E Shtunë, 31 Tetor 2026

Gjermania sot mbush 20 vjet nga bashkimi i madh

Perkujtimi Lotet e gezimit dhe festa e madhe e nje bashkimi te shumepritur

Kur Rajshtagu i Berlinit perndritej nga nje shperthim gjigant fishekzjarresh shume njerez kishin lot ne sy. Ata ishin deshmitare te nje procesi historik te cilin as gjermanet dhe as njerezit ne shtete te tjera nuk e besonin si te mundshem. Permes nje revolucioni paqesor qytetaret e RDGJ-se Republikes Demokratike Gjermane kishin permbysur regjimin socialist dhe kishin perzene nga kolltuket qeveritaret. Ne kete proces nuk ra asnje e shtene askush nuk u lendua. Ne daten e 3 tetorit 1990 RDGJ-ja iu bashkua Republikes Federale gjermanet filluan te jetojne serish ne nje shtet te perbashket. Presidenti Richard von Weizsaumlcker e beri te qarte ate nate lidhjen mes bashkimit te Gjermanise dhe bashkimit te kontinentit europian Ne gjermanet jemi te ndergjegjshem per pergjegjesine tone dhe duam ti sherbejme paqes ne nje Europe te bashkuar keshtu tha Weizsaumlcker pak para shperthimit te fishekzjarreve. Ish-shefi i zyres se kancelarit Rudolf Seiters la pas vetes jave intensive. Si njeriu i besuar i kancelarit Helmut Kohl ai ishte i pranishem ne shume ngjarje te 12 muajve te shkuar. Ne naten para festes se bashkimit ai fle ne Seline Federale ne Berlin atehere ish-selia e te plotfuqishmit te qeverise gjermane ne Berlin. Gjume nuk kishte. Seiters kujton Une mendoja per negociatat qe zhvillova per lejimine udhetimit te refugjateve te ambasadave per skenen me Hans-Dietrich Genscherin ne ballkonin e ambasades gjermane ne Prage per fjalimin tim para Bundestagut me rastin e renies se murit ndash Helmut Kohl ishte ne Varshave ndash dhe me pas per fjalimin jashtezakonisht te rendesishem te Helmut Kohl para kishes se Zonjes se MirelsquoFrauenkirche ne Dresden. Qe nga renia e murit te Berlinit deri me 3 tetor 1990 kishin kaluar 323 dite. Per politikanet e te dyja vendeve keto ishin dite teveshtira negociatash dhe vendimesh me pasoja. Para se gjithash ne Republiken Demokratike asgje nuk ishte si me pare. Nga shteti i njesuar socialist deputetet e Kuvendit Popullor te zgjedhur ne mars 1990 nxoren nje strukture federale shteterore me te cilen hapej rruga qe landet e reja te mund te bashkoheshin me landet e Perendimit. Ne te njejten kohe u shperbe aparati shteteror i kontrollit dhe u fut marka gjermane. Nxitimi me te cilin vepronte qeveria federale ishte i arsyetuar. Europa qe prej levizjeve reformatore ne pjesen lindore ishte ne transformim gjithkund njerezit kerkonin liri levizjeje dhe ndryshim te sistemit politik. Iniciuar nga motoja Glasnost dhe Perestrojka Transparence dhe ristrukturim qe lindi ne Bashkimin Sovjetik dhe me pas u perhap gjithandej me shpejtesi ne te gjitha shtetet e Europes lindore kishin nisur levizjet e protestave. Rudolf Seiters kujtonAtehere behej fjale per nje orientim shume te kujdesshem te nje procesi qe nuk kishte sjelle shqetesim dhe frike vetem ne Moske por edhe ne vendet e tjera perendimore. Deshira gjermane per bashkim ndeshi ne skepticizmin e disa kryeqyteteve europiane. Kjo deshire kishte perhapur shqetesimin e nje Gjermanie te forte ne qender te kontinentit. Kryeministrja britanike Margaret Thatcher bente hapur propagande kunder bashkimit presidenti francez Francios Mitterrand po ashtu nuk ishte perkrahes i nje Gjermanie te bashkuar. Edhe ne Bashkimin Sovjetik nuk priteshin me buzeqeshje zhvillimet ne Europe sepse fuqia boterore e dikurshme po humbiste gjithnje e me shume influence ndaj atyre shteteve qe ishin me pare te organizuar nen Traktatin e Varshaves dhe paraqisnin nje kunderpeshe ndaj NATO-s dhe regjimit kapitalist. Ne Perendim i trembeshin nje puci kunder sekretarit te pergjithshem Mikael Gorbacov permes te cilit mund te vihej ne pikepyetje miratimi i Bashkimit Sovjetik per ceshtjen e bashkimit gjerman. Gjermanet kishin fatin me vete. Sepse ajo kohe qe me vone u quajt dritare e bashkimit ekzistoi vetem ne vitin 1990. Asnje ngjarje tjeter e politikes boterore nuk e terhiqte vemendjen nga procesi i bashkimit gjerman. Pak me vone do te kishte qene me ndryshe sepse vemendja e politikes boterore u orientua nga Iraku i cili ne fillim te gushtit 1990 sulmoi shtetin fqinj Kuvajtin dhe e gelltiti si nje province te tijen. Ne mesin e vitit 1991 serish bota mbajti frymen pasi disa gjenerale dhe pjese te Ushtrise se Kuqe moren pjese ne nje puc kunder Mikael Gorbacovit. Nese keto ngjarje do te ishin zhvilluar nje vit me pare procesi i bashkimit te Gjermanise do te kishte qene me i komplikuar dhe do te kishte marre me shume kohe. Por ne vitin 1990 zhvillimet ne Gjermani ishin te vetmet zhvillime te rendesishme ne fokusin e politikes nderkombetare. Ende nuk ishin hequr kapsollat e fishekzjarreve kur zhvilluan seancen e perbashket deputetet e Bundestagut dhe ata te Kuvendit Popullor te RDGJ-se. Dy muaj me vone u zhvilluan zgjedhjet e para parlamentare per te gjithe Gjermanine qe nga viti 1932. Fituesi i qarte i ketyre zgjedhjeve ishte koalicioni kristiandemokrat-kristiansocial dhe liberal me ne krye Helmut Kohl.

Më shumë nga Ndërkombëtare

Të gjitha ›