Integrimi i serbeve, sfide per Kosoven

Integrimi i serbeve ne shoqerine e Kosoves eshte sfide per shtetin kosovar dhe avancimin e pavaresise se tij. Ky integrim eshte penguar jo vetem nga Beogradi zyrtar. Keto vleresime u dhane dje ne Prishtine, ne tryezen mbi strategjine e integrimit te minoriteteve, te organizuar nga Projekti per Relacione Etnike. Prishtina, Beogradi dhe komuniteti nderkombetar, secila nga keto qendra ka rol ne integrimin e serbeve te Kosoves. Por, perceptimet se kush mund te ndihmoje apo pengoje integrimin, dallojne. Kjo u pa edhe ne konferencen e djeshme nga Zhvillimi i Strategjive per Integrimin e Minoriteteve, te organizuar nga Projekti per Relacione Etnike. Presidenti i Kosoves fajeson edhe Beogradin zyrtar, komunitetin nderkombetar per mbajtjen pezull te integrimit te serbeve. Presidenti Sejdiu, duke mos permendur me emer, ka kritikuar misionin e OKB-se, se ka toleruar per nente vjet rresht strukturat paralele serbe, duke mos bere as me te voglen perpjekje per t'i shuar ato, apo per t'i arrestuar kreret e tyre, qe sipas tij, dosjen e kane te mbushur me vepra kriminale. "Fatkeqesisht, gjate nente vjeteve ka pasur tolerance te fshehur, apo eshte shikuar nen gishterinj levizja e perhershme destruktive e te ashtuquajturve lidere te ketyre strukturave paralele, qe jane peng i veprimeve te mehershme, te perfshirjes ne proceset e luftes, terrorizmit, apo njerez paralelisht te ushqyer nga qarqe jashte Kosoves, qe te mbajne pezull proceset politike dhe te stabilitetit te vendit", eshte shprehur Sejdiu. Por lideri opozitar, Ramush Haradinaj per mosintegrimin e serbeve nuk ia le tere fajin Beogradit dhe komunitetit nderkombetar. Ai konsideron se Prishtina nuk ka qene e zonja qe te fitoje besimin e serbeve te Kosoves, te cilet sipas tij, vazhdojne te jene nje karte e fuqishme e Beogradit, permes te cileve pengohet Kosova. "Ne rast se bejme nje krahasim, se sa eshte me rendesi qe Kosova ta avancoje dhe ta permbylle veten si shtet i pavarur, duke e ditur se kete mund ta fitoje me lehte nese i fiton serbet e Kosoves, e keshtu i japim mbeshtetje politikes sone te jashtme, mund te them se nuk ka nje plan te mirefillte se si mendohet kjo nga Prishtina zyrtare", deklaroi ish-kryeministri i Kosoves, Ramush Haradinaj.

Tryeza e pare, pa pranine serbe

Derisa eshte folur per integrimin e serbeve, eshte pothuajse hera e pare qe Projekti per Relacione Etnike, organizata me seli ne SHBA, qe synon permiresimin e raporteve nderetnike, mban tryeze pa pranine e vete serbeve te Kosoves. Drejtuesit e PER-it kane thene se mosprania e serbeve ne tryeze eshte bere qe te flitet me lirshem per strategjine e integrimit. Duke vene ne pah deshtimin e integrimit te serbeve qe nga perfundimi i luftes, presidentja e Projektit per Relacione Etnike, Livia Plaks, eshte shprehur optimiste se te pakten EULEX-i do ndihmoje kete proces. "Institucionet e Kosoves kane nevoje qe te ndryshojne strategjine per integrimin e komuniteteve dhe te ofroje mundesi zbarkimi i EULEX-it qe te zbatohet plani i Ahtisarit, posacerisht pjesa lidhur me minoritet", ka thene Plaks.

Interpretimit e misionit EULEX

Misioni EULEX aktualisht ka dy interpretime. Ai i shqiptareve eshte se EULEX-i u vendos ne Kosove ne baze te planit te Ahtisarit dhe do respektoje Kushtetuten, ndersa interpretimi serb eshte se EULEX-i u vendos pas marreveshjes OKB-Beograd dhe do respektoje 1244-shin. Duke pasur parasysh keto dallime, serish integrimi serb duket i veshtire. Presidenti Sejdiu ka qene me i ashper ndaj kesaj situate te krijuar. "Duhet te hiqen te gjitha iluzionet qe ekzistojne ne interpretimet se EULEX-i do te jete me dy fytyra, nje per shqiptaret, e nje per serbet. S'mund te ndodhe qe EULEX-i te zbatoje standarde te dyfishta", eshte shprehur Sejdiu. Serbeve te Kosoves serish u eshte bere e qarte se dyert e institucioneve jane te hapura per ta ,dhe ata duhet ta ndjejne Kosoven atdheun e tyre.