Fundi apo shpetimi i euros

Fondi i planifikuar evropian per shpetimin e euros eshte teper i vogel dhe me pengesa te shumta financiare e teknike. Aksionaret ne mbare boten kane dyshime ndaj tij. Nuk ka para te mjaftueshme per te ndihmuar vendet si Italia apo Spanja. Kete e kane pranuar te marten ne mbremje 29.11.2011 edhe ministrat e Financave ne samitin e mbajtur ne Bruksel. Per shkak te nervozitetit shume te madh ne tregjet financiare ne ndihme duhet te vije edhe Fondi Monetar Nderkombetar. Ne kemi nevoje per ndihmen e FMN-se deklaroi ministri i Luksemburgut Luc Frieden dhe shtoi Mendoj se ne kemi nje ekonomi qe nderlidhet mes vete gjithnje e me shume. Ajo qe ndodh ne Evrope eshte e rendesishme edhe per pjesen tjeter te botes. Mendoj se SHBA-ja dhe BE-ja ne samitin e tyre kane bere te qarte se problemet duhet te shikohen si te perbashketa. Prandaj FMN-ja eshte vendi ku Rusia Kina Amerika Evropa dhe te tjeret duhet te kerkojne zgjidhje te perbashketa. Duket se Italia po ben negociata me FMN-ne per kredi ne vlere prej rreth 400 miliarde euro.

Masat radikale Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Kriza

SHBA dhe shtetet evropiane jane vendet te cilat me se shumti bashkepunojne me FMN-ne i cili sipas planeve me te reja duhet ti ndaje kredi Bankes Qendrore Evropiane ne menyre qe ajo te ndihmoje vendet e rrezikuara nga kriza. Ne kete menyre do te evitohej financimi i drejtperdrejte e vendeve te BE-se. Por kjo deri tani nuk parashikohet me marreveshjet evropiane. Kete mundesi e kundershton edhe Gjermania. Ne Bruksel u tha se tani kemi nevoje per masa radikale. Ministri belg i Financave Didier Reynders konfirmoi se eurozona ka filluar negociatat me Banken Qendrore Evropiane lidhur me kete teme. Kjo banke eshte nje institucion i pavarur. Ne do te bejme propozimet tona ndersa ajo duhet te vendose tha Reynders.

Banka Qendrore Evropian duhet te shtype para

Shefi i kesaj Banke Mario Draghi thote se nuk kane mbetur shume mundesi. Ai pohon se kur ulet dhe mendon mire e sheh se euros mund ti vije fundi sepse tregjet financiare nuk jane me te gatshme te blejne letra me vlere te shteteve si Spanja Italia apo Greqia. Ne qofte se Banka Qendrore i blen keto letra me vlere atehere asaj i duhet te prodhoje para shtese sepse kjo nuk eshte e mundur pa e shtuar volumin e parave ne treg. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Keshillime te shumta

Banka Qendrore Evropiane ka probleme me mbledhjen e parave prej bankave te tjera nderkohe qe keto para i duhen per te mbajtur nen kontroll tregjet financiare. Ne qofte se ky fenomen vazhdon Bankes Qendrore Evropiane nuk i mbetet ndonje zgjidhje tjeter vecse ne menyre masive te shtype para te reja.

Mundesia e marreveshjeve fiskale jashte BE-se

Kancelarja gjermane Angela Merkel dhe presidenti i Bankes Qendrore Gjermane Jens Weidmann duhet te zbusin qendrimin e tyre ndaj Bankes Qendrore Evropiane. Kjo duhet te ndodhe deri 9 dhjetor. Ndryshe do te veshtiresohet edhe me shume rruga qe kalon permes FMN-se te cilet duan ta ndjekin ministrat e Financave.

Si kundershperblim Gjermania kerkon qe BE-ja te kete te drejten e nderhyrjes tek buxhetet e vendeve ne krize. Por per kete duhet bere ndryshime ne marreveshjen e BE-se qe per nje kohe te shkurter nuk eshte e mundur.

Prandaj Gjermania dhe Franca ne samitin e ardhshem do te propozojne krijimin e nje unioni te perbashket fiskal jashte marreveshjeve te BE-se. Ky union fiskal do te ishte nje marreveshje mes 17 vendeve te zones se euros qe me vone mund te futet edhe ne marreveshjet e BE-se.

Orari i perpjekjeve te reja per shpetimin

Te enjten 01.12.2011 presidenti i Frances Nicolas Sarkozy do te mbaje nje fjalim ku do te paraqese koordinatat kryesore te rruges per dalje nga kriza. Franca duhet te stabilizoje buxhetin sepse kercenon rreziku i uljes se aftesise se saj kreditore prej agjencive rating. Te premten 02.12.2011 do te keshillohen Sarkozy dhe kryeministri britanik David Cameron ne Paris per ardhmerine e eurozones dhe marreveshjet e BE-se. Cameron eshte poashtu nen presion sepse gjendja ekonomike ne vendin e tij eshte me e keqe se sa ishte planifikuar. Cameron angazhohet per nderhyrjen e Bankes Qendrore Evropiane por eshte kunder unionit te perbashket fiskal. Te henen 05.12.2011 planet e tij per dalje nga kriza do ti paraqese edhe kryeministri italian Mario Monti. Ndersa te merkuren 07.12.2011 kancelarja Merkel do te takohet me presidentin e Frances Sarkozy ne Marseille ku do te mbahet takimi i partive konservatore. Me se largu te merkuren ne mbremje do te behen publike edhe planet per krijimin e nje unioni te perbashket fiskal.

Koha po kalon Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift 5 cent

Lidhur me keto plane kryeministrat dhe presidentet e BE-se do te keshillohen ne Bruksel te enjten 08.12.2011 dhe te premten 09.12.2011. Ne kete takim do te marre pjese ndoshta edhe shefja e FMN-se Christine Lagarde thone diplomatet ne Bruksel. Gazeta britanike Financial Times beri te ditur te merkuren 30.11.2011 se disa sipermarrje te medha te BE-se po pergatiten per skenarin e perfundimit te unionit te perbashket monetar dhe daljen e disa shteteve nga zona e euros. Kjo nuk befason shume sepse Angela Merkel dhe Nicolas Sarkozy para nje muaji kane biseduar edhe per mundesine e daljes se Greqise nga zona e euros ne qofte se kjo do te shpetonte vendet tjera. Jean Pisani-Ferry drejtor i fabrikes Bruegel deklaroi ne Bruksel se sipermarrjet po pergatiten per mundesine e perfundimit te euros.

Autor Bernd Riegert/Bahri Cani

Redaktoi Lindita Arapi

Bernd Riegert/Bahri Cani