Gjermani, populli kunder Telekomit
Rolf Venkel*
Ne gjykaten e landit ne Frankfurt nisi te henen me vonese dhe pa sensacione procesi gjyqesor civil, me i madhi ne historine e ekonomise ne Gjermani. Rreth 16 mije padites duan qe Telekomi gjerman t'u ktheje parate nga humbja e vleres se aksioneve te Telekomit. Te gjithe pjesemarresit ne kete proces prekin nje toke te re ne aspektin juridik. Sepse ne Gjermani nuk eshte praktike e njohur si ne Amerike, qe te kete padi kolektive. Madje, per kete u nxor nje ligj i ri. Aksionet te T i gjigandit Telekom duhet te ktheheshin ne aksione popullore. Por, pas nxjerrjes ne qarkullim te aksionit te trete T, vlera e aksioneve pas arritjes se kuotes 103,50 euro ra ne menyre dramatike. Kush bleu ne emetimin e trete aksione me vlere 66,50 euro humbi dy vjet me vone dy te tretat e parave. Nuk ka cudi qe shume aksionere jane te zemeruar per shprehjet e atehershme te shefit te Telekomit, Ron Sommer: "Sigurisht ndjehesh i tallur nga ai Ron Sommer, kete mund ta them me bindje", thote nje qytetar.
Ne te vertete aksioneret jane pergjegjes per vendimet qe marrin - pra per humbjet e tyre ne burse. Por kur Telekomi ne vitin 2001 duhej te korrigjonte per poshte me 2,5 miliarde vleren e imobilieve te tij, paditesit shfrytezuar momentin. Pronat jane te mbivleresuara, argumentuan ata. Per pasoje te dhenat ne manualin e burses me rastin e futjes per here te trete te aksioneve kane qene te gabuara, madje dhe cmimi i aksioneve ka qene me i larte sesa duhej.
Te 16 mije paditesit kerkojne rreth 80 milione euro demshperblim, nje shume kjo tejet e madhe per Telekomin. Me nje ujdi pa gjyq, historia do te ishte mbyllur para 7 vjetesh, por Telekomi refuzonte kete. Sipas tij, nje pagese e tille do te ishte e padrejte pa shkuar ceshtja ne shqyrtim gjyqesor.
Padite kolektive nuk jane te praktikuara ne Gjermani. Por, me 16 mije procese te vecuara gjyqesore, drejtesia gjermane do te mbingarkohej se tepermi. Per kete u nxor nje ligj ne vitin 2005 per rregullimin e padive kolektive, i cili lejon procese model dhe gjate kesaj kohe nuk zhvillohen procese te vecuara. Andreas Tilp, njeri nga 900 avokatet e 16 mije paditesve, thote: "Rendesia e ketij ligji qendron ne ate qe16 mije padites ne nje proces civil nuk ka pasur kurre. Per kete arsye ne kete proces ne shkelim neper nje toke te panjohur nga pikepamja juridike".
(*) Deutche Welle
Ne gjykaten e landit ne Frankfurt nisi te henen me vonese dhe pa sensacione procesi gjyqesor civil, me i madhi ne historine e ekonomise ne Gjermani. Rreth 16 mije padites duan qe Telekomi gjerman t'u ktheje parate nga humbja e vleres se aksioneve te Telekomit. Te gjithe pjesemarresit ne kete proces prekin nje toke te re ne aspektin juridik. Sepse ne Gjermani nuk eshte praktike e njohur si ne Amerike, qe te kete padi kolektive. Madje, per kete u nxor nje ligj i ri. Aksionet te T i gjigandit Telekom duhet te ktheheshin ne aksione popullore. Por, pas nxjerrjes ne qarkullim te aksionit te trete T, vlera e aksioneve pas arritjes se kuotes 103,50 euro ra ne menyre dramatike. Kush bleu ne emetimin e trete aksione me vlere 66,50 euro humbi dy vjet me vone dy te tretat e parave. Nuk ka cudi qe shume aksionere jane te zemeruar per shprehjet e atehershme te shefit te Telekomit, Ron Sommer: "Sigurisht ndjehesh i tallur nga ai Ron Sommer, kete mund ta them me bindje", thote nje qytetar.
Ne te vertete aksioneret jane pergjegjes per vendimet qe marrin - pra per humbjet e tyre ne burse. Por kur Telekomi ne vitin 2001 duhej te korrigjonte per poshte me 2,5 miliarde vleren e imobilieve te tij, paditesit shfrytezuar momentin. Pronat jane te mbivleresuara, argumentuan ata. Per pasoje te dhenat ne manualin e burses me rastin e futjes per here te trete te aksioneve kane qene te gabuara, madje dhe cmimi i aksioneve ka qene me i larte sesa duhej.
Te 16 mije paditesit kerkojne rreth 80 milione euro demshperblim, nje shume kjo tejet e madhe per Telekomin. Me nje ujdi pa gjyq, historia do te ishte mbyllur para 7 vjetesh, por Telekomi refuzonte kete. Sipas tij, nje pagese e tille do te ishte e padrejte pa shkuar ceshtja ne shqyrtim gjyqesor.
Padite kolektive nuk jane te praktikuara ne Gjermani. Por, me 16 mije procese te vecuara gjyqesore, drejtesia gjermane do te mbingarkohej se tepermi. Per kete u nxor nje ligj ne vitin 2005 per rregullimin e padive kolektive, i cili lejon procese model dhe gjate kesaj kohe nuk zhvillohen procese te vecuara. Andreas Tilp, njeri nga 900 avokatet e 16 mije paditesve, thote: "Rendesia e ketij ligji qendron ne ate qe16 mije padites ne nje proces civil nuk ka pasur kurre. Per kete arsye ne kete proces ne shkelim neper nje toke te panjohur nga pikepamja juridike".
(*) Deutche Welle