John le Carr nje ish-agjent sekret ne letersi
Gjate nje interviste per Sunday Times shkrimtari tregon se ne vitin 1987 i eshte propozuar te takohet me Philby-n. Do te kishte qene nje rast unik per nje shkrimtar te spiunazhit. Por Le Carregrave refuzoi. Thashe jo. Nuk mund ta beja. Philby ishte pergjegjes per vrasjen e shume agjenteve britanike 40 prej tyre vetem ne Shqiperi
Ai eshte nje ish-agjent sekret qe zgjodhi te behej shkrimtar. Zgjodhi letersine per te rrefyer ngjarjet e jetuara ose te thena te njohura personalisht apo te treguara prej te tjereve. Dhe e beri kete permes nje humorizmi te holle. Jo me kot eshte vleresuar si nje nder me te medhenjte e gjinise letrare te spiunazhit me i madhi ndoshta i lsquo900-es. Me lini tju them disa gjera per veten. Jo shume por mjaftueshem. Shume jane te mendimit se une jam nje spiun i kthyer ne shkrimtar. Nuk eshte e vertete. Une jam nje shkrimtar i cili kur ishte shume i ri kaloi disa vite ne Inteligjencen Britanike. Une e urrej telefonin. Nuk mund te shtyp me makine shkrimi. Shkruaj me dore. I urrej qytetet. Tri dite e net ne qytet jane maksimumi im. Nuk takoj shume njerez. Une shkruaj eci notoj dhe pi - thote ai. John le Carreacute eshte emri me te cilin u njoh ne boten letrare dhe u paraqit para lexuesit ish-agjenti sekret i lsquoSecret Intelligence Service David John Moore Cornwell i cili lindi me 19 tetor te vitit 1931. Bir i Richard Thomas Archibald Cornwell 1906-lsquo75 dhe i Olive Gassy Cornwell Le Carreacute regjistrohet ne vitin 1948 ne Universitetin e Bernes. E terhiqnin teper gjuhet e huaja e megjithate aventuren e nisur ne Berna e la ne mes per tu kthyer ne Oxford ku ne vitin 1956 diplomohet ne letersi gjermane. Per dy vite pas diplomimit punon si docent ne kolegjin prestigjioz lsquoEton per te nisur me pas nje pune te re si funksionar i lsquoForeign Office prane Ministrise se Jashtme Britanike. Detyra fillestare e tij ishte nensekretar i Ambasades se Mbreterise se Bashkuar ne Bon per tu transferuar me pas ne konsullaten e Hamburgut si keshilltar politik. Gjate kesaj periudhe rekrutohet nga lsquoMI6. Romani i tij i pare Thirrje per te vdekurin eshte shkruar ne vitin 1961 kur ende ishte ne sherbim. Ne vitin 1954 martohet me Alison Ann Veronica Sharp prej se ciles divorcohet ne vitin 1971. Se bashku kane tre femije Simon Stephen e Timothy. Ne vitin 1972 rimartohet me Valerie Jane Eustace me te cilen ka nje femije Nicholas. Karriera e Le Carreacute nen varesine e lsquoSecret Intelligence Service u nderpre nga Kim Philby nje agjent i dyanshem ne sherbim te KGB-se i cili zbuloi shume agjente britanike. Disa vite me vone Le Carreacute pershkruan dhe analizon me mjaft kujdes ceshtjen lsquoPhilby ne librin thelbesor te krijimtarise se tij ne te cilin protagonisti George Smiley kerkon te nxjerre zbuluar te infiltruarin Gerald. Gjate nje interviste per lsquoSunday Times shkrimtari tregon se ne vitin 1987 i eshte propozuar te takohet me Philby-n. Do te kishte qene nje rast unik per nje shkrimtar te spiunazhit. Por Le Carregrave refuzoi. Thashe jo. Nuk mund ta beja. Philby ishte pergjegjes per vrasjen e shume agjenteve britanike 40 prej tyre vetem ne Shqiperi. Nuk mund te shkoja per darke me te sikur te mos kishte ndodhur asgje. Po gjate kesaj interviste shkrimtari megjithate e leshon veten dhe thote se duke e menduar pas shume vitesh do te kishte bere mire ta kishte pranuar ftesen mundesia per te takuar Philby-n i cili nderroi jete ne vitin 1988 duhet te bente qe arsyet morale te kalonin ne vendin e dyte. Thuajse te gjithe romanet e Le Carreacute permbajne ceshtje te spiunazhit ku vihet re nje vemendje e vecante e tij ndaj blloqeve kundershtare gjate Luftes se Ftohte. Vleresimet ndaj ketij autori erdhen ne vitin 1963 me publikimin e Spiunit qe erdhi nga i ftohti. Shpesh ne romanet e Le Carreacute vihet ne dukje sistemi i deshtueshem i spiunazhit perendimor. Ai gjithnje ka vene theksin se Bashkimi Sovjetik dhe NATO jane ne thelb dy anet e se njejtes monedhe. Romanet pasardhese bejne qe ai te cilesohet ne boten letrare si nje prej eksponenteve kryesore te narratives se spiunazhit. Veprat e tij pak nga pak u pasuruan me nje stil me te pjekur me nje ironi te lehte dhe me nje kujdes te perhershem ndaj ngjarjeve historike e politike te cilat vijne te lexuesi permes nje stili te thjeshte per te kaluar me pas ne nje nivel shume me te larte te gjinise se spiunazhit. Fundi i papritur i Luftes se Ftohte me renien e Paktit te Varshaves ve ne krize te gjithe kete gjini letrare duke mos kursyer as kete autor britanik qe duket i pazote te gjeje nje tjeter vene krijuese. E megjithate shume prej krijimeve te tij jane kthyer edhe ne filma. Shkrimtari britanik eshte fitues i disa cmimeve te rendesishme letrare. Ne vitin 1963 fiton cmimin Gold Dagger per romanin The Spy Who Came in From the Cold dy vite me pas me te njejtin roman fiton cmimin lsquoEdgar Award. Pas kesaj ne vitin 1977 fiton cmimin lsquoGold Dagger dhe cmimin lsquoJames Tait Black Memorial me romanin lsquoThe Honourable Schoolboy. Ne vitin 1984 vleresohet me cmimin lsquoMystery Writers of America. Viti 1986 e gjen fitues me cmimin lsquoMartin Bec me romanin A Perfect Spy e pas kesaj ne vitin 1988 fiton cmimin lsquoCartier Diamond Dagger.