KOMENT – Groenlanda përballet me një tronditje politike ndërsa opozita fiton zgjedhjet
KOPENHAGË, 12 mars /ATSH-DPA/- Groenlanda, ishulli më i madh në botë, duket se do t’i nënshtrohet një ndryshimi të rëndësishëm politik pas zgjedhjeve parlamentare, me rezultatet paraprake që tregojnë se dy parti opozitare shfaqen si forcat më të forta në parlament.
Nën hijen e kërcënimeve të presidentit Donald Trump për të inkorporuar ishullin Arktik në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, partia opozitare e qendrës së djathtë “Demokraatit” (Demokratët) mori 29,9% të votave, duke u bërë forca më e madhe në parlamentin e territorit autonom danez në Nuuk, i njohur si “Inatsisartut”.
“Naleraq (Pika e Orientimit), e cila po nxit përpjekjet për pavarësi të shpejtë nga mbretëria e Danimarkës, mori 24,5% të votave”, sipas rezultateve paraprake.
Në të kundërt, dy partitë qeverisëse që hynë në votimin e djeshëm, partia e majtë “Inuit Ataqatigiit” (Komuniteti i Popullit, IA) dhe partia socialdemokrate “Siumut” (Përpara), po shkonin drejt humbjeve të qarta, me 21,4% dhe 14,7%, respektivisht.
IA dhe “Siumut” përgjithësisht konsiderohen si forcat më të forta në politikën e Groenlandës.
Transmetuesi groenlandez KNR ka shpallur “Demokraatit” fitues të zgjedhjeve, në të cilat pak më shumë se 40 000 groenlandezë kishin të drejtë të votonin.
Forca më e madhe që nga zgjedhjet e fundit në 2021 ka qenë IA e udhëhequr nga kryeministri Múte B Egede.
Fillimisht ata qeverisën për një vit në koalicion me “Naleraq”, por për shkak të polemikave në këtë koalicion, ata kanë qenë partnerë me “Siumut” që nga viti 2022.
Debati mbi të ardhmen e Groenlandës, i nisur nga deklarata e Trump për të marrë kontrollin e ishullit, ka lënë në hije fushatën elektorale – ndërsa politikanët nga Groenlanda dhe Danimarka kanë kundërshtuar pretendimet e tij.
Trump tha se Groenlanda e pasur me burime është e një rëndësie strategjike për sigurinë e SHBA-së.
Groenlanda i përket zyrtarisht mbretërisë së Danimarkës, por vendos për shumicën e çështjeve të saj politike në mënyrë të pavarur.
Megjithatë, ishulli mbetet i varur financiarisht nga Kopenhagen, dhe punët e jashtme dhe mbrojtja drejtohen nga qeveria në Kopenhagë.
Pavarësia nga Danimarka është debatuar për disa dekada – një debat që është përshpejtuar ndjeshëm nga deklaratat e Trump.
Shumica e partive groenlandeze pajtohen në thelb se ishulli duhet të bëhet përfundimisht i pavarur. //a.i/