Gjykimi shovinist ndaj shqiptareve
Pritej qe Enciklopedia maqedonase te ishte nje veper bashkekohore, enciklopedi e shekullit XXI, me koncepte, metodologji e terminologji kritike shkencore te paqortueshme. Me keqardhje e indinjate te thelle verejme ne te, nderkaq, te meta te renda e te pafalshme, te cilat shfaqen (I) si orientim i pergjithshem negativ, (II) si shtremberim i fakteve te pakontestueshme historike dhe (III) si mosperfillje e plote e nje numri te madh syresh. Te lidhura te gjitha keto ekskluzivisht deformimin flagrant te trashegimise shumeshekullore dhe te realitetit historik, politik, shoqeror, kulturor e shpirteror te shqiptareve qe jetojne ne trojet e tyre ne ish-Republiken Jugosllave te Maqedonise.
I. Karakteri denigrues
Shqiptaret, popullsi autoktone dhe paqedashese ne ish-Republiken Jugosllave te Maqedonise, bashkeshtetas te hartuesve te Enciklopedise maqedonase, etiketohen e cilesohen ne te si 'zullumqare', 'kolonizues', 'shkaktare crregullirash'. A kane harruar kaq shpejt akademiket sllavo-maqedonas se rikthimi i tezave te ketilla nacional-mitike ne ish-Jugosllavi ka qene burim per konflikte te pergjakshme?
Historiografia sllavo-maqedonase thote se ne shtetin e sotem politik te Maqedonise jeton vetem nje e treta e popullit maqedonas, sepse dy te tretat e tjera ndodhen ne Bullgari dhe Greqi, nderkohe kjo kur mijera maqedonas kane marre me deshiren e tyre shtetesine bullgare dhe Greqia kundershton me force perdorimin e emrit Maqedoni per arsye te pretendimeve te tilla. Nderkaq, shqiptaret, te cilet u ndihen sllavo-maqedonasve ta ndertojne shtetin e pavarur me ta e edhe ne trojet e veta, marrin si shperblim 'mirenjohes' te kesaj perkrahjeje monedhen skandaloze te radhes: 'Enciklopedine'.
Kjo 'Enciklopedi' provon se nje pjese e anetaresise se ASHAM-it si dhe e elites shkencore maqedonase ne pergjithesi akoma nuk ka hequr dore prej paragjykimit e gjykimit shovinist ndaj shqiptareve dhe se nuk eshte ne gjendje qe faktografine historike ta shohe me sy te kthjellet shkencor, perderisa shqiptaret, fqinjet kryesore te tyre dhe popullin shtetformues bashke me ta vazhdon t'i konsideroje "qene endacake" (nomadski skoti) "qe kane ladruar neper stepat e Ballkanit", sic thoshin ideologet e ketyre pikepamjeve, historiani Mallkov ose gjuhetari Selishcev e te tjere, te cilet duket qartazi qe kane sherbyer si frymezues te hartuesve te librit ne fjale.
II. Shtremberimi i fakteve
Hartuesit dhe redaktuesit e 'Enciklopedise maqedonase' ne lidhje me shqiptaret ne vend qe ta thone fjalen e tyre shkencerisht te argumentuar dhe bindese merren me krijimin e gojedhenave dhe te legjendave false, te cilat nuk perkojne me te verteten historike dhe nxisin tensionet nderetnike ne nje shtet qe ndodhet ne nje udhekryq historik.
Se shqiptaret, perkunder pikepamjeve te shprehura ne Enciklopedine maqedonase, historikisht kane jetuar ne keto troje ku jetojne edhe sot, deshmojne fakte te panumerta.
Shkrime te shumta provojne qe ka pasur dyndje dhe levizje te popullsise sllave, perfshire ate maqedone, ne brendesi te tokave te banuara nga shqiptaret. Deshmite e vete maqedonasve argumentojne se ka pasur popullzim te tokave shqiptare me popullsi sllave. Te ketilla kane ndodhur pergjate shekullit XIX dhe sidomos ne shekullin XX, pas shperberjes se Perandorise Osmane.
Thuhet se shqiptaret jane vendosur ne trojet e Maqedonise se sotme Perendimore pas shekullit XVI, pergjate shekullit XVIII dhe sidomos pas vdekjes se Ali Pashe Tepelenes (1822). Dokumentacioni historik, vecanerisht ai osman, i rrezon kryekreje si te paverteta keto pretendime te paraqitura ne 'Enciklopedine' ne fjale.
Pervec kesaj te gjitha dokumentacionet arkeologjike e historike, te dhenat etnologjike, gjuhesore, folklorike, etno-muzikologjike flasin se shqiptaret e Maqedonise jane autoktone ne trojet e tyre. Ata nuk krijojne ndonje oaz te izoluar nga pjesa tjeter e kombit, nuk jane te shkeputur prej tij, por jane pjese perberese dhe ne vazhdimesi e popullit shqiptar qe jeton ne Shqiperi dhe ne Kosove.
Nga Saraji i Shkupit deri ne Tetove nuk ka ngulmime maqedonase, kurse neper fushen e Pollogut (midis Tetoves dhe Gostivarit), ne fushat e Shkupit e te Kumanoves, deri edhe ne ato te Struges, Kercoves e Dibres ekzistojne disa fshatra maqedonase. Dihet mire se kur, nga cilet dhe per cfare qellimi jane formuar keto fshatra, perkatesisht ne fillimet e shekullit XX nga Mbreteria Serbo-Kroato-Sllovene si dhe Jugosllavia nen udheheqjen e Titos me synim ndryshimin e balancave demografike ne territore te banuara kryesisht nga shqiptare.
III. 'Harresat' dhe shperfillja e fakteve
Nder shume te tjera:
Akademiket sllavo-maqedonas 'kane harruar' se 8 vjet pas vdekjes se Ali Pashe Tepelenes, me 1830 valiu i Manastirit ekzekutoi ne Manastir 500 krere shqiptare - udheheqes te kryengritjeve kunderosmane, nje pjese e te cilave te zhvilluara pikerisht ne hapesirat e sotme te Maqedonise Perendimore. Kete masaker e ka shenuar edhe kenga maqedonase.
Akademiket sllavo-maqedonas 'kane harruar' se 14 vjet pas kesaj masakre u zhvillua kryengritja tjeter, ajo e Dervish Cares ne Derven te Shkupit e ne Pollog te Tetoves dhe te Gostivarit, si dhe ajo e Maleve te Dibres qe perfunduan me ndeshkimin e Hajredin Pashes me 1844. Edhe keto beteja i ka kenduar kenga maqedonase. Cudi pse akademiket e ASHAM-it nuk i kane perfillur keto fakte te historiografise se tyre!
Akademiket e ASHAM-it 'kane harruar' te pyesin per popullsine ortodokse shqiptare te Manastirit e te Ohrit: cfare u be me kete popullsi? Nen trysnine e aparatures shteterore dhe fetare (te kishes maqedonase) u shkrine ne maqedonas apo u shperngulen diku dhe, nese jane shperngulur, ku shkuan?
Akademiket sllavo-maqedonas 'kane harruar' apo nuk deshirojne t'i pergjigjen pyetjes pse banoret e Rekes se Gostivarit i quajne "rekanci" (te Rekes) dhe gjuhen e tyre "rekanski" (rekane) dhe jo respektivisht shqiptare e shqipe? Sepse ketyre banoreve per 100 vjetet e fundit u jane derguar prifterinj dhe mesues sllave! E neqoftese ndonje mesues shqiptar i emeruar nga qeveria te punoje neper shkolla, ka qelluar t'u flase ne shqip, ai eshte burgosur, pasi u ka folur femijeve ne gjuhen e nenes!
Akademiket sllavo-maqedonas 'kane harruar' apo nuk deshirojne t'i pergjigjen pyetjes pse shteti maqedonas per 50-60 vitet e fundit i ka mbushur qytetet (Shkup, Tetove, Gostivar, Kercove, Diber e Struge) me popullsi sllave te sjelle nga zonat e Lindjes (Strumice, Dellceve, Shtip) e nga zona te tjera.
Akademiket sllavo-maqedonas 'i kane harruar' apo me mire shperfillur ngjarjet tragjike, me pergjegjes shtetin jugosllavo-maqedonas, i cili, perkunder dukurise se lartpermendur, shqiptaret dhe popullsine josllave te Manastirit, Prilepit, Ohrit, Kercoves, Struges, Dibres, Gostivarit, Tetoves, Shkupit, Kumanoves me te gjitha menyrat e mundshme i ka shtrenguar te shperngulen ne Turqi, duke i detyruar te heqin dore nga shtetesia dhe te lene pas gjithcka kishin te tyren. Per keto shkelje flagrante te te drejtave me elementare akademiket e ASHAM-it asnjehere nuk e kane ngritur zerin dhe as qe kane bere perpjekjen me te vogel t'i trajtojne ato qofte dhe perciptazi, e aq me pak t'i vezhgojne me sy kritik. Perkundrazi, 'Enciklopedia' provon edhe njehere aprovimin e Akademise se sotme per ato veprime te padrejta ne kurriz te shqiptareve.
***
Libri Enciklopedia maqedonase eshte nje botim ne kundershtim me rrjedhat e pergjithshme integruese evropiane dhe boterore dhe frymen e tolerances dhe respektit te ndersjelle mes popujve.
Ndjenja e urrejtjes, e perjashtimit dhe e mosvleresimit te shqiptareve, qe per vite me radhe eshte ushqyer nga akademiket sllavo-maqedonas, ka ndikuar drejtperdrejt ne shtremberimin e plote te historiografise dhe te se vertetes shkencore.
Duke shtremberuar te verteta te patjetersueshme ky liber fyen dijen shkencore si dhe ngjall e nxit urrejtjen nderetnike shqiptare-maqedonase.
Duke i shpallur shqiptaret - boterisht te njohur si autoktone ne te gjithe hapesiren ku jetojne sot - si kolonizues trojesh te te tjereve ai nencmon dhe ofendon rende jo vetem ndjenjat kombetare te shqiptareve te ish-Republikes Jugosllave te Maqedonise, por ato te te gjithe kombit shqiptar.
Kjo menyre e shkrimit te historise mund te emertohet vetem si antishkencore, promovuese e mashtrimit dhe nje shprehje e qarte e racizmit te paster etniko-kulturor.
"Librat kane fatin e tyre" - thote nje shprehje latine. Fati i librit Enciklopedia e Maqedonise - fat i keq ky - eshte shkruar tashme!
Ne perfundim, Instituti Alb-Shkenca u kerkon autoriteteve perkatese te ish-Republikes Jugosllave te Maqedonise te marrin masat e nevojshme qe nje liber i tille, i cili duke shtremberuar ne menyre skandaloze te verteten dhe faktet historike cenon ne menyre te qenesishme marredheniet nderetnike mes shqiptareve e maqedonasve dhe rendin publik ne kete shtet, te mos lejohet te qarkulloje, ndersa autoret e tij te vihen para pergjegjesise.
I. Karakteri denigrues
Shqiptaret, popullsi autoktone dhe paqedashese ne ish-Republiken Jugosllave te Maqedonise, bashkeshtetas te hartuesve te Enciklopedise maqedonase, etiketohen e cilesohen ne te si 'zullumqare', 'kolonizues', 'shkaktare crregullirash'. A kane harruar kaq shpejt akademiket sllavo-maqedonas se rikthimi i tezave te ketilla nacional-mitike ne ish-Jugosllavi ka qene burim per konflikte te pergjakshme?
Historiografia sllavo-maqedonase thote se ne shtetin e sotem politik te Maqedonise jeton vetem nje e treta e popullit maqedonas, sepse dy te tretat e tjera ndodhen ne Bullgari dhe Greqi, nderkohe kjo kur mijera maqedonas kane marre me deshiren e tyre shtetesine bullgare dhe Greqia kundershton me force perdorimin e emrit Maqedoni per arsye te pretendimeve te tilla. Nderkaq, shqiptaret, te cilet u ndihen sllavo-maqedonasve ta ndertojne shtetin e pavarur me ta e edhe ne trojet e veta, marrin si shperblim 'mirenjohes' te kesaj perkrahjeje monedhen skandaloze te radhes: 'Enciklopedine'.
Kjo 'Enciklopedi' provon se nje pjese e anetaresise se ASHAM-it si dhe e elites shkencore maqedonase ne pergjithesi akoma nuk ka hequr dore prej paragjykimit e gjykimit shovinist ndaj shqiptareve dhe se nuk eshte ne gjendje qe faktografine historike ta shohe me sy te kthjellet shkencor, perderisa shqiptaret, fqinjet kryesore te tyre dhe popullin shtetformues bashke me ta vazhdon t'i konsideroje "qene endacake" (nomadski skoti) "qe kane ladruar neper stepat e Ballkanit", sic thoshin ideologet e ketyre pikepamjeve, historiani Mallkov ose gjuhetari Selishcev e te tjere, te cilet duket qartazi qe kane sherbyer si frymezues te hartuesve te librit ne fjale.
II. Shtremberimi i fakteve
Hartuesit dhe redaktuesit e 'Enciklopedise maqedonase' ne lidhje me shqiptaret ne vend qe ta thone fjalen e tyre shkencerisht te argumentuar dhe bindese merren me krijimin e gojedhenave dhe te legjendave false, te cilat nuk perkojne me te verteten historike dhe nxisin tensionet nderetnike ne nje shtet qe ndodhet ne nje udhekryq historik.
Se shqiptaret, perkunder pikepamjeve te shprehura ne Enciklopedine maqedonase, historikisht kane jetuar ne keto troje ku jetojne edhe sot, deshmojne fakte te panumerta.
Shkrime te shumta provojne qe ka pasur dyndje dhe levizje te popullsise sllave, perfshire ate maqedone, ne brendesi te tokave te banuara nga shqiptaret. Deshmite e vete maqedonasve argumentojne se ka pasur popullzim te tokave shqiptare me popullsi sllave. Te ketilla kane ndodhur pergjate shekullit XIX dhe sidomos ne shekullin XX, pas shperberjes se Perandorise Osmane.
Thuhet se shqiptaret jane vendosur ne trojet e Maqedonise se sotme Perendimore pas shekullit XVI, pergjate shekullit XVIII dhe sidomos pas vdekjes se Ali Pashe Tepelenes (1822). Dokumentacioni historik, vecanerisht ai osman, i rrezon kryekreje si te paverteta keto pretendime te paraqitura ne 'Enciklopedine' ne fjale.
Pervec kesaj te gjitha dokumentacionet arkeologjike e historike, te dhenat etnologjike, gjuhesore, folklorike, etno-muzikologjike flasin se shqiptaret e Maqedonise jane autoktone ne trojet e tyre. Ata nuk krijojne ndonje oaz te izoluar nga pjesa tjeter e kombit, nuk jane te shkeputur prej tij, por jane pjese perberese dhe ne vazhdimesi e popullit shqiptar qe jeton ne Shqiperi dhe ne Kosove.
Nga Saraji i Shkupit deri ne Tetove nuk ka ngulmime maqedonase, kurse neper fushen e Pollogut (midis Tetoves dhe Gostivarit), ne fushat e Shkupit e te Kumanoves, deri edhe ne ato te Struges, Kercoves e Dibres ekzistojne disa fshatra maqedonase. Dihet mire se kur, nga cilet dhe per cfare qellimi jane formuar keto fshatra, perkatesisht ne fillimet e shekullit XX nga Mbreteria Serbo-Kroato-Sllovene si dhe Jugosllavia nen udheheqjen e Titos me synim ndryshimin e balancave demografike ne territore te banuara kryesisht nga shqiptare.
III. 'Harresat' dhe shperfillja e fakteve
Nder shume te tjera:
Akademiket sllavo-maqedonas 'kane harruar' se 8 vjet pas vdekjes se Ali Pashe Tepelenes, me 1830 valiu i Manastirit ekzekutoi ne Manastir 500 krere shqiptare - udheheqes te kryengritjeve kunderosmane, nje pjese e te cilave te zhvilluara pikerisht ne hapesirat e sotme te Maqedonise Perendimore. Kete masaker e ka shenuar edhe kenga maqedonase.
Akademiket sllavo-maqedonas 'kane harruar' se 14 vjet pas kesaj masakre u zhvillua kryengritja tjeter, ajo e Dervish Cares ne Derven te Shkupit e ne Pollog te Tetoves dhe te Gostivarit, si dhe ajo e Maleve te Dibres qe perfunduan me ndeshkimin e Hajredin Pashes me 1844. Edhe keto beteja i ka kenduar kenga maqedonase. Cudi pse akademiket e ASHAM-it nuk i kane perfillur keto fakte te historiografise se tyre!
Akademiket e ASHAM-it 'kane harruar' te pyesin per popullsine ortodokse shqiptare te Manastirit e te Ohrit: cfare u be me kete popullsi? Nen trysnine e aparatures shteterore dhe fetare (te kishes maqedonase) u shkrine ne maqedonas apo u shperngulen diku dhe, nese jane shperngulur, ku shkuan?
Akademiket sllavo-maqedonas 'kane harruar' apo nuk deshirojne t'i pergjigjen pyetjes pse banoret e Rekes se Gostivarit i quajne "rekanci" (te Rekes) dhe gjuhen e tyre "rekanski" (rekane) dhe jo respektivisht shqiptare e shqipe? Sepse ketyre banoreve per 100 vjetet e fundit u jane derguar prifterinj dhe mesues sllave! E neqoftese ndonje mesues shqiptar i emeruar nga qeveria te punoje neper shkolla, ka qelluar t'u flase ne shqip, ai eshte burgosur, pasi u ka folur femijeve ne gjuhen e nenes!
Akademiket sllavo-maqedonas 'kane harruar' apo nuk deshirojne t'i pergjigjen pyetjes pse shteti maqedonas per 50-60 vitet e fundit i ka mbushur qytetet (Shkup, Tetove, Gostivar, Kercove, Diber e Struge) me popullsi sllave te sjelle nga zonat e Lindjes (Strumice, Dellceve, Shtip) e nga zona te tjera.
Akademiket sllavo-maqedonas 'i kane harruar' apo me mire shperfillur ngjarjet tragjike, me pergjegjes shtetin jugosllavo-maqedonas, i cili, perkunder dukurise se lartpermendur, shqiptaret dhe popullsine josllave te Manastirit, Prilepit, Ohrit, Kercoves, Struges, Dibres, Gostivarit, Tetoves, Shkupit, Kumanoves me te gjitha menyrat e mundshme i ka shtrenguar te shperngulen ne Turqi, duke i detyruar te heqin dore nga shtetesia dhe te lene pas gjithcka kishin te tyren. Per keto shkelje flagrante te te drejtave me elementare akademiket e ASHAM-it asnjehere nuk e kane ngritur zerin dhe as qe kane bere perpjekjen me te vogel t'i trajtojne ato qofte dhe perciptazi, e aq me pak t'i vezhgojne me sy kritik. Perkundrazi, 'Enciklopedia' provon edhe njehere aprovimin e Akademise se sotme per ato veprime te padrejta ne kurriz te shqiptareve.
***
Libri Enciklopedia maqedonase eshte nje botim ne kundershtim me rrjedhat e pergjithshme integruese evropiane dhe boterore dhe frymen e tolerances dhe respektit te ndersjelle mes popujve.
Ndjenja e urrejtjes, e perjashtimit dhe e mosvleresimit te shqiptareve, qe per vite me radhe eshte ushqyer nga akademiket sllavo-maqedonas, ka ndikuar drejtperdrejt ne shtremberimin e plote te historiografise dhe te se vertetes shkencore.
Duke shtremberuar te verteta te patjetersueshme ky liber fyen dijen shkencore si dhe ngjall e nxit urrejtjen nderetnike shqiptare-maqedonase.
Duke i shpallur shqiptaret - boterisht te njohur si autoktone ne te gjithe hapesiren ku jetojne sot - si kolonizues trojesh te te tjereve ai nencmon dhe ofendon rende jo vetem ndjenjat kombetare te shqiptareve te ish-Republikes Jugosllave te Maqedonise, por ato te te gjithe kombit shqiptar.
Kjo menyre e shkrimit te historise mund te emertohet vetem si antishkencore, promovuese e mashtrimit dhe nje shprehje e qarte e racizmit te paster etniko-kulturor.
"Librat kane fatin e tyre" - thote nje shprehje latine. Fati i librit Enciklopedia e Maqedonise - fat i keq ky - eshte shkruar tashme!
Ne perfundim, Instituti Alb-Shkenca u kerkon autoriteteve perkatese te ish-Republikes Jugosllave te Maqedonise te marrin masat e nevojshme qe nje liber i tille, i cili duke shtremberuar ne menyre skandaloze te verteten dhe faktet historike cenon ne menyre te qenesishme marredheniet nderetnike mes shqiptareve e maqedonasve dhe rendin publik ne kete shtet, te mos lejohet te qarkulloje, ndersa autoret e tij te vihen para pergjegjesise.