovjetikët janë aktivë në Këshillin Ndërkombëtar të Drithërave, forumi kryesor për koordinimin e përpjekjeve ndërkombëtare në politikat e drithërave. Ndonëse sovjetikët nuk e kanë mbështetur qëndrimin amerikan në këtë Këshill, afrimi i tyre nuk ka qenë konfrontues. Ne do të vazhdojnë të inkurajojmë pjesëmarrjen e tyre në këto diskutime, të cilat vështirë se do të ndërlikojnë marrëdhëniet mes Veriut dhe Jugut.
Bashkëpunimi Lindje-Perëndim
Çfarë politikash mund apo duhet të ndërmerren për të nxitur këtë tip përfshirjeje të Lindjes në ekonominë globale?
Nxitja amerikane e rritjes së kontributeve të Europës Lindore dhe Bashkimit Sovjetik në programet e ndihmës shumëpalëshe për Botën e Tretë, në të cilën tashmë ata janë të përfshirë, mund të rezultojë në shpërndarjen e ngarkesës, pa rritur tepër mundësitë për kundërproduktivitet të aktivitetit të sovjetikëve. Madje, nëse dështojnë në vazhdimësi kontributet e lindjes, qëllimet amerikane në këtë hapësirë mund të shërbejnë për tërheqjen e vëmendjes ndaj dobësive të sistemit komunist dhe fitojmë mbështetje nga vende më pak të zhvilluara.
Shkrimi i sotëm shënon fundin e raportit sekret të Departamentit Amerikan të Shtetit të datës 7 janar 1977 për strategjitë e bashkëpunimit ekonomik mes Lindjes dhe Perëndimit. Ky material është deklasifikuar më 19 qershor 2008
Përgatiti: Albert Gjoka
18 Nentor 2008
(Vijon nga numri i së premtes)
Çfarë veprimesh duhet të ndërmarrim në mënyrë të njëanshme, ose në bashkëpunim me vendet e industrializuara demokratike, që të pengojmë përdorimin e një mekanizimi të tillë ekonomik?
Perëndimi duhet të shmangë faktin e të qenit i varur nga burimet lindore për materiale dhe produkte, në mënyrë që të pengojë një mekanizëm të tillë. Gjithashtu, Perëndimi mund të veprojë që Bashkimi Sovjetik dhe Europa Lindore të lidhen më ngushtë me ekonominë botërore, duke rritur kostot te bota komuniste, përmes aplikimit të mekanizmit negativ. Historikisht, Lindja ka qenë më pak e gatshme se Perëndimi për të bërë përpjekje për një mekanizim të tillë, në dhënien e kostove që përfshijnë edhe mundësinë e dështimit.
Mundësitë për lidhje
Duke u përqendruar te larmia në radhët e vendeve të Europës Lindore, çfarë hapësirash të përshtatshme ekzistojnë për të krijuar lidhje në radhët e vendeve të Europës Lindore dhe Bashkimit Sovjetik?
Qëkur këto vende janë bashkuar në aleancën ushtarake të Traktatit të Varshavës, nuk është e përshtatshme të vendoset ndaj tyre ndonjë zgjerim më i madh në kontrollet e Perëndimit mbi eksportimin e produkteve strategjike. Rreth tregtisë në produktet jostrategjike, politikat tona ekonomike ndaj këtyre vende duhet të reflektojnë diferenca domethënëse politike dhe ekonomike për të inkurajuar dobësimin e lidhjeve mes Europës Lindore dhe Moskës. Shtetet europiano-lindore janë më tepër të prira ndaj propozimeve amerikane që u ofrohen atyre në mënyrë individuale, sipas çdo shteti, sesa për të qenë shtojcë e Bashkimit Sovjetik.
Interesat e Lindjes komuniste
Çfarë masash mund të ndërmerren nga SHBA-të dhe demokracitë e industrializuara në tërësi që të përdorin te përparësitë tona shumëllojshmërinë e interesave dhe nevojave që kanë vendet e Europës Lindore?
Vendet perëndimore mundet që përmes politikave të tyre tregtare dhe ekonomike, të inkurajojnë secilin nga vendet e Europës Lindore që të rrisin ndërveprimin e tyre ekonomik me Perëndimin. Kjo nxitje e diversitetit mund të reduktojnë ndikimin sovjetik në këtë hapësirë. Politikat ekonomike të Perëndimit mund të jenë të diferencuara, sipas raporteve me vende të ndryshme të Europës Lindore, në fusha të tilla, si; kreditë, tarifat dhe kuotat, dhe marrëdhëniet në strukturat shumëpalëshe në lidhje me çështjet ekonomike.
Asistenca lindore te Bota e Tretë
Cilat janë kostot dhe përfitimet që përpiqen të marrin Bashkimi Sovjetik dhe vendet e Europës Lindore përmes procesit të mbështetjes së zhvillimit në Botën e Tretë, apo përfshirjen e tyre më aktive në çështje të tjera ekonomike?
Asistenca lindore për Botën e Tretë, historikisht ka qenë e motivuar, kryesisht nga dëshirat sovjetike për një ndikim më të madh politik. Kur ekzistojnë fraksione përçarëse te qeveritë, ndihma sovjetike, zakonisht, është në mbështetje të fraksionit që kundërshton më fuqimisht lidhjet e ngushta me Perëndimin. Në anën tjetër, asistenca konstruktive lindore mund të reduktojë barrën e Perëndimit për një mbështetje të tillë. Bashkimi Sovjetik është prodhuesi dhe konsumuesi më i madh dhe një shitës i rëndësishëm i naftës dhe gazit, por ai nuk merr pjesë në çdo bashkëpunim të vendeve konsumatore, për çështjet e energjisë, apo në dialogun mes vendeve konsumatore dhe prodhuese. Sjellja e Bashkimit Sovjetik në këto bisedimeve mund të shtojë një element politik mes Lindjes dhe Perëndimit, që tashmë vështirëson çështjet Veri-Jug dhe risku duket se peshon më shumë tek përfitimet e mundshme. Sovjetikët janë aktivë në Këshillin Ndërkombëtar të Drithërave, forumi kryesor për koordinimin e përpjekjeve ndërkombëtare në politikat e drithërave. Ndonëse sovjetikët nuk e kanë mbështetur qëndrimin amerikan në këtë Këshill, afrimi i tyre nuk ka qenë konfrontues. Ne do të vazhdojnë të inkurajojmë pjesëmarrjen e tyre në këto diskutime, të cilat vështirë se do të ndërlikojnë marrëdhëniet mes Veriut dhe Jugut.
Bashkëpunimi Lindje-Perëndim
Çfarë politikash mund apo duhet të ndërmerren për të nxitur këtë tip përfshirjeje të Lindjes në ekonominë globale?
Nxitja amerikane e rritjes së kontributeve të Europës Lindore dhe Bashkimit Sovjetik në programet e ndihmës shumëpalëshe për Botën e Tretë, në të cilën tashmë ata janë të përfshirë, mund të rezultojë në shpërndarjen e ngarkesës, pa rritur tepër mundësitë për kundërproduktivitet të aktivitetit të sovjetikëve. Madje, nëse dështojnë në vazhdimësi kontributet e lindjes, qëllimet amerikane në këtë hapësirë mund të shërbejnë për tërheqjen e vëmendjes ndaj dobësive të sistemit komunist dhe fitojmë mbështetje nga vende më pak të zhvilluara.
Shkrimi i sotëm shënon fundin e raportit sekret të Departamentit Amerikan të Shtetit të datës 7 janar 1977 për strategjitë e bashkëpunimit ekonomik mes Lindjes dhe Perëndimit. Ky material është deklasifikuar më 19 qershor 2008
Përgatiti: Albert Gjoka
18 Nentor 2008